Wilki od lat budzą skrajne emocje – od fascynacji po strach. Jednak badania naukowe pokazują, że ich obecność przynosi bardzo konkretne i wymierne korzyści ludziom. Amerykańscy naukowcy wykazali, że powrót wilków do ekosystemów Środkowego Zachodu USA znacząco obniżył liczbę wypadków drogowych z udziałem jeleni, ratując ludzkie zdrowie, życie i miliony dolarów. 

Watahy wilków a spadek liczby wypadków

Na Uniwersytecie Wisconsin ekonomista środowiskowy Dominic P. Parker wraz ze swoją studentką Jennifer L. Raynor postanowił sprawdzić, jak rozprzestrzeniają się wilki w różnych częściach Stanów Zjednoczonych. Analizując dane o wilkach z północnej Minnesoty na tereny Wisconsin i Michigan, postanowili zestawić je ze statystykami kolizji samochodów z jeleniami.

Wyniki okazały się jednoznacznie potwierdzające korzystny wpływ obecności wilków na liczbę wypadków. W stanie Wisconsin pojawienie się wilków wiązało się ze spadkiem liczby kolizji pojazdów z jeleniami aż o 24%. Choć w stanie nadal dochodzi do około 17 tysięcy takich wypadków rocznie, naukowcy oszacowali, że dzięki wilkom udaje się uniknąć około 1100 kolizji, 43 obrażeń oraz jednego zgonu każdego roku – jest to efekt, którego nie można uznać za marginalny. Wyniki badań zostały opublikowane w 2021 roku w prestiżowym czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS).

Wilki boją się ludzkiego głosu. Co naprawdę pokazują najnowsze badania o ich dystansie do człowieka?

Krajobraz strachu zamiast redukcji populacji

Chociaż mogłoby się wydawać, że mniej wypadków może być efektem mniejszej liczby jeleni, ze względu na redukcję ich populacji przez obecne wilki, to dane nie potwierdziły takiego uproszczonego wyjaśnienia. Powrót drapieżników nie zmniejszył populacji jeleni na tyle, by sam spadek liczebności tłumaczył skalę obserwowanych zmian. Z tego powodu dwójka badaczy zaproponowała inne wyjaśnienie, oparte na znanym z ekologii pojęciu „krajobrazu strachu”. 

Obecność wilków zmienia zachowanie jeleni – zwierzęta te unikają miejsc, w których są bardziej narażone na atak, w tym także otwartych przestrzeni w pobliżu dróg. W efekcie rzadziej przecinają trasy komunikacyjne, a zwłaszcza drogi szybkiego ruchu, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo kierowców. Autorzy podkreślili, że myśliwi nie są w stanie odtworzyć tego efektu, ponieważ sezonowe polowania nie wpływają na zachowanie zwierząt w taki sposób, jak stała obecność naturalnego drapieżnika.

Lekcja dla Polski

Badanie zawiera także opis skutków ekonomicznych dla gospodarki związany z pozytywnym wpływem wilków. Badacze obliczyli, że mniejsza liczba wypadków drogowych oznacza dla stanu Wisconsin oszczędności rzędu niemal 11 milionów dolarów rocznie (40 mln zł.). W przypadku amerykańskim jest to kwota wielokrotnie przewyższająca koszty odszkodowań wypłacanych za straty w hodowlach spowodowane przez wilki. 

Także Polska zmaga się z wysoką liczbą kolizji drogowych z udziałem dzikich zwierząt, zwłaszcza jeleni i saren. Można przypuszczać, że ich liczba byłaby wyższa w przypadku braku obecności wilków, ponieważ jako kluczowy element ekosystemu watahy mogą pełnić tutaj podobną funkcję jak w Ameryce Północnej – nie tylko w naturalny sposób regulować liczebność, ale także zachowanie zwierząt będących niżej w łańcuchu pokarmowym. 

Zobacz też: Doniesienia o szkodach nieprawdziwe. Skąd się bierze strach przed wilkami? 

Źródła: Washington Post, PNAS, „Wolves make roadways safer, generating large economic returns to predator conservation”

Fot. Canva (aliadel)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.