Wybór paliwa do ogrzewania domu w 2026 roku coraz rzadziej sprowadza się wyłącznie do ceny. Użytkownicy kotłów na pellet muszą brać pod uwagę nie tylko rodzaj drewna i jakość granulatu, ale także sezonowość zakupów, dostępność lokalnych dostawców oraz możliwość wykorzystania alternatywnych form biomasy. Świadoma decyzja może realnie obniżyć koszty ogrzewania i ograniczyć problemy w trakcie sezonu grzewczego.

Polska w czołówce producentów pelletu

Pellet drzewny zyskuje w Polsce na popularności jako ekologiczne i wydajne paliwo do ogrzewania domów i budynków, co w dużej mierze wynika z rosnącej liczby kotłów na pellet montowanych w ramach programów wsparcia i modernizacji źródeł ciepła. W 2025 roku zużycie pelletu w kraju sięgało już około 930 tys. ton, przy czym krajowa produkcja oscylowała wokół 2,2 mln ton, co plasuje Polskę w czołówce europejskich producentów tego paliwa. 

Wzrost biomasy w polskim ciepłownictwie. Szansa dla transformacji czy zagrożenie dla lasów?

Drzewa liściaste czy iglaste?

Pellety różnią się przede wszystkim rodzajem drewna: granulki z drzew iglastych zapalają się łatwiej i szybko oddają ciepło, natomiast pellet liściasty spala się stabilniej i równomierniej, choć jego rozpalanie trwa nieco dłużej. Wysokiej jakości pellet spełniający normy certyfikacyjne ENplus charakteryzuje się niską wilgotnością i minimalną ilością popiołu, co wpływa na efektywność i czystość spalania, a wybór rodzaju pelletu pozwala dostosować paliwo do potrzeb konkretnego kotła lub instalacji.

Pellet produkowany z drzew iglastych, takich jak sosna, świerk czy jodła, wyróżnia się jasną barwą oraz dużą zawartością naturalnych żywic i olejków eterycznych. Dzięki temu granulki te łatwo się zapalają i szybko oddają ciepło, co sprawia, że są idealnym wyborem w systemach grzewczych wymagających szybkiego osiągnięcia wysokiej temperatury. Ich kaloryczność zwykle mieści się w przedziale 17-19 MJ/kg, a proces spalania jest intensywny i dynamiczny, co pozwala na błyskawiczne nagrzanie pomieszczeń lub kotła. Dodatkowym atutem pelletu iglastego jest niska zawartość popiołu, wynosząca około 0,3-0,6% masy, dzięki czemu urządzenia grzewcze wymagają rzadszego czyszczenia, co zmniejsza nakład pracy użytkownika. Granulki te są jednocześnie stosunkowo lekkie i łatwe w transporcie, co podnosi wygodę ich przechowywania i użytkowania, zwłaszcza w systemach z automatycznym podajnikiem.

Pellet z drzew liściastych, takich jak dąb, buk, brzoza czy olcha, różni się od iglastego przede wszystkim strukturą i zawartością żywic – granulki są cięższe, bardziej wytrzymałe mechanicznie, co powoduje, że ich rozpalanie trwa nieco dłużej. Ich kaloryczność jest wyższa, wynosząc zwykle 18-20 MJ/kg, a spalanie przebiega stabilnie i równomiernie, co czyni je idealnym paliwem do kotłów pracujących w trybie ciągłym. Pellet liściasty produkuje nieco więcej popiołu niż iglasty, średnio 0,5-1,0% masy, co wymaga częstszego czyszczenia pieca, ale daje dodatkową korzyść – pozostały popiół można wykorzystać w ogrodzie jako naturalny nawóz. Ze względu na wyższą kaloryczność, mimo że pellet liściasty bywa droższy, w praktyce pozwala na osiągnięcie podobnego lub niższego zużycia paliwa w trakcie sezonu grzewczego, co przekłada się na efektywność i opłacalność jego stosowania.

Paliwo z pestek owoców

Ciekawą alternatywą dla właścicieli kotłów i pieców na pellet są pestki owoców, takich jak wiśni, czereśni, śliwek, moreli czy brzoskwiń. Pestki te mają wysoką kaloryczność, porównywalną z pelletem (około 19-20 MJ/kg w przypadku wiśni), spalają się równomiernie, generując stabilną temperaturę, a powstały popiół – choć większy niż przy pellecie (2-3 % masy) – może być wykorzystany jako naturalny nawóz ogrodowy. Ich największą zaletą jest niższa cena, mieszcząca się w przedziale 700-1000 zł za tonę, podczas gdy pellet drzewny w 2025 roku kosztował 1500-2500 zł za tonę.

Jednak w praktyce w Polsce stosowanie pestek owoców jako paliwa wciąż jest ograniczone. Największym wyzwaniem jest dostępność surowca, która w dużej mierze zależy od sezonowych zbiorów i lokalnej produkcji owoców. Ponadto nie wszystkie kotły i piece na pellet dopuszczają spalanie alternatywnych materiałów, dlatego konieczne jest upewnienie się, że urządzenie jest przystosowane do małych, stałych paliw innych niż standardowy pellet. Mimo to w niektórych gospodarstwach domowych i niewielkich instalacjach piecowych pestki mogą stanowić ciekawą, ekologicznie atrakcyjną i ekonomiczną alternatywę, szczególnie w regionach o dużej produkcji owoców, gdzie dostęp do nasion jest łatwiejszy i można je pozyskać tanio w formie lokalnej lub przemysłowej.

Polski rynek biopaliw

Chociaż pellet to dla wielu gospodarstw domowych atrakcyjne i przewidywalne paliwo – jego ceny mogą się wahać w zależności od sezonu grzewczego, dostępności surowca i trendów globalnych. Dlatego warto planować zakupy opału z wyprzedzeniem, obserwować oferty lokalnych dostawców oraz być otwartym na różne źródła energii i paliwa, zwłaszcza te, które mogą obniżyć koszty całkowite ogrzewania. 

W miarę jak rynek się rozwija, pojawiają się też alternatywne rodzaje biomasy – od pestek owoców po inne odpady rolnicze lub nowoczesne granulaty – które mogą stanowić uzupełnienie tradycyjnego pelletu, zwłaszcza tam, gdzie piec lub kocioł dopuszcza ich spalanie. Przy rosnących kosztach opału i rosnącej świadomości ekologicznej warto śledzić zarówno cenowe trendy pelletu, jak i pojawiające się innowacje w biopaliwach, aby znaleźć jak najkorzystniejsze i najbardziej zrównoważone rozwiązanie dla własnego domu lub instalacji.

Zobacz też: Wzrost biomasy w polskim ciepłownictwie. Szansa dla transformacji czy zagrożenie dla lasów?

Źródła: Portal Samorządowy, Portal Komunalny, PAP, gov.pl

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.