Świąteczne przygotowania często oznaczają wielogodzinną pracę piekarnika i kuchenki, co szybko przekłada się na wyższe zużycie prądu i gazu. Tymczasem nawet podczas intensywnego gotowania można ograniczyć koszty i obciążenie dla środowiska, nie rezygnując z tradycyjnych potraw. Kluczem są świadome decyzje w kuchni, dobra organizacja pracy i wykorzystywanie energii w sposób bardziej efektywny.

Koszty świątecznego gotowania

Święta Bożego Narodzenia to nie tylko czas wspólnego gotowania, ale i wysokich rachunków za energię. Dni przed wigilią są pełne gotowania, pieczenia i podgrzewania potraw, a każde dodatkowe zużycie prądu czy gazu wpływa zarówno na portfel, jak i środowisko. Całkowity wzrost na rachunkach zależy od ilości potraw, czasu pieczenia, częstości otwierania piekarnika i używania urządzeń, ale można się spodziewać orientacyjnego wzrostu miesięcznego zużycia energii o kilkadziesiąt kilowatogodzin, co przekłada się na zauważalny wzrost kosztów gotowania.

W tym czasie warto obrać podejście, które pozwala przygotować tradycyjne świąteczne potrawy w sposób bardziej ekologiczny i oszczędny. Wystarczy kilka prostych kroków – od planowania kolejności gotowania, przez korzystanie z energooszczędnych urządzeń, po maksymalne wykorzystanie ciepła resztkowego – aby świąteczne przygotowania były przyjazne dla domowego budżetu i środowiska.

Choinka legalnie i tanio w 2025 roku. Gdzie kupić, gdzie ściąć i jak zdobyć ją za darmo?

Planuj gotowanie

Podstawą energooszczędnego gotowania na święta jest dobre planowanie. Warto wcześniej rozpisać listę potraw oraz kolejność ich przygotowania, tak aby jak najrzadziej nagrzewać piekarnik czy kuchenkę od zera. Jeżeli pieczesz kilka dań – rób to jednocześnie lub jedno po drugim, wykorzystując już nagrzany piekarnik. Podczas gotowania na płycie zawsze używaj pokrywek – skracają czas gotowania nawet o kilkadziesiąt procent i ograniczają straty energii. Dobrym nawykiem jest także dopasowanie wielkości garnka do pola grzewczego oraz wyłączenie płyty kilka minut przed końcem gotowania, by dokończyć potrawy na ciepłej powierzchni. 

Przygotuj posiłki hurtowo

W przypadku zup, kompotu czy kapusty oszczędności przynosi gotowanie większych porcji naraz i podgrzewanie ich później zamiast kilkukrotnego przygotowywania od podstaw. Coraz większą popularnością cieszą się również energooszczędne urządzenia, takie jak multicookery czy płyty indukcyjne, które pozwalają skrócić czas obróbki cieplnej. Dobrym pomysłem będzie również rozmrażanie produktów wcześniej w lodówce, zamiast w mikrofalówce, a także korzystanie z czajnika tylko do potrzebnej ilości wody.

Gotowanie kaskadowe

Świąteczna kuchnia to także dobre miejsce na ograniczenie marnowania energii i żywności jednocześnie. Warto wykorzystywać tzw. gotowanie “kaskadowe” – wodę po gotowaniu warzyw można przeznaczyć na barszcz lub zupę, a piekarnik po wyłączeniu wykorzystać do suszenia grzybów, podgrzewania talerzy lub utrzymywania ciepła potraw przed kolacją wigilijną. Jeśli masz piekarnik z termoobiegiem, korzystaj z niego zamiast grzania góra-dół, co pozwala obniżyć temperaturę o 20-30°C przy tym samym efekcie. 

Rozmroź potrawy wcześniej

Dobrym rozwiązaniem jest też wcześniejsze przygotowanie części potraw i ich przechowywanie w lodówce lub zamrażarce – jednorazowe, dłuższe gotowanie zużywa mniej energii niż wielokrotne krótkie podgrzewanie. Przy serwowaniu kolacji pamiętaj o naczyniach żaroodpornych z pokrywą, które dłużej utrzymują ciepło bez dodatkowego dogrzewania. Takie proste triki sprawiają, że wigilijne gotowanie staje się nie tylko tańsze i bardziej ekologiczne, ale też spokojniejsze – bez nerwowego liczenia rachunków po świętach.

Zaoszczędź na gotowaniu

Oszczędne gotowanie w Wigilię nie wymaga rewolucji ani wyrzeczeń – to kwestia lepszej organizacji i kilku świadomych decyzji w kuchni. Rozsądne korzystanie z urządzeń, planowanie kolejności potraw i wykorzystywanie ciepła, które i tak już powstaje, pozwala ograniczyć zużycie prądu i gazu bez wpływu na smak świątecznych dań. 

W dłuższej perspektywie takie nawyki przekładają się nie tylko na niższe rachunki, ale też na mniejszy ślad środowiskowy domowych świąt. A to dobry przykład, że nawet przy tradycyjnym stole można połączyć świąteczną atmosferę z ekologicznym podejściem i realnymi oszczędnościami.

Zobacz też: Prezenty z największym śladem węglowym. Jakie ekologiczne alternatywy wybrać?

Źródła: Kuchenny.com.pl, Ekoalternatywa, Unileverfoodsolutions.pl

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.