Norwegia przekroczyła historyczny próg 1 GW zainstalowanej mocy w fotowoltaice, osiągając dokładnie 1003 MW w połowie września, jak wynika z danych bazy Elhub. Choć moc słoneczna stanowi na razie niewielki ułamek krajowego miksu, to poprzez wysoką komplementarność z dominującą w kraju energetyką wodną, jej znaczenie może rosnąć. Na niedoceniony potencjał zastosowania fotowoltaiki w krajach północnych wskazują też badania Uniwersytetu Lappeenranta. 

Komplementarność energetyki wodnej i słonecznej

Atutem rozwoju fotowoltaiki w warunkach norweskich jest według ekspertów jej naturalne dopasowanie do specyfiki lokalnego systemu. Hydroenergetyka odpowiada tam za ok. 90% produkcji prądu w miksie energetycznym. 

Zależność ta opiera się na komplementarności pogodowej – w okresach suchych większa ilość dni słonecznych stymuluje produkcję energii z PV, co rekompensuje ograniczenia produkcji hydroelektrowni. Z kolei w okresach deszczowych ograniczona generacja słoneczna jest bezpośrednio kompensowana przez w pełni napełnione zbiorniki elektrowni wodnych. 

Bogactwo zasobów wodnych pozwala także traktować norweskie zbiorniki elektrowni wodnych jako długoterminowe, sezonowe magazyny energii, co podnosi ogólne bezpieczeństwo energetyczne kraju i zmniejsza wrażliwość sieci na susze.

Dachy Budapesztu z potencjałem PV 5 GW. Czy na Węgrzech słońce zastąpi atom w upalne dni?

Bariery rynkowe a potencjał dalekiej Północy

Pomimo przekroczenia progu 1 GW, roczne tempo wdrożeń projektów solarnych w Norwegii spada. Po rekordowym 2023 roku, kiedy do sieci przyłączono ok. 300 MW czystej energii słonecznej, tegoroczny przyrost prognozowany jest na zaledwie 80-100 MW. Jako bariery wymienia się niską opłacalność wielkoskalowych farm słonecznych, ograniczenia sieciowe oraz stałe ceny prądu (Norgepris), które osłabiły popyt na mikroinstalacje dla gospodarstw domowych.

Badania nad energetyką wysokich szerokości geograficznych pokazują jednak, że potencjał północnego rynku pozostaje mocno niedoceniany. Mimo ciemnych zim, długie letnie dni zapewniają wysoki poziom generacji, a niskie temperatury podnoszą fizyczną sprawność modułów. 

Opracowania dotyczące systemów arktycznych wskazują, że optymalnym rozwiązaniem dla Północy są pionowe instalacje dwustronne (wschód-zachód). Charakteryzują się one niskim uśrednionym kosztem wytworzenia energii oraz są odporne na zaleganie śniegu i idealnie wpisują się w letnie profile zapotrzebowania, co w przyszłości może stanowić rozwiązanie technologiczne również dla norweskiego rynku.

Zobacz też: Rekordowa elektrownia słoneczna w Europie. W Rumunii powstaje farma PV o mocy 1,24 GW 

Źródła: Elhub, IEA, PV Magazine, Norgepris.no, Science Direct

Fot. Canva (Peaktural_photo) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.