Komisja Europejska i państwa Morza Bałtyckiego deklarują współpracę w zakresie energetyki. Obecni w Warszawie przedstawiciele państw członkowskich podpisali memorandum, które rozszerza cele unijnej inicjatywy Baltic Energy Market Interconnection Plan (BEMIP). Integracja rynków energii i gazu nabiera tempa.

Bałtycka współpraca

Grupa BEMIP została utworzona w 2008 roku i w jej skład wchodzi Komisji Europejskiej oraz osiem krajów UE: Danii, Estonii, Finlandii, Niemiec, Łotwy, Litwy, Polski i Szwecji – a Norwegia posiada status obserwatora. BEMIP powstał jako odpowiedź na problem izolacji energetycznej państw regionu (ze względów geograficznych oraz historycznych) i rozpoczęli działania w celu jego rozwiązania. Kraje regionu przez dekady były zależne od wschodnich systemów energetycznych – ich integracja z Zachodem wymaga dużych nakładów inwestycyjnych.  

W obliczu coraz wyraźniejszych wyzwań dyplomatycznych w kontaktach z krajami takimi jak Rosja i Białoruś, państwa BEMIP dążą do szybszej i pełnej integracji z unijnymi rynkami energii, a tym samym zakończeniu izolacji. Jest to kluczowa kwestia pod względem interesów narodowych szczególnie dla krajów takich jak Litwa, Łotwa i Estonia. Memorandum zaktualizowano o kwestie: 

• dekarbonizacji sieci gazowych (m.in. rozwój infrastruktury dla wodoru i biometanu),
• rozwój morskiej energetyki wiatrowej, 
• ochronę infrastruktury krytycznej (także w kontekście cyberbezpieczeństwa), 
• współpracę w obszarze technologii wychwytywania, składowania oraz ponownego wykorzystania CO₂

Zrób z domu elektrownię: 5 prostych sposobów na tanią i własną energię

Odpowiedź na rosyjskie zagrożenie

Podczas spotkania w Warszawie wzmocniono również struktury zarządzania i wprowadzono mechanizmy, dzięki którym będzie dochodzić do regularnej aktualizacji planu działań. Ma to zapewnić większe bezpieczeństwo, które stało się przedmiotem dyskusji w całej Europie po rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Poczucie zagrożenia wzrosło zwłaszcza w regionie państw bałtyckich. 

Wraz z rosnącym znaczeniem regionu pojawiają się jednak nowe wyzwania – ochrona infrastruktury krytycznej staje się coraz bardziej wymagająca. Rewizja Memorandum BEMIP otwiera drogę do jeszcze ściślejszej i bardziej efektywnej współpracy, umożliwiając nam wspólne i zdecydowane reagowanie na zagrożenia w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu geopolitycznym – mówiła Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska w trakcie spotkania.

Dotychczasowa współpraca pozwoliła już między innymi na udaną synchronizację sieci elektroenergetycznych Litwy, Łotwy i Estonii w lutym 2025 roku, a także na  rozwój licznych połączeń międzysystemowych w obrębie energetyki oraz inicjatywę Nordic–Baltic Hydrogen Corridor, która docelowo ma połączyć państwa wschodniego wybrzeża Bałtyku – od Polski po Finlandię.

Znaczenie regionu

Obszar krajów wokół Morza Bałtyckiego odpowiada za ponad jedną trzecią zapotrzebowania energetycznego w Unii Europejskiej oraz za jedną trzecią produkowanych emisji gazów cieplarnianych. W krajach, które są stronami BEMIP zamieszkuje około 150 mln ludzi, a wytwarzane PKB to 37% produkcji Unii Europejskiej. Należy jednak podkreślić, że wyłączając z obliczeń Niemcy, zostaje odpowiednio ok. 64,9 miliona mieszkańców i 12,2% europejskiego PKB.

Skala potrzeb i potencjału czyni ten obszar kluczowym dla realizacji celów unijnej polityki energetyczno-klimatycznej. Już do 2050 roku Unia Europejska ma stać się neutralna klimatycznie, osiągając zerową emisję netto gazów cieplarnianych.

Zobaczy też: Europejskie firmy stawiają na klimat. PGE wśród liderów oporu wobec Zielonego Ładu – raport InfluenceMap

Źródła: IEA, Gov, Commission Europa, Bank Światowy, ONZ, European Union,

Fot. Canva (Monika1607)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.