Zaktualizowano listę gatunków zwierząt łownych w Polsce. Od 2 stycznia 2026 roku z wykazu usunięto pięć gatunków ptaków: głowienkę, czernicę, łyskę, jarząbka oraz słonkę. Decyzja Ministerstwa Klimatu i Środowiska ma na celu wzmocnienie ochrony przyrody i zahamowanie spadku liczebności populacji tych ptaków, bez negatywnych konsekwencji dla rolnictwa czy gospodarki.

Ochrona przyrody zamiast odstrzału

Zmiana przepisów eliminuje jeden z istotnych czynników śmiertelności ptaków, jakim było pozyskanie łowieckie. Jak podkreśla wiceminister klimatu i środowiska, główny konserwator przyrody Mikołaj Dorożała, żaden z wykreślonych gatunków nie powoduje szkód w uprawach ani nie wpływa negatywnie na gospodarkę.

Realizujemy to, co zapowiedzieliśmy. Obserwujemy (…) spadek populacji niektórych z nich. Wyłączenie ich z listy gatunków zwierząt łownych jest oczywistym krokiem. Różnorodność biologiczna jest wielkim bogactwem Polski i musimy ją chronić – powiedział Mikołaj Dorożała, główny konserwator przyrody, wiceminister klimatu i środowiska.

Decyzja wpisuje się w zasadę racjonalnego gospodarowania zasobami przyrodniczymi oraz w szerszą strategię ochrony różnorodności biologicznej, będącej jednym z kluczowych atutów Polski.

W Polsce brakuje ośrodków dla dzikich zwierząt. Kraków buduje centrum edukacyjno-rehabilitacyjne

Gatunki wrażliwe i nowe korzyści społeczne

Ograniczenie polowań zmniejszy nie tylko bezpośrednią śmiertelność, lecz także zjawisko płoszenia ptaków, które wpływa negatywnie na ich rozród. Jednocześnie zmiany mogą sprzyjać rozwojowi tzw. turystyki ptasiej oraz ułatwić prowadzenie badań naukowych, przynosząc długofalowe korzyści społeczne i gospodarcze.

Usunięte z listy ptaki to gatunki o szczególnej wartości przyrodniczej: 

• Żółtooka czernica to gatunek niegdyś powszechnej kaczki nurkującej, dziś notuje wyraźny trend spadkowy, co potwierdzają m.in. dane Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN). 
• Głowienka to ptak równie dobrze czujący się w środowisku wodnym. Można ją rozpoznać po rdzawej głowie.  
• Łyska, również związana z ekosystemami wodnymi to bliska krewna żurawi. Swoją nazwę zawdzięcza białemu ubarwieniu głowy. Spłoszona wykazuje tendencję „biegania” po wodzie.
• Jarząbek to rzadki gatunek najmniejszego europejskiego kuraka leśnego, który zagrożony jest utratą siedlisk. Zimuje w Polsce, gdzie można go spotkać w górach takich jak Sudety i Karpaty, a także na wschodzie kraju. 
• Słonka występuje na całym nizinnym obszarze Polski. Migruje zwykle samotnie lub w niewielkich, składających się z 5-6 osobników, grupach. Naturalnym okresem zwiększonej aktywności jest dla niej wieczór i noc. 

Warto pamiętać, że ptaki przynoszą wiele korzyści ekologicznych. Stanowią ważny element łańcucha pokarmowego regulując populacje szkodników takich jak owady i gryzonie. Pełnią również rolę wspomagającą ekspansję wielu gatunków roślin między innymi dzięki rozsiewaniu nasion czy zapylaniu roślin. Oprócz tego obserwacja ptaków pozytywnie wpływa na zdrowie psychiczne, redukując stres, poprawiając nastrój i koncentrację. Wielokrotnie w historii stawały się inspiracją w kulturze i sztuce, czego efektem jest popularność ptaków jako zwierząt heraldycznych. 

Zobacz też: Jak zwierzęta obchodzą święta? Zimowe strategie przetrwania w świecie przyrody

Źródła: MKiŚ, GDOŚ, PTOP 

Fot. Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.