Zakończono modernizację zapory Wisła Czarne w Beskidzie Śląskim. Dzięki remontowi zwiększono rezerwę wody pitnej z 130 do 250 dni i poprawiono bezpieczeństwo mieszkańców doliny Wisły. W innych częściach Polski sytuacja wodna staje się coraz bardziej napięta.

Modernizacja zbiornika Wisła Czarne

Zakończono modernizację zbiornika Wisła Czarne, położonego w Beskidzie Śląskim, który znajduje się pomiędzy miejscowościami Wisła, Ustroń, Skoczów, Brenna i Istebna. Prace zakończyły się po około roku od rozpoczęcia działań w październiku 2024 roku. W tym czasie udało się m.in. dokonać drenażu skarpy odpowietrznej, przelewu stokowego oraz zamontowania nowych urządzeń kontrolno-pomiarowych, czyli sieci piezometrów.

Swoistym paradoksem całego przedsięwzięcia jest fakt, że rzeczowego zakresu prac nie zobaczymy gołym okiem. Budując założoną odporność zapory na filtrację i jej szczelność, zyskaliśmy bardzo ważną dla nas wiedzę o specyfice i warunkach gruntowych u podnóża zapory. Dzięki instalacji inklinometrów zapora jest stale monitorowana pod kątem osiadania, przemieszczania i pracy gruntu. Stale więc monitorujemy geodynamikę górotworu i co za tym idzie – bezpieczeństwa mieszkańców terenów położonych poniżej – mówił Jan Grygier, Dyrektor Wód Polskich w Gliwicach

Zbiornik oddano do eksploatacji w 1973 roku i od tamtego czasu pełni dwie kluczowe funkcje: przeciwpowodziową oraz zaopatruje w wodę mieszkańców okolicznych miejscowości. Dodatkowo, w przypadku niedoborów wody w korycie Wisły poniżej zapory, dokonuje się zrzutów wody w celu regulacji przepływu. Chociaż zlokalizowana poniżej zbiegu Białej i Czarnej Wisełki zapora nie stanowiła zagrożenia ze względu na swój stan, to brak remontów sprawiał, że w celu zwiększenia bezpieczeństwa nie zapełniono jej już w całości. Oprócz ograniczonych możliwości regulacyjnych zmniejszała się przez to rezerwa wody pitnej, która pod koniec wynosiła już tylko około 130 dni. Prace remontowe pozwoliły na ponowne zwiększenie wypełnienia tamy i rezerwy wodnej do około 250 dni. 

Ślad wodny a susza na Wiśle. Ile naprawdę zużywamy wody na co dzień?

Bezpieczeństwo wodne

Regulowanie rzek na ich górskich odcinkach pozwala na lepszą kontrolę przepływu, ochronę przed powodzią oraz osuszeniem terenu. Dzięki przywróceniu zaporze jej pełnego potencjału skorzystają nie tylko mieszkańcy, ale również rolnictwo – w przypadku okresów suszy obecność zbiornika poprawi sytuację alimentując wodę tak, by utrzymać wilgotność gleby na dostatecznym poziomie do zaspokojenia potrzeb roślin i prowadzenia normalnej gospodarki w rolnictwie. Teraz całkowita pojemność zbiornika wynosi 5,06 mln m³.

Ten zakres prac został zrealizowany stosunkowo niewielkim kosztem – około 16 mln złotych w dwóch etapach, a finansowanie zostało udzielone ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Sprawność, z jaką Wody Polskie realizowały tę inwestycję rodzi pytania mieszkańców innych obszarów, gdzie również występują duże potrzeby modernizacyjne. Położony na rzece Ropa w województwie małopolskim Zalew Klimkówka stał się tego lata obecny w przestrzeni medialnej za sprawą historycznie niskiego stanu. Zalew stracił około 15% swoich zasobów oraz wywołał zaniepokojenie mieszkańców obawiających się o bezpieczeństwo wodne. Zalew coraz bardziej przypomina kałużę, ale znajduje to odbicie nie tylko w spadku ruchu turystycznego – mieszkańcy skarżą się, że coraz mniej wody znajdują w swoich studniach głębinowych. Samorządowcy apelują o działania centralne, ich zdaniem sytuacja wymaga działań systemowych.

Inne projekty Wód Polskich

Tymczasem Wody Polskie podpisały umowę na realizację zadania „Remont zapory czołowej zbiornika wodnego Cedzyna” w województwie świętokrzyskim, którego wartość wyniesie około 4,5 mln złotych. Także zachodnia opolszczyzna doczeka się odbudowy i modernizacji infrastruktury przeciwpowodziowej po ubiegłorocznej powodzi. Za pomocą swoich stron internetowych apelują o nawet niewielkie zmiany swoich nawyków, które mogą przyczynić się do oszczędzania wody i zwiększenia jej zasobów w Polsce. W obliczu coraz częstszych susz i powodzi, to właśnie takie inwestycje oraz zmiany nawyków mogą przesądzić o tym, czy Polska będzie miała wystarczające zasoby wody pitnej.

Zobacz też: Azja zagrożona konfliktem o wodę. Indie i Chiny ścierają się o budowę tam na Brahmaputrze

Źródła: Ministerstwo Infrastruktury, Wody Polskie, Gov, Radio Kraków, Gorlice24.pl, 

Fot. Wody Polskie

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.