Wiele obszarów Grecji od Wysp Jońskich po archipelagi Morza Egejskiego zmaga się z dotkliwym zjawiskiem atmosferycznym, które sprawia, że krajobraz kraju zyskał surrealistyczne, pomarańczowe zabarwienie. Powodem jest afrykański pył znad Sahary, który unosząc się w powietrzu, został przetransportowany na odległość tysięcy kilometrów do Europy. 

Towarzyszą temu nietypowo wysokie temperatury oraz błotniste deszcze, co stawia w stan gotowości służby państwowe i system opieki zdrowotnej w Grecji. Choć transport pyłu jest zjawiskiem naturalnym, jego intensywność oraz wpływ na kształtowanie pogody i klimatu stają się coraz ważniejszym elementem debaty o zmieniającym się środowisku. 

Sahara wędruje do Europy

Transport pyłu pustynnego ma skalę globalną, która wpływa na skład atmosfery oraz kształtowanie klimatu. Każdego roku wiatry pasatowe przenoszą ok. 27 mln ton pyłu z Sahary przez Atlantyk do Amazonii, a bogate w fosfor i składniki mineralne drobinki działają jak nawóz. Jest to szczególnie ważne dla ekosystemu lasów deszczowych Ameryki Południowej, bo gleba wypłukiwana przez intensywne deszcze jest uboga w substancje odżywcze. 

W Europie, szczególnie południowej, epizody przenoszenia pyłu znad Sahary występują najczęściej wiosną, kiedy warunki meteorologiczne sprzyjają przemieszczaniu się mas powietrza znad Afryki Północnej. Obecna fala „kurzu znad Afryki” objęła początkowo zachodnią i południową część Grecji a następnie rozprzestrzeniła się na Cyklady, Dodekanez oraz rejony centralne. Zgodnie z prognozami National Observatory of Athens (NOA) i serwisu AtmoHub, pył ma zdominować niemal całe terytorium Grecji, pogarszając jakość powietrza do poziomów przekraczających ustawowe limity aż do 19 kwietnia. 

Rośliny nie nadążają za ociepleniem klimatu. Naukowcy ostrzegają przed długiem klimatycznym

Zagrożenie dla zdrowia

Transportowi pyłu towarzyszy wysoka temperatura, co w połączeniu z lokalnymi opadami prowadzi do występowania uciążliwych opadów błota, a ponieważ składa się z cząstek piasku o różnych rozmiarach. Naukowcy ostrzegają, że może on przenosić substancje chemiczne oraz mikroorganizmy, takie jak bakterie i grzyby. Choć obecność mikroorganizmów w powietrzu jest naturalna, to skala zjawiska wpływa na przezroczystość atmosfery i procesy radiacyjne, co ma bezpośrednie przełożenie na kształtowanie się pogody.

W obliczu tak wysokiego zanieczyszczenia, zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej na świeżym powietrzu oraz unikanie intensywnego wysiłku. Osoby przebywające na zewnątrz powinny stosować maski o wysokim stopniu ochrony (np. FFP2 lub N95), a w domach i biurach zaleca się zamykanie okien oraz stosowanie oczyszczaczy powietrza.

Przyczyny piaskowych burz w Europie

Dane wskazują, że rekordowo nagrzane wody Morza Śródziemnego, osiągające w czerwcu temperaturę ponad 26°C (o 3°C powyżej normy), działają jak energetyczne paliwo, zwiększając intensywność tych zjawisk. Naukowcy wskazują, że to, co dawniej było sezonową rzadkością, przez ocieplenie się tak dużego obszaru może wpływać na częstotliwość i intensywność takich epizodów w przyszłości. 

Przesuwającą się chmurę pyłu można obserwować na portalach zajmujących się jakością powietrza.

Zobacz też: Mała grecka wyspa wzorem samowystarczalności energetycznej z OZE

Źródła: Euronews, NOA, AtmoHub, portal.atmohub.gr, Reuters

Fot. Canva (Dawid Tkocz) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.