Dla zwierząt domowych noc sylwestrowa jest jednym z najbardziej stresujących momentów w roku. Nagłe wybuchy, błyski i intensywny hałas zaburzają ich poczucie bezpieczeństwa, prowadząc do reakcji lękowych, możliwych ucieczek i urazów. Specjaliści przypominają, że odpowiednie przygotowanie zwierzęcia do nocy sylwestrowej może ograniczyć ryzyko takich sytuacji.

Wpływ fajerwerków na zwierzęta

Sylwestrowe fajerwerki to dla wielu ludzi huczne zakończenie roku i radosny początek kolejnego. Dla naszych czworonogów – szczególnie psów i kotów – taki hałas oznacza jednak stres, lęk, a nawet realne zagrożenie dla zdrowia i życia. Badania behawioralne wykazują, że psy w trakcie pokazów sztucznych ogni częściej zmieniają zachowania: nisko trzymają uszy i ogon, intensywniej dyszą, unikają kontaktu lub szukają kryjówki. Inne sondaże wskazują, że nawet 40% psów wykazuje wyraźne objawy lęku związane z fajerwerkami, a znaczący odsetek zwierząt – zarówno psów, jak i kotów – próbuje uciekać lub ukrywać się w reakcji na sylwestrowe huk i błyski.

Zrozumienie tych reakcji jest pierwszym krokiem do zapewnienia bezpieczeństwa i komfortu naszych pupili podczas nocy sylwestrowej.

Fajerwerki w Polsce: gdzie wolno strzelać, a gdzie grozi mandat?

Zapewnienie bezpieczeństwa

Podstawową zasadą przygotowań do Sylwestra jest zapewnienie zwierzęciu poczucia kontroli nad sytuacją. Behawioryści podkreślają, że nie należy zamykać psa czy kota w osobnym pomieszczeniu na siłę, jeśli wcześniej nie został do tego przyzwyczajony. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest umożliwienie mu samodzielnego wyboru miejsca, w którym czuje się bezpiecznie – może to być legowisko w łazience, koc pod łóżkiem czy transporter przykryty materiałem. Ważne, by przestrzeń była osłonięta od błysków i częściowo tłumiła dźwięki z zewnątrz.

Choć pokazów pirotechnicznych nie da się całkowicie wyeliminować, można zmniejszyć ich wpływ na zwierzęta domowe. Weterynarze zalecają zasłonięcie okien, opuszczenie rolet lub zasłon oraz włączenie radia lub telewizora z umiarkowaną głośnością. Stały, znany dźwięk może maskować nagłe wybuchy i obniżać poziom stresu. W przypadku psów warto zadbać także o wcześniejszy, spokojny spacer – najlepiej jeszcze przed zmrokiem – by uniknąć wychodzenia na zewnątrz w godzinach największego natężenia hałasu.

Eksperci podkreślają, że reakcje opiekuna mają istotny wpływ na zachowanie zwierzęcia. Nerwowe uspokajanie, nadmierne przytulanie czy okazywanie współczucia mogą nieświadomie wzmacniać lęk, sygnalizując zwierzęciu, że rzeczywiście dzieje się coś niebezpiecznego. Zaleca się zachowanie możliwie normalnego rytmu dnia i spokojnej postawy. Jeśli zwierzę szuka kontaktu – warto go zapewnić, ale bez przesadnej emocjonalności.

Wsparcie farmakologiczne i zabezpieczenie domu

Na rynku dostępne są różnego rodzaju preparaty feromonowe, suplementy diety oraz kamizelki uciskowe, które u części zwierząt mogą zmniejszać napięcie. Lekarze weterynarii zwracają jednak uwagę, że skuteczność tych metod bywa indywidualna i nie powinna być traktowana jako rozwiązanie uniwersalne. W przypadku silnych reakcji lękowych decyzję o zastosowaniu środków farmakologicznych należy zawsze skonsultować z weterynarzem – samodzielne podawanie leków przeznaczonych dla ludzi jest niebezpieczne i może zagrażać życiu zwierzęcia.

Ponadto każdego roku po nocy sylwestrowej schroniska i gabinety weterynaryjne odnotowują wzrost liczby zagubionych zwierząt. Dlatego tak ważne jest zabezpieczenie drzwi, okien i balkonów oraz sprawdzenie, czy pies ma aktualne oznakowanie – adresówkę lub mikroczip z aktualnymi danymi. Koty wychodzące powinny pozostać w domu co najmniej do rana 1 stycznia, nawet jeśli na co dzień poruszają się swobodnie na zewnątrz.

Bezgłośne alternatywy

W ostatnich latach temat sylwestrowych fajerwerków coraz częściej pojawia się w debacie publicznej nie tylko w kontekście bezpieczeństwa ludzi, ale także dobrostanu zwierząt. Wiele miast w Polsce i Europie wprowadza ograniczenia lub całkowite zakazy używania materiałów pirotechnicznych finansowanych ze środków publicznych, wskazując na stres i zagrożenie, jakie huk i błyski stanowią dla zwierząt domowych oraz dzikich. Równolegle rozwijają się alternatywne formy świętowania – pokazy laserowe, iluminacje świetlne czy wydarzenia muzyczne – które pozwalają zachować rozrywkowy charakter nocy sylwestrowej bez negatywnych skutków dla zwierząt.

Zobacz też: Świąteczny prezent, który trafia do schroniska. Dlaczego psy są porzucane po świętach?

Źródła: Nature, PDSA, wet-alert.org 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.