Rośliny, tak samo jak ludzie i zwierzęta, chorują – okazuje się, że także na raka! Choroba ta może doprowadzić do dużych strat gospodarczych w uprawach.

Historia raka roślin w Polsce

“Lekarzami roślin” są specjaliści z Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN). Zajmują się diagnozowaniem i zwalczaniem chorób takich, jak nowotwór, aby nie dopuścić do ich rozprzestrzeniania się na większą skalę. 

Polska historia walki z rakiem roślin sięga lat 20. XX wieku. W 1924 roku w powiecie rybnickim odkryto raka ziemniaka, wywoływanego przez grzyba Synchytrium endobioticum. W wyniku przeprowadzonych kontroli wykryto 130 ognisk choroby. Były to pierwsze zorganizowane na taką skalę kontrole na obecność organizmów kwarantannowych. Aktualnie tego typu działania są na porządku dziennym. 

Zobacz też: Klinika dla roślin

Skąd bierze się rak roślin?

Przyczyną raka roślin są patogeny bakteryjne lub grzybicze. Prowadzą one do powstawania narośli, martwic i uszkodzeń tkanki, co w wielu przypadkach może zagrażać przetrwaniu roślin. Choroba ta objawia się w różny sposób, w zależności od gatunku. Zainfekowane gatunki wytwarzają kalus i żywicę, aby się bronić i odizolować patogen. Niestety, w efekcie powstają głębokie rany osłabiające chore drzewa i krzewy. Rak prowadzi do zamierania ich części, dlatego bardzo ważna jest szybka diagnoza.

Skutki zachorowania rośliny na raka mogą być różne.

– Rak roślin, wywoływany przez bakterie i grzyby, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia roślin i może prowadzić do dużych strat gospodarczych w uprawach – przekazał Śląski Uniwersytet Medyczny (ŚUM).

Eksperci zaznaczają jednak, że nie każde zgrubienie to rak – podobne deformacje mogą wywołać owady lub pajęczaki, które składają jaja w tkankach roślin. W przypadku podejrzenia nowotworu, konieczne jest szybka interwencja specjalistów, aby ograniczyć straty i zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby. Bardzo ważna jest również profilaktyka, która polega m.in. na regularnym usuwaniu i spalaniu zainfekowanych części. 

Należy także pamiętać, że rozprzestrzenianiu się raka roślin sprzyjają warunki pogodowe, takie jak wiatr czy deszcz, jak również czynnik ludzki, na przykład nieostrożne prace ogrodnicze. 

Czytaj też: Czy rośliny pomogą pozbyć się wiecznych chemikaliów?

Przykłady raka u roślin

W przypadku raka ziemniaka na bulwach powstają charakterystyczne rakowate, kalafiorowate narośla, z początku białe, a pod wpływem światła – zieleniejące. Mogą one przetrwać w glebie nawet 30 lat, będąc zagrożeniem dla kolejnych plonów. Co istotne, obecnie wiele odmian ziemniaka jest odpornych na raka. 

Rak roślin może zaatakować również topole i drzewa owocowe. W przypadku tych pierwszych na pniach i gałęziach powstają narośle, przyczyniające się do obumierania tkanek. Zainfekowane drzewa stanowią zagrożenie zarówno dla innych roślin, jak i dla otoczenia – osłabione gałęzie mogą bowiem łatwo się łamać pod wpływem wiatru.

Drzewa owocowe są narażone na inne formy raka. Bakteria Pseudomonas syringae, zimująca w pąkach i porażająca nadziemne części drzew, powoduje powstawanie nekroz, martwic i rakowatych zgrubień na gałęziach i pniach. 

Przeczytaj też: Randap zabija nie tylko chwasty. Co ze środowiskiem i naszym zdrowiem?

Źródło: pap.pl, medexpress.pl

Fot.: wikipedia.org (Sternrenette/CC BY 3.0)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.