Choć w mediach wciąż słychać apele o oszczędzanie wody przy codziennych czynnościach, prawdziwa katastrofa dzieje się, zanim odkręcimy kran – w zardzewiałych, nieszczelnych rurach systemu wodociągów. W niektórych miejscach straty sięgają 58% przepływu. To straty, za które już płacimy wszyscy, a w przyszłości zapłacą również nasze dzieci.

Kropla drąży rurę

W wielu polskich miastach sieć wodociągowa nadal opiera się na rozwiązaniach sprzed dekad i rurach pamiętających poprzednie systemy polityczne. Przewody wodociągowe pracują jako układ ciśnieniowy. Jeśli pojawia się nieszczelność, ich efektywność zmienia się drastycznie. Magistrale, którymi przepływa najwięcej wody, są dobrze utrzymane, bo jakiekolwiek problemy szybko są widoczne. Problem najczęściej nie jest w tętnicach, tylko w dalszych rozgałęzieniach sieci, które z powodu brak modernizacji oraz monitoringu za pomocą najnowszych technologii, generują najwięcej strat. 

Obecnie wszystkie projektowane rury i złącza instalacji wody pitnej są przeznaczone do około 50-letniej eksploatacji z uwzględnieniem specyfiki lokalnej wody oraz pod warunkiem kontroli ich stanu. Zastosowanie niewłaściwych materiałów może skutkować wyższym stopniem narażenia na korozję i rozszczelnienia. Powoduje to obniżanie jakości wody, jej ciśnienia oraz powoduje wtórne zanieczyszczenia. W bardzo wielu domach wodę wciąż doprowadzają przestarzałe stalowo-cynkowe rury. 

Czy woda z kranu jest zdrowa? Niepokojące badania 

Korozja, błędy techniczne, brak pieniędzy

W czasopiśmie Budownictwo i Inżynieria Środowiska grupa badaczy z Politechniki Rzeszowskiej za główne przyczyny awarii sieci wodociągowych wskazuje:

• korozja przewodów (40% wszystkich uszkodzeń) 
• pęknięcia wodociągów (30%) 
• nieszczelność złączy (18%)

Badania rur stalowo-cynkowych wykazały, że gdy temperatura nie przekracza 50°C, cynk na wewnętrznej powierzchni przewodów tworzy warstwę, która chroni stal przed korozją. Wystarczy jednak kilka stopni więcej i warstwa cynku odspaja się, staje się luźna i ziarnista. Najszybciej korozja przebiega w temperaturze 65°C. Jeżeli do budowy naszej instalacji użyto zarówno elementów stalowe ocynkowane, jak również miedzianych, to korozja postępuje jeszcze szybciej. 

Gdy trzy lata temu Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport o skrajnie nieefektywnym gospodarowaniem zasobami wodnymi za główną przyczynę wskazano brak środków na realizowanie zadań. Skontrolowane przedsiębiorstwa zmarnowały przez to około 33% wyprodukowanej wody.

Wykrywanie strat wody – klucz do oszczędności

Modernizacja całego systemu jest niemożliwa, ale coraz więcej miast w Europie korzysta z inteligentnych systemów monitoringu sieci wodociągowej. Zainstalowanie czujników przepływu i ciśnienia pozwala wykrywać anomalie i skuteczniej przeciwdziałać wyciekom. W ten sposób można zrealizować zarówno misję ekologiczną – oszczędzając bardzo duże ilości wody, jak również ekonomiczną, bo dzięki ograniczeniu strat i awarii koszty utrzymania sieci wodociągowej mogą być niższe.

Z powodu braku odpowiednio dużej pokrywy śnieżnej oraz nieregularnych i niewystarczających opadów deszczu poziom wód podziemnych mocno się obniżył. Polskę czeka sprawdzian, jak poradzić sobie z coraz mniejszymi zasobami zdatnej do picia wody. Dlatego oprócz ekologicznych nawyków w swoim domu powinniśmy zadbać również o szczelny system dystrybucji, który nigdy nie był prostszy do zaimplementowania, niż przy obecnym rozwoju technicznym.  

Zobacz również: Światowy Dzień Wody. Eksperci alarmują – kryzys wodny to problem globalny

Źródła: kierunek wod kan, polski instalator, NIK, teraz środowisko, wodociągi Kraków,

Fot.: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.