Długotrwały hałas drogowy, kolejowy i lotniczy może negatywnie wpływać na zdrowie, ale jego konsekwencje nie rozkładają się równomiernie. Europejska Agencja Środowiska (EEA) wskazuje, że szczególnej ochrony mogą potrzebować dzieci, seniorzy i osoby z chorobami przewlekłymi. Znaczenie mają również warunki mieszkaniowe i dostęp do cichych, zielonych przestrzeni.

Dzieci i seniorzy bardziej narażeni na skutki hałasu

W nowym opracowaniu „Transport noise, vulnerability and inequalities” EEA analizuje, dlaczego niektóre grupy społeczne mogą silniej odczuwać zdrowotne konsekwencje hałasu. W przypadku osób starszych niektóre badania wskazują na silniejsze związki między narażeniem na hałas a zawałami serca, śmiertelnością i zaburzeniami snu. Seniorzy częściej cierpią również na choroby przewlekłe, co może zwiększać ryzyko negatywnych skutków zdrowotnych.

Szczególną uwagę poświęcono także dzieciom. Badania wskazują, że hałas może wiązać się z trudnościami w nauce czytania, problemami behawioralnymi i większym ryzykiem nadwagi. Narażenie w okresie rozwoju może mieć długofalowe konsekwencje dla zdrowia i funkcjonowania. Osobną grupę stanowią osoby z istniejącymi chorobami układu krążenia, u których dowody na zwiększoną podatność na skutki hałasu są szczególnie wyraźne.

Ponad 20% Europejczyków narażonych na hałas. Strzelnice sportowe w centrum dyskusji

Ponad 73 tys. przedwczesnych zgonów rocznie

Eksperci wskazują, że hałas transportowy to nie tylko uciążliwość i zakłócenia snu – długotrwała ekspozycja może aktywować reakcję stresową organizmu i przyczyniać się do procesów związanych m.in. ze stanami zapalnymi. Według oceny EEA za 2025 rok, w 2021 roku hałas transportowy wiązał się w Europie z około 73 tys. przedwczesnych zgonów, 49 tys. nowych przypadków chorób układu krążenia i 23 tys. przypadków cukrzycy typu 2. Co istotne, są to szacunki dotyczące skutków przypisywanych długotrwałemu narażeniu, a nie liczba przypadków, w których hałas był jedyną przyczyną.

Nierówności wpływają na poziom narażenia

Według EEA w niektórych miastach wyższy poziom hałasu drogowego dotyka określone grupy mieszkańców, ale zależności różnią się w odniesieniu do lokalnych warunków. Znaczenie mają m.in. jakość mieszkań, położenie głównych tras komunikacyjnych, zamożność mieszkańców oraz dostęp do parków i innych spokojnych przestrzeni. Osoby dysponujące mniejszymi zasobami mogą mieć też mniej możliwości przeprowadzki lub ograniczenia hałasu w swoim otoczeniu.

Agencja EEA zaleca więc łączenie działań ograniczających hałas dla całej populacji z rozwiązaniami skierowanymi do szczególnie narażonych grup. Mogą one obejmować m.in. ograniczanie ruchu w pobliżu szkół i szpitali oraz lepsze uwzględnianie zdrowia mieszkańców w planowaniu przestrzennym. EEA podkreśla jednocześnie, że potrzebne są dalsze badania, które pozwolą dokładniej określić, gdzie kumulują się wysokie poziomy hałasu i podatność zdrowotna.

Zobacz też: Hałas drogowy ogranicza wpływ śpiewu ptaków na samopoczucie. Nowe badanie

Źródła: EEA, WHO

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.