Polskie góry przeżywają szczyt turystycznego zainteresowania z powodu trwającego lata. Tylko w czerwcu do Tatrzańskiego Parku Narodowego sprzedano ponad 550 tys. biletów, co stanowi wzrost o ponad 180 tys. w porównaniu z majem. Jednak rosnąca popularność szlaków często nie idzie w parze z odpowiednią wiedzą. Ratownicy górscy apelują o solidne przygotowanie, pokorę i znajomość zasad, by wakacyjna przygoda nie zakończyła się tragicznie. 

Nawet Beskid Niski może być wyzwaniem

W przypadku polskich gór przygotowanie do wypraw zależy od charakteru danego pasma, jednak eksperci podkreślają, że nawet niższe partie wymagają solidnej bazy kondycyjnej. Polskie góry klasyfikuje się jako: 

• niskie (do 600 m n.p.m., np. Góry Świętokrzyskie), 
• średnie (do ok. 1500 m n.p.m., np. większość pasm Sudetów i Beskidów),
• wysokie (powyżej 1500 m n.p.m. oraz o rzeźbie wysokogórskiej, czyli Tatry). 

Z uwagi na to, że najwyższe szczyty w Polsce nie przekraczają granicy 2500 m n.p.m., ryzyko ostrej choroby wysokościowej (AMS) praktycznie u nas nie występuje. Mimo to turystyka górska w naszym kraju wiąże się z wieloma wyzwaniami, które można podzielić na kilka kluczowych obszarów: 

• terenowo-naturalne, 
• logistyczno-społeczne,
• edukacyjne. 

Żmije w Tatrach 2026. TPN ostrzega turystów: gdzie można je spotkać i jak się zachować?

Wyzwania terenowo-naturalne

Rodzime góry, choć niższe od Alp, potrafią zaskoczyć skrajnymi warunkami. Największym zagrożeniem w okresie letnim są gwałtowne burze. W Tatrach czy na bieszczadzkich połoninach, gdzie brakuje naturalnego schronienia w postaci lasu, pioruny stanowią realne niebezpieczeństwo. Załamanie pogody w wyższych partiach wiąże się z nagłym spadkiem temperatury (nawet o kilkanaście stopni w ciągu godziny) oraz porywistym wiatrem, co u nieprzygotowanego turysty może doprowadzić do hipotermii. 

Znaczenie ma także podłoże – śliskie wapienne skały w Tatrach Zachodnich czy ruchome piargi w Tatrach Wysokich wymagają znajomości technik stawiania kroków oraz odpowiedniego obuwia z przyczepną podeszwą. 

Wyzwania logistyczno-społeczne

Duża popularność szlaków latem sprawia, że na popularnych trasach, takich jak droga do Morskiego Oka czy szlak na Giewont, znacząco wydłuża się czas przejścia. Tworzące się zatory zmuszają do wielogodzinnego oczekiwania w pełnym słońcu, a także utrudniają zejście w bezpieczne miejsce w razie zbliżającej się burzy. Logistyka to także umiejętność spakowania plecaka – brak odpowiedniej ilości wody (minimum 2 litry na osobę) i wysokoenergetycznego prowiantu to najczęstszy powód osłabienia i zasłabnięć na szlaku.

Wyzwania edukacyjne

Jak wskazują eksperci medycyny górskiej, największym problemem polskich szlaków pozostaje wciąż brak wiedzy. Ratownicy GOPR i TOPR co roku apelują o przestrzeganie kilku fundamentalnych zasad:

• Wyjście na szlak powinno odbywać się wczesnym rankiem, aby schodzić w bezpieczne partie dolin przed popołudniowym apogeum burzowym.
• Wyznacznikiem tempa grupy zawsze powinien być jej najsłabszy uczestnik – ignorowanie skurczów, zawrotów głowy czy narastającego zmęczenia to częsty powód wypadków. 
• Z powodu ryzyka utraty zasięgu warto mieć pobrane mapy działające w trybie offline lub papierową mapę i kompas. 

Statystyki wypadków pokazują, że do większości tragicznych zdarzeń dochodzi podczas schodzenia, bo wtedy zmęczenie obniża koncentrację, a mięśnie gorzej amortyzują potknięcia. Dlatego warto pamiętać, że sukcesem nie jest jedynie zdobycie wierzchołka, ale również bezpieczny powrót do domu.

Zobacz też: Tatry 2025: TOPR podsumowuje sezon wakacyjny. Mniej interwencji, ale więcej ciężkich urazów

Źródła: TPN, Zdrowie PAP, GOPR, TOPR

Fot. Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.