Już w ten piątek, 16 stycznia, startuje po raz pierwszy w Polsce Ptasia Godzinka. Celem akcji, która bazuje na nauce obywatelskiej, jest zebranie danych o liczebności i składzie gatunkowym ptaków zimujących w naszym kraju. Organizatorem i koordynatorem akcji jest Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Potrwa ona przez cały weekend.

Po co liczymy?

W Czechach – kraju, w którym narodziła się idea Ptasiej Godzinki – ptaki liczono w zeszły weekend. Wydarzenie koordynowane przez Czeskie Towarzystwo Ornitologiczne (ČSO) przyciąga co roku ponad 35 tys. osób. W zeszłym roku w trakcie Ptačí hodinky Czesi zaobserwowali blisko 800 tys. ptaków. Obserwowanie ptaków to ogromna przyjemność, trening uważności i ciepły kompres na nasze zmęczone umysły. Ptasia Godzinka to coś więcej – to ważne badania naukowe, w których może wziąć udział każdy, bez względu na wiek i poziom wiedzy ornitologicznej. 

Wystarczy w dniach 16–18 stycznia 2026 r. poświęcić jedynie godzinę na uważną obserwację ptaków w wybranym przez siebie miejscu, zanotować liczebność i skład gatunkowy, a na końcu przesłać wyniki do OTOP-u na specjalnym elektronicznym formularzu. Dzięki zgromadzonym danym dowiemy się nieco więcej o naszych zimowych ptasich mieszkańcach i gościach, a dane z kilku lat pozwolą zaobserwować trendy liczebności i zmiany w składzie gatunkowym.

Koniec polowań. Pięć gatunków znika z listy zwierząt łownych w Polsce

Z kim liczymy?

Na liczenie możemy wybrać się samodzielnie, z rodziną, przyjaciółmi, klasą szkolną lub dołączyć do wspólnego liczenia z wolontariuszami i wolontariuszkami OTOP-u. Lista wydarzeń podczas których odbędzie się grupowe liczenie ptaków dostępna jest na stronie internetowej OTOP BirdLife Polska. W Warszawie będziemy liczyć ptaki w ramach Ptasiej Godzinki w Muzeum Łazienek Królewskich, w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie oraz z Zarządem Zieleni m.st. Warszawy i Barem Studio (obok słynnej Patelni).

Jak liczymy?

Sami wybierzmy miejsce, które lubimy i w którym chcemy policzyć ptaki. Może to być nawet liczenie przez okno lub obserwacja własnego balkonu, zwłaszcza jeśli dokarmiamy na nim ptaki. Na liczenie poświęcamy równo 60 minut. Nie spacerujemy w trakcie, pozostajemy cały czas w tym samym miejscu. Zapisujemy pojawiające się w zasięgu naszego wzroku gatunki (także te przelatujące) oraz ich liczebność. I tu ważna informacja: nie sumujemy liczby widzianych osobników danego gatunku, lecz podajemy największą liczbę osobników widzianych jednocześnie. To pozwoli uniknąć policzenia danego ptaka kilka razy.

Jeśli mamy ochotę – liczenie możemy powtórzyć, w tym samym lub innym miejscu. Ważne, by czasy liczeń nie nakładały się na siebie. Równie ważne jest, by nie przerywać zaczętego liczenia i nie rozkładać „na raty”. Przestrzeganie tych prostych zasad pozwoli zachować metodologię badania i otrzymać wysokie jakościowo dane. Na przesłanie wyników (wypełnienie formularza) mamy tydzień.

Co to za ptak?

Jeśli nie jesteśmy pewni swoich umiejętności, skorzystajmy z materiałów przygotowanych przez OTOP – rysunkowego klucza z opisem najbardziej charakterystycznych cech poszczególnych gatunków oraz quizów, które pomogą nam sprawdzić wiedzę. Może się jednak zdarzyć, że w trakcie liczenia zobaczymy ptaka, którego nie jesteśmy w stanie rozpoznać. Wówczas w formularzu zaznaczamy opcję „gatunek nieznany”. Możemy także zrobić mu zdjęcie i zidentyfikować później (np. napisać do OTOP-u z prośbą o rozpoznanie).

Zobacz też: Rekompensaty za szkody wyrządzone przez ptaki. Sejm pracuje nad nową ustawą dla rolników i rybaków

Źródło: OTOP BirdLife Polska 

Fot. Canva (Elisabeta Dirjan’s Images) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.