Opolno-Zdrój – zabytkowe uzdrowisko o unikalnie zachowanym układzie przestrzennym – od lat pozostaje poza realną ochroną konserwatorską. Pomimo kilkunastu wyroków sądów administracyjnych, stwierdzających bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Ministra Kultury, organy państwa wciąż nie doprowadziły do objęcia ochroną zabytkowego układu ruralistycznego miejscowości. 

Sprawiedliwa transformacja

Prezes stowarzyszenia EKO-UNIA od lat działa na rzecz ochrony środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz sprawiedliwej transformacji regionu Turoszowa. Jak podkreśla prezes – Radosław Gawlik, walka o Opolno-Zdrój jest elementem tej transformacji.

„Traktujemy ochronę zabytków Opolna-Zdroju jako walkę – i to dosłownie – z wojewódzkim konserwatorem zabytków i ministrem kultury o objęcie państwową ochroną wyjątkowego dziedzictwa kulturowego, jakim jest ponad stuletnie, mało zniszczone uzdrowisko. To była i nadal może być po rewitalizacji perła Dolnego Śląska i Polski, realny atut rozwojowy po zamknięciu kompleksu Turów” – mówi Gawlik.

Jak dodaje, ochrona zabytków nie stoi w sprzeczności z rozwojem regionu, lecz jest jego fundamentem.

Biogospodarka kontra Zielony Ład. Europejscy leśnicy negują rozporządzenie o odbudowie przyrody

Urzędy nie przestrzegają prawa

W ostatnich tygodniach sąd administracyjny we Wrocławiu po raz kolejny stwierdził bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie Opolna-Zdroju. Z kolei sąd w Warszawie nałożył grzywnę na ministra kultury za niewykonanie wyroku nakazującego rozpoznanie sprawy ochrony układu ruralistycznego. Postępowania trwają od 2021 roku i obejmują kilkanaście wniosków popartych ekspertyzami wybitnych specjalistów. Sądy administracyjne wielokrotnie podkreślały, że organy konserwatorskie rażąco naruszają prawo, nie podejmując decyzji lub odmawiając ich wszczęcia z powodów pozaprawnych.

W styczniu 2026 roku minister kultury ponownie uchylił odmowę konserwatora dotyczącą wszczęcia postępowania w sprawie ochrony całego układu ruralistycznego Opolna-Zdroju.

Głos mieszkańców Opolna

Problem Opolna jest bardzo złożony, ale to, co widać najbardziej, to niepewność jutra dla samych mieszkańców. To nie jest wieś rolnicza, a wygasły kurort, mimo to od lat mieszkańcy borykają się z całkowitym brakiem zainteresowania ze strony kopalni, konserwatora i urzędu gminy. W Opolnie tylko kościół jest objęty ochroną – konserwator odmawia wszczynania postępowań także wobec prywatnych właścicieli. Tym samym mieszkańcy są wykluczeni z dostępu do środków, z których inni korzystają.

Eksperci podkreślają, że mimo styczniowego uchylenia przez ministra kultury odmowy wszczęcia postępowania, zabytki Opolna-Zdroju nadal pozostają bez formalnej ochrony. Organizacja zapowiada dalsze działania prawne i monitoring postępowań administracyjnych.

Zobacz też: Polska gospodarka wodna 2025: cyfryzacja na papierze, a rzeki wciąż pełne ścieków

Źródła: EKO-UNIA

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.