System kaucyjny nieoczekiwanie stał się wyzwaniem organizacyjnym dla Wojska Polskiego. Jednostki wojskowe zostały objęte takimi samymi zasadami jak pozostali uczestnicy systemu, co oznacza konieczność organizowania zbiórki opakowań i przekazywania ich operatorom. Resort obrony zapowiada zmiany, które mają wyłączyć część zakupów realizowanych przez wojsko spod systemu kaucyjnego.

Jak system kaucyjny wpływa na wojsko

Zgodnie z obowiązującymi od 1 października 2025 roku przepisami, kaucja doliczana jest do napojów sprzedawanych w plastikowych butelkach PET i puszkach. Aby odzyskać wpłacone środki, opakowania muszą wrócić do systemu.

Problem pojawił się w przypadku jednostek wojskowych, które każdego roku kupują duże ilości napojów przeznaczonych dla żołnierzy podczas szkoleń, ćwiczeń i codziennej służby. Odkąd weszły w życie nowe przepisy, poszczególne bazy mają obowiązek organizowania punktów zbiórki, magazynowania opakowań oraz przekazywania operatorom systemu. Według informacji przekazywanych przez Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych, część jednostek podpisała już umowy z operatorami systemu kaucyjnego. W jednej z nich utworzono 34 miejsca odbioru oraz 172 punkty zbiórki opakowań.

Zwrot opakowań na plaży i w parkach. System kaucyjny w miejscach turystycznych

Dodatkowe obowiązki zbiórki

Przedstawiciele wojska zwracają jednak uwagę na dodatkowe obowiązki administracyjne i logistyczne. Organizacja zbiórki odpadów wymaga zaangażowania personelu, przygotowania infrastruktury oraz prowadzenia rozliczeń związanych z kaucją.

Krytycy obecnych rozwiązań podkreślają, że przepisy nie uwzględniły specyfiki funkcjonowania sił zbrojnych. W przypadku dużych garnizonów, poligonów czy ćwiczeń wojskowych liczba opakowań objętych systemem może być bardzo duża, co generuje dodatkowe prace organizacyjne.

Gospodarka odpadami w armii

W wielu państwach NATO funkcjonują odrębne systemy gospodarowania odpadami na terenach wojskowych. Przykładowo armia amerykańska prowadzi własne programy recyklingowe, a odbiór i zagospodarowanie odpadów realizują wyspecjalizowane podmioty działające na terenie baz wojskowych.

Podobne rozwiązania stosowane są również w części państw europejskich. Odpady są segregowane w jednostkach, jednak ich obsługa logistyczna odbywa się poza strukturami wojskowymi. Dzięki temu ogranicza się dodatkowe obowiązki administracyjne po stronie armii.

Recykling w wojsku jest efektywny?

Wojsko Polskie nie publikuje jednego, zbiorczego wolumenu rocznie generowanych odpadów, jednak skala działalności armii może świadczyć o znaczącej ilości wytwarzanych śmieci. Wojsko liczy obecnie łącznie ponad 200 tys. żołnierzy zawodowych, żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej oraz osób pełniących dobrowolną zasadniczą służbę wojskową. Dodatkowo każdego roku organizowane są liczne ćwiczenia krajowe i międzynarodowe, podczas których zużywane są duże ilości jednorazowych opakowań po wodzie i napojach.

Z punktu widzenia gospodarki odpadami odzyskiwanie butelek PET i puszek pozwala zwiększyć poziom recyklingu oraz ograniczyć ilość odpadów trafiających do środowiska. To ważne z perspektywy unijnych celów, które zakładają, że do 2030 roku 70% surowców będzie recyklingowanych. Zdaniem ekspertów, w przypadku dużych instytucji, takich jak wojsko, potencjał odzysku opakowań jest znaczący. Jednocześnie wskazują, że jeżeli obsługa zbiórki wymaga tworzenia dodatkowych struktur administracyjnych, korzyści środowiskowe mogą wiązać się z wyższymi kosztami organizacyjnymi.

MON przygotowuje zmiany

Ministerstwo Obrony Narodowej zapowiedziało już rozwiązanie problemu. Projektowane przepisy mają wyłączyć z systemu kaucyjnego napoje kupowane bezpośrednio na potrzeby Wojska Polskiego oraz wojsk sojuszniczych stacjonujących w Polsce.

Zmiana ma zostać wprowadzona przy okazji prac nad ustawą dotyczącą rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Na razie jednak projekt pozostaje na etapie konsultacji, dlatego jednostki wojskowe nadal funkcjonują w obecnym modelu.

Zobacz też: Podatek od kaucji za butelki i puszki? KAS odpowiada w sprawie systemu kaucyjnego

Źródła: PAP, MON, Portal Mundurowy

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.