Fotowoltaika dla domu – koszty, wymiary, potrzebna moc

Innowacyjne i ekologiczne rozwiązania w budownictwie to dziś właściwie już norma. Jednym z takich są instalacje fotowoltaiczne, czyli systemy przeznaczone do pozyskiwania energii elektrycznej ze słońca.

Ponieważ korzystanie z promieniowania słonecznego jest powszechnie dostępne i nic nie kosztuje, to i wyprodukowany w przydomowej mikroelektrowni prąd będzie darmowy. W trakcie podejmowania decyzji o montażu paneli słonecznych trzeba jednak liczyć się z określonymi kosztami inwestycyjnymi, które bezdyskusyjnie zwracają się, ale dopiero po upływie określonego czasu. Niemniej inwestycję w fotowoltaikę już z samego założenia traktuje się jako opłacalną, bo jeśli nawet działanie instalacji nie zdoła wygenerować 100% zwrotu, to i tak znacząco przyczyni się do obniżenia dotychczasowych rachunków za prąd. Im więcej dane gospodarstwo domowe konsumuje tej energii, tym wyższa opłacalność montażu paneli.

Koszt instalacji fotowoltaicznej dla domu jednorodzinnego

Całkowity koszt instalacji fotowoltaicznej stanowi wydatek na urządzenia oraz odpłatność za profesjonalny montaż (w stosunku około 80% do 20%). Do sprawnego działania sytemu potrzebne są:

  • Panele fotowoltaiczne – będące jednocześnie najdroższym elementem, pochłaniającym 45% kosztów inwestycji;
  • Inwerter (falownik) – mechanizm odpowiadający za zamianę prądu stałego (produkowanego przez panele) na prąd zmienny (taki jaki dostarcza sieć energetyczna); zakup falownika to kolejne 20% kosztów;
  • Konstrukcja nośna instalacji i jej okablowanie – składowe szacunkowo warte około 15% całości wydatków;
  • Montaż paneli i podłączenia elektryczne – opłaty stanowiące pozostałe 20%.

Choć inwestycja w instalację fotowoltaiczną dla przeciętnego Kowalskiego wciąż jest znaczącym wydatkiem, to warto zauważyć, że systemy te w Polsce w ostatnim czasie bardzo zyskują na popularności. I to właśnie wśród użytkowników indywidualnych. Powodem tego bez wątpienia jest możliwość pozyskania budżetowych dofinansowań, jak również spadek cen poszczególnych elementów instalacyjnych.

Szacuje się, że 1 kW instalacji fotowoltaicznej to aktualnie wydatek rządu 4–6 tys. zł. W domach jednorodzinnych wystarczające są instalacje o szczytowej mocy 5 kWp, co po przeliczeniu na całość inwestycji dawałoby kwoty rozpoczynające się już od 20 tys. zł.

Dofinansowania do domowych systemów fotowoltaicznych

W chwili obecnej w Polsce dostępnych jest kilka programów, w ramach których osoby fizyczne (właściciele domów jednorodzinnych) mogą ubiegać się o dofinasowanie do budowy instalacji fotowoltaicznych. Organem zarządzającym budżetowymi dotacjami jest w przeważającej mierze Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. To właśnie tam należy szukać szczegółowych informacji (źródło: https://mojprad.gov.pl/).

Oprócz bezzwrotnych form finansowania do dyspozycji indywidualnych użytkowników paneli fotowoltaicznych pozostają także preferencyjne kredyty udzielane przez prywatne banki. Finansowanie osób proekologicznych może obejmować okres nawet 15 lat, przy oprocentowaniu na poziomie 1–2% w skali roku. Więcej wiedzy na ten temat, jak również fachową pomoc w załatwieniu wszelkich formalności, znajdziemy u profesjonalnych firm zajmujących się montażem paneli, jak Stilo Energy.

Jak dobrać moc paneli fotowoltaicznych?

O mocy projektowanej instalacji fotowoltaicznej decyduje przynajmniej kilka czynników, ale kluczowym jest poziom zużycia energii elektrycznej przez dane gospodarstwo domowe. Idealnie dopasowana instalacja to taka, która całkowicie pokrywa zapotrzebowanie na prąd. O zapotrzebowaniu tym świadczą dotychczasowe rachunki, które warto starannie przeanalizować – najlepiej w oparciu o okres roczny.

Wymiarowanie instalacji zawsze należy przeprowadzać z zachowaniem rozsądku i uwzględnieniem faktu, iż jednoczesne działanie wielu urządzeń elektrycznych znajdujących się w domu to raczej rzadkość. Wzięcie tego czynnika pod uwagę pozwala uniknąć projektowania instalacji o nadmiernych mocach, będących jednocześnie droższymi, o dłuższym okresie zwrotu kosztów inwestycyjnych i dodatkowo potrzebującymi więcej miejsca na zamontowanie.

Ponadto trzeba zwrócić uwagę na usytuowanie budynku (w szczególności ukierunkowanie połaci dachowej przeznaczonej pod montaż paneli), kąt nachylenia dachu, występowanie zacienienia itp., a także wkalkulować warunki klimatyczne właściwe dla naszego kraju. W polskim położeniu geograficznym przyjmuje się, że 1 kW mocy instalacji fotowoltaicznej pozwala uzyskać 950–1050 kWh energii elektrycznej rocznie. Zatem przy przykładowym zużyciu na poziomie 3 000 kWh/rok, optymalną będzie instalacja o mocy 3–5 kW.

Wymiary instalacji fotowoltaicznych a warunki montażowe

Powszechnie wiadomo, że panele fotowoltaiczne montuje się na połaciach dachowych ukierunkowanych korzystnie względem padania promieni słonecznych (najlepiej o ekspozycji południowej). W przypadku braku takiej możliwości montażu, instalacja może zostać usytuowana bezpośrednio na utwardzonym gruncie.

Na wielkość oraz ciężar paneli wpływa przede wszystkim liczba zastosowanych w nich ogniw fotowoltaicznych. Nie bez znaczenia są także inne szczegóły budowy modułów. Na potrzeby instalacji domowych zdecydowanie najczęściej wykorzystuje się panele o 60 ogniwach (ułożonych w rzędach po 6). Tym sposobem powstają elementy instalacyjne o wymiarach 1 m (szerokość) na koło 2 m (wysokość) i wadze około 20 kg. Instalacja 10 takich paneli będzie tym samym możliwa na połaci dachowej o przestrzeni około 20 m2. Moduły należy ustawiać w taki sposób, aby nie pozostawały zacienione.

Trwałość i wydajność paneli słonecznych

Zdecydowana większość producentów paneli fotowoltaicznych zakłada, że 100% sprawność instalacji ma zostać zachowana przez 25 lat. Tak długą gwarancją objęta jest moc modułów. Po upływie ćwierćwiecza wydajność paneli nie powinna być niższa niż 80% mocy. Są to więc wyroby bardzo trwałe i produkujące energię elektryczną nawet po upływie okresu gwarancyjnego. Niemniej wciąż dobrą praktyką pozostaje stawianie na sprawdzone marki i korzystanie z usług profesjonalnych instalatorów.