Nowe porównanie dwóch metod badania współczynnika SPF w kremach z filtrem przeciwsłonecznym wykazało, że standardowe badania laboratoryjne in vitro są wiarygodne i bardziej etyczne, niż badania prowadzone z udziałem ochotników. Wyniki te przemawiają za wdrożeniem metod testowania produktów z filtrem przeciwsłonecznym, które eliminują konieczność narażania ludzi na działanie promieniowania UV

Propozycja bardziej etycznych badań

Aby podkreślić potrzebę powszechnego stosowania metod badawczych niewymagających ekspozycji skóry na promieniowanie UV, Komisja Europejska sfinansowała kampanię, w ramach której w warunkach laboratoryjnych (in vitro) oceniono współczynnik ochrony przeciwsłonecznej (SPF) oraz poziom ochrony przed promieniowaniem UVA dla 74 produktów z filtrami przeciwsłonecznymi, w tym kremów przeciwsłonecznych i kremów na dzień. Organy nadzoru rynku (ONR) z 11 krajów UE wybrały produkty do testów ze sklepów stacjonarnych i internetowych.

Dezinformacja wokół filtrów UV. Mity z TikToka wypierają wiedzę naukową

Stara i nowa metoda

Wyniki wykazały wysoki stopień zgodności między badaniami in vitro i in vivo, co potwierdza wiarygodność tych pierwszych w zakresie weryfikacji deklarowanych wartości SPF. Zastosowana metoda badawcza in vitro (EN ISO 23675:2025) została opublikowana w grudniu 2024 r. Eliminuje ona konieczność narażania ochotników na promieniowanie UV, jest tańsza niż badania z udziałem ludzi oraz szybsza. Opublikowana w tym samym czasie metoda hybrydowa, HDRS, wykorzystuje ochotników, ale nie naraża ich na żadne ryzyko. W ramach tej kampanii testowej porównywano wyłącznie metody in vitro oraz konwencjonalne metody in vivo.

Proces badań in vitro polega na nałożeniu produktu na dwa rodzaje płytek akrylowych – jedną gładką, uzyskaną metodą formowania, oraz drugą poddaną obróbce piaskowej w celu nadania jej tekstury zbliżonej do powierzchni skóry. Ilość nakładanego produktu, sposób jego nakładania za pomocą standaryzowanego robotycznego palca, temperatura oraz czas schnięcia podlegają ścisłej kontroli. Co istotne, badania in vitro nie są uzależnione od dostępności ochotników ani od indywidualnych cech ich skóry, takich jak struktura, poziom nawilżenia czy wrażliwość.

Jak bezpiecznie stosować filtry?

Narażenie na promieniowanie ultrafioletowe, w tym promieniowanie UVB i UVA, stanowi zagrożenie dla zdrowia. Zaleca się, aby konsumenci stosowali filtry przeciwsłoneczne jako dodatkową ochronę, a także szukali cienia, nosili odzież zapewniającą ochronę i unikali przebywania na słońcu w godzinach największego nasłonecznienia. Powinni ponadto wybierać preparaty przeciwsłoneczne o odpowiednim współczynniku SPF i ochronie przed promieniowaniem UVA, dostosowane do ich rodzaju skóry oraz stopnia ekspozycji na słońce. Przed wyjściem na słońce należy obficie i równomiernie nałożyć krem z filtrem UV na skórę i aplikować go ponownie w razie potrzeby.

Zobacz też: Polska z historycznym rekordem temperatury. Ekstremalne fale upałów w Europie

Źródła: Komisja Europejska DG GROW

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.