Większość mokradeł w Polsce i Europie została w przeszłości osuszona do różnych celów. Do tej pory w naszym kraju osuszono ok. 85% bagien dla rolnictwa i nasadzeń lasów. Tymczasem najnowsze badania wskazują, że nawadnianie i przywracanie ich do życia może przynieść znacznie większe korzyści ekonomiczne.  Zespół naukowców z udziałem Polaków wykazał, że w skali Litwy ponowne nawodnienie osuszonych leśnych torfowisk przyniosłoby zyski sięgające nawet 170 mln euro rocznie.

Czysty zysk

Jaki zysk możemy mieć z ponownego nawadniania torfowisk? Przede wszystkim chodzi o wpływ torfowisk na regulację klimatu w perspektywie globalnej, jak i lokalnej. Podmokłe tereny są rezerwuarem węgla oraz przyczyniają się do retencji i lądowego obiegu wody. Niestety trudno było do tej pory realnie oszacować ekonomiczny zysk z zachowania lub ponownego nawodnienia torfowisk. Naukowcom z warszawskiej SGGW, kowieńskiego Vytautas Magnus University oraz norweskiego Inland Norway University of Applied Sciences udało się zmienić tę sytuację dzięki publikacji w „Journal of Environmental Management”.

– Odtwarzanie mokradeł to przecież nie tylko retencjonowanie węgla czy wody. To również oczyszczanie wody, przywracanie bioróżnorodności, ochładzanie mikroklimatu, przywracanie mozaiki środowiskowej oraz poprawa jakości życia. Te funkcje jest jednak znacznie trudniej wycenić – zwraca uwagę dr hab. Mateusz Grygoruk, prof. SGGW.

Z analizy ekonomicznej wynika, że najbardziej opłacalnym scenariuszem jest pozostawienie lasów w siedliskach bagiennych bez ich odwadniania. Roczny zysk z retencji wody i węgla z jednego hektara takiego lasu jest szacowany na 582 euro. W tym scenariuszu roczny zysk z magazynowania wody na jednym hektarze to 334 euro, zysk z magazynowania dwutlenku węgla – w glebie i roślinach to łącznie 186 euro, a zysk z produkcji drewna to 61 euro.

– Proces odtwarzania bagien jest stosunkowo prosty: mokradła mają być mokre. Zwykle sprowadza się to do ograniczenia odpływu wody z tych terenów. Jeśli więc na terenie jakiegoś torfowiska jest nieużywany lub niepotrzebny rów melioracyjny – zatykamy go. Należy uświadamiać społeczeństwu, jak bardzo ważne jest to zadanie – mówi w rozmowie z PAP dr hab. Mateusz Grygoruk, prof. SGGW.

Torfowiska mają wpływ na klimat

Torfowiska to tereny zawierające pokłady torfu. Termin ten używany jest zarówno w naukach biologicznych, jak i rolnictwie. Naturalne torfowiska, które aktywnie akumulują torf, nazywamy bagnami. 

Spośród ok. 1,5 miliona hektarów występujących w Polsce torfowisk, ponad 1,2 miliona hektarów jest osuszonych, pokrytych łąkami lub lasami uprawnymi. Jakie ponosimy koszty środowiskowe? Z badania przeprowadzonego w 2013 roku wynika, że odwodnienie terenu poniżej powierzchni torfu emituje blisko 20–30 ton ekwiwalentu dwutlenku węgla na hektar rocznie.

– W wielu krajach pojawia się retoryka konieczności sadzenia nowych lasów “dla klimatu”. Obejmuje ona niejednokrotnie plany “przygotowania” do tego celu torfowisk. Myśląc globalnie, w świetle przeprowadzonych przez nas badań, nie możemy dopuścić do przekształcania pozostałych, dobrze zachowanych torfowisk i ich osuszania w celu wprowadzania tam intensywnej gospodarki leśnej – podsumowuje Grygoruk.

Źródło: pap.pl, naukaoklimacie.pl

Fot: Canva 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.