Dotacje OZE Kontrole w programie “Czyste Powietrze” – co trzeba wiedzieć? 20 listopada 2024 Dotacje OZE Kontrole w programie “Czyste Powietrze” – co trzeba wiedzieć? 20 listopada 2024 Przeczytaj także Dotacje OZE Kolejny wyrok korzystny dla beneficjentów „Czystego Powietrza”. Sąd oddalił pozew WFOŚiGW o zwrot zaliczki Program „Czyste Powietrze” pozostawił wielu beneficjentów bez zakończonych inwestycji, a część z nich także z żądaniami zwrotu środków wypłaconych bezpośrednio wykonawcom. Przyczyny tych sytuacji były różne: niektóre firmy nie wywiązały się z umów, inne traciły płynność wskutek przedłużających się rozliczeń i odmiennych praktyk poszczególnych Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW). Na tle tych problemów Sąd Rejonowy Katowice-Wschód nieprawomocnie oddalił pozew Funduszu przeciwko beneficjentce, uznając, że obciążenie jej skutkami niewykonania inwestycji naruszałoby zasady współżycia społecznego. Dotacje OZE Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Audyt energetyczny pozwala ocenić stan budynku, dobrać zakres prac i oszacować możliwe oszczędności energii, dlatego jest ważnym etapem przed rozpoczęciem termomodernizacji. Koszt takiej usługi to wydatek rzędu 1000-2500 zł. Dla rodzin o najniższych dochodach, konieczność wcześniejszego opłacenia dokumentu może utrudniać rozpoczęcie inwestycji w ramach programu Czyste Powietrze. Rozwiązaniem ma być bon na audyt energetyczny. NFOŚiGW pracuje nad bonem na audyt energetyczny Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) podczas konferencji prasowej dotyczącej pakietu zmian w programie Czyste Powietrze potwierdził, że prowadzone są prace dotyczące tzw. bonu na audyt energetyczny. Według zapowiedzi wartość bonu ma wynosić około 1500 zł. Ostateczna kwota i zasady jego przyznawania nie zostały jednak zatwierdzone. Wsparcie ma stać się systemowym rozwiązaniem finansującym audyt energetyczny, który jest konieczny w celu ubiegania się o przyznanie dotacji na kompleksową termomodernizację. Rozwiązanie to ma zdjąć z beneficjentów ciężar ponoszenia tej opłaty z własnej kieszeni na starcie procesu, co ma zwiększyć dostępność i usprawnić program. Główne aktualizacje zasad „Czystego Powietrza” w zapowiedzianej „małej reformie” wchodzą w życie 20 lipca 2026 roku, ale na samo wdrożenie bonów trzeba będzie poczekać dłużej. NFOŚiGW zapowiada, że należy spodziewać się ich jeszcze w tym roku, jednak wiele zależy od prowadzonych dodatkowych konsultacji z samorządami, które będą odpowiedzialne za ich dystrybucję. Wcześniej, bo już od 20 lipca beneficjenci mogą liczyć na takie zmiany, jak: rozszerzenie katalogu wyjątków od wymogu trzyletniego okresu własności nieruchomości, waloryzację o 10% maksymalnych stawek na wybrane prace termomodernizacyjne, wydłużenie ze 120 do 180 dni terminu wykonania prac objętych zaliczką. https://swiatoze.pl/nowa-odslona-programu-czyste-powietrze-od-20-lipca-wyzsze-stawki-i-180-dni-na-prace-objete-zaliczka/ Rola samorządów jako operatorów Czystego Powietrza Wdrażany mechanizm bonów na audyt energetyczny ma być ściśle związany z funkcją operatora Czystego Powietrza, jaką mogą pełnić jednostki samorządu terytorialnego (JST) dla swoich mieszkańców. To właśnie one, a nie NFOŚiGW czy wojewódzkie fundusze, mają pełnić rolę bezpośrednich dystrybutorów tych środków. Możliwość uzyskania przez mieszkańców bonu na audyt będzie uzależniona od tego, czy lokalna jednostka przystąpiła do programu jako operator. Dotychczas na pełnienie tej funkcji zdecydowało się nieco ponad 1400 samorządów, podczas gdy ponad 2000 z nich prowadzi jedynie punkty konsultacyjne. Oznacza to, że w wielu regionach kraju beneficjenci nie mogliby obecnie skorzystać z bonu do audytu. Wiele JST powstrzymuje się przed wejściem w rolę operatora, obawiając się: znacznego obciążenia logistycznego, odpowiedzialności za merytoryczne prowadzenie beneficjenta, konieczności potwierdzania efektów ekologicznych inwestycji. Fundusz wskazuje, że powiązanie tego mechanizmu wsparcia z funkcją operatora może stanowić silny czynnik motywacyjny dla włodarzy, aby przystąpić do programu w charakterze operatora. Dodatkowym powodem do podjęcia się tej roli mogą być oczekiwania mieszkańców, by nie utracić początkowego wsparcia na przeprowadzenie audytu energetycznego. Kluczowe zasady mechanizmu wciąż nieznane Na razie bon na audyt energetyczny pozostaje zapowiedzią, a jego ostateczna wysokość, sposób przyznawania i rola gmin wymagają jeszcze doprecyzowania. Kluczowe będzie również rozstrzygnięcie, w jaki sposób ze wsparcia skorzystają mieszkańcy samorządów, które nie pełnią funkcji operatora programu. Dopiero po zakończeniu konsultacji będzie można ocenić, czy nowe rozwiązanie rzeczywiście będzie w stanie usunąć barierę finansową na początku termomodernizacji. Zobacz też: Beneficjenci odzyskują należne pieniądze. Przełomowy wyrok w sprawie programu „Czyste Powietrze” Źródła: NFOŚiGW, MKiŚ, własne Fot. arch. światOZE.pl NFOŚiGW postanowił skontrolować beneficjentów programu “Czyste Powietrze”. Do końca tego roku planuje kontrole 5% inwestycji realizowanych na podstawie wniosków składanych od 22 kwietnia 2024 roku. Reklama Kontrole NFOŚiGW – można stracić dotację Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – na zlecenie NFOŚiGW – przeprowadzają kontrole inwestycji wykonanych w ramach programu “Czyste Powietrze”. Od stycznia do czerwca przeprowadzono 4656 kontroli przedsięwzięć realizowanych w ramach tego programu. Fundusze mogą dokonywać kontroli inwestycji finansowanej ze środków “Czystego Powietrza” zarówno w trakcie realizacji, jak i w okresie trwałości, czyli 5 lat od daty zakończenia przedsięwzięcia. Co ważne, taka kontrola może zakończyć się zmniejszeniem wartości dotacji, a nawet całkowitym wypowiedzeniem umowy. Ze wspomnianych 4656 kontroli 67 zakończyło się wypowiedzeniem umowy. W 573 przypadkach doszło do zmniejszenia dofinansowania. Zobacz też: Czyste Powietrze: od stycznia ważne zmiany dla beneficjentów O czym pamiętać, zanim dojdzie do kontroli? Podmioty upoważnione do przeprowadzania kontroli mają obowiązek powiadomić beneficjenta o zbliżającej się wizycie. Wtedy WFOŚiGW proponuje termin kontroli. Co ważne, jeżeli kontrola z winy beneficjenta nie dojdzie do skutku dwukrotnie, WFOŚiGW ma prawo do wypowiedzenia umowy dotacji. Wojewódzki fundusz może przeprowadzić kontrolę bez wizytowania inwestycji – beneficjent musi wówczas dostarczyć wskazane dokumenty. Wspomniane dokumenty to na przykład: audyt energetyczny budynku, dokumentacja projektowa, atesty, oryginały faktur, rachunki imienne lub innych dowodów księgowych, certyfikaty, świadectwa, karty produktów, gwarancje jakościowe producenta wyrobów i urządzeń, oryginały protokołów instalacji urządzeń lub wykonania prac montażowych, umowy kredytu – jeżeli dotyczy beneficjenta. Przeczytaj też: MKiŚ: Środki z programu Czyste Powietrze zostaną wypłacone. Do Polaków trafi 300 milionów złotych Przebieg kontroli Kontrolujący przed rozpoczęciem kontroli pokazuje upoważnienie do jej przeprowadzenia i zwraca się o udostępnienie oryginalnych dokumentów związanych z inwestycją oraz udostępnienie obiektu. Podczas kontroli osoba do tego uprawniona dokonuje niezbędnych pomiarów, obliczeń i oględzin. Dokonane ustalenia są fotografowane i załączane do dokumentacji z wizytacji. Jeśli z przebiegu kontroli wynika konieczność dostarczenia przez Beneficjenta dodatkowych dokumentów lub realizacji określonych działań, wynik kontroli może zostać określony w Protokole jako pozytywny pod warunkiem ich okazania/wykonania. Jak już zostało wspomniane, kontrola może skończyć się zmniejszeniem dotacji lub wypowiedzeniem umowy. Do najczęściej wykrywanych błędów zalicza się: zawyżanie kosztów materiałów i urządzeń wykorzystanych podczas inwestycji, instalowanie systemów grzewczych niespełniających wymagań określonych w umowie, nieprawidłowe pomiary powierzchni ocieplanych budynków. Czytaj też: Czyste Powietrze: to na te urządzenia składa się najwięcej wniosków. Zaskakujące statystyki Źródło: portal.wfos.krakow.pl, portalsamorzadowy.pl, biznes.interia.pl Fot.: Canva (ThisIsEngineering/pexels, AndreyPopov/Getty Images) Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.