Od 2027 roku rozliczanie ogrzewania w blokach przejdzie istotną zmianę. Nowe przepisy przygotowywane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) mają wprowadzić obowiązkową minimalną opłatę za ciepło oraz zdalny odczyt liczników w budynkach wielorodzinnych. To odpowiedź na wieloletni problem nierównego podziału kosztów ogrzewania, który w praktyce powodował, że część mieszkańców płaciła więcej za ciepło zużywane także przez innych.

Czym jest “pasożytnictwo cieplne”?

Zjawisko potocznie określane jako “pasożytnictwo cieplne” dotyczy budynków wielorodzinnych i polega na ograniczaniu lub całkowitym wyłączaniu ogrzewania w części lokali, przy jednoczesnym korzystaniu z ciepła przenikającego z sąsiednich mieszkań, pionów grzewczych oraz elementów wspólnych budynku. W efekcie koszty utrzymania komfortu cieplnego nie rozkładają się równomiernie – część mieszkańców ponosi wyższe rachunki, mimo że ogrzewa swoje lokale w sposób standardowy.

W odpowiedzi na ten problem Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje nowe regulacje w ramach wdrażania unijnych przepisów dotyczących efektywności energetycznej, w tym dyrektywy EED. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, najpóźniej od 1 stycznia 2027 roku, w budynkach wielorodzinnych mają obowiązywać nowe standardy rozliczeń ciepła.

Bon ciepłowniczy 2026. Nowe zasady, terminy składania wniosków i obowiązki gmin

Zdalne liczniki i obowiązkowe opłaty

Ustawa ma wprowadzić obowiązek stosowania minimalnej opłaty za ogrzewanie, a także wymóg montażu urządzeń pomiarowych z funkcją zdalnego odczytu. Nowe zasady obejmą wszystkie budynki wielorodzinne, korzystające z ciepła systemowego. Celem regulacji jest zapewnienie rzetelnych rozliczeń kosztów ciepła, także w sytuacji, gdy lokatorzy ograniczają ogrzewanie lub całkowicie zakręcają grzejniki. Minimalna opłata nie ma charakteru kary, lecz stanowi element systemu rozliczeń, który gwarantuje, że każdy lokal partycypuje w kosztach funkcjonowania wspólnej instalacji grzewczej. Jednocześnie wprowadzanie zdalnych liczników ma zwiększyć transparentność pomiarów i wyeliminować problemy związane z ręcznym odczytem danych.

Wdrażanie nowych zasad ma odbywać się stopniowo. Część spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych już teraz rozlicza mieszkańców według zmienionych regulaminów, natomiast pozostałe podmioty mają czas na dostosowanie systemów i wymianę urządzeń do końca 2026 roku. Oznacza to jednak także dodatkowe koszty inwestycyjne, związane z montażem nowych liczników i podzielników ciepła.

Nowe regulaminy rozliczeń

Eksperci zwracają jednak uwagę, że mechanizm minimalnych opłat może w praktyce bardziej obciążyć określone grupy mieszkańców, w tym seniorów oraz właścicieli lokali rzadko użytkowanych. Podnoszony jest również problem nierównego położenia mieszkań w przestrzeni budynku – lokale narożne i skrajne tracą ciepło znacznie szybciej nawet o 20-30% – podczas gdy mieszkania środkowe w większym stopniu korzystają z ciepła przenikającego z sąsiednich lokali. Zdaniem specjalistów oznacza to konieczność odpowiedniego uregulowania opłat zmiennych w regulaminach rozliczeń. 

Co istotne, spółdzielnie i wspólnoty nie nakładają sankcji w sensie prawnym, a jedynie stosują obowiązujące zasady rozliczania kosztów ciepła, które składają się z części stałej – zależnej od metrażu lokalu – oraz części zmiennej, powiązanej z zużyciem energii. W przypadku wątpliwości co do naliczonego rachunku mieszkaniec może zgłosić reklamację do zarządcy budynku. Często w takich sytuacjach sprawa konsultowana jest z firmą rozliczeniową, a ostatecznym rozwiązaniem sporu pozostaje droga sądowa.

Kto zapłaci więcej?

Dla przeciętnego mieszkańca bloku nowe przepisy oznaczają przede wszystkim koniec możliwości całkowitego unikania kosztów ogrzewania, nawet przy zakręconych grzejnikach. Każdy lokator będzie musiał ponosić minimalną część kosztów ciepła, co ma przełożyć się na bardziej sprawiedliwy podział rachunków w całym budynku. W praktyce dla osób ogrzewających mieszkania w standardowy sposób, zmiany mogą oznaczać stabilniejsze lub nawet nieco niższe rachunki, natomiast dla tych, którzy dotąd znacząco ograniczali ogrzewanie – wzrost opłat. 

Jednocześnie należy liczyć się z kosztami pośrednimi, takimi jak wymiana liczników czy aktualizacja systemów rozliczeń, które mogą zostać uwzględnione w opłatach eksploatacyjnych. Ostateczny wynik dla domowego budżetu będzie więc zależał od indywidualnych nawyków, położenia mieszkania w budynku oraz sposobu, w jaki dana spółdzielnia lub wspólnota wdroży nowe regulacje.

Zobacz też: Pellet drzewny w Polsce 2026: ceny, rodzaje i alternatywy dla ogrzewania domu

Źródła: Portal Samorządowy, PAP, MKiŚ

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.