Wraz z nowym systemem rozliczeń energii prosumenckiej, rośnie znaczenie maksymalizacji autokonsumpcji. Jednym z najprostszych i najbardziej opłacalnych sposobów spożytkowania nadwyżek energii z instalacji PV jest podgrzewanie ciepłej wody użytkowej. To rozwiązanie nie tylko zmniejsza straty związane z oddawaniem energii do sieci, ale także zwiększa realne korzyści z inwestycji w OZE.

Nowe warunki, nowe wyzwania

Zmiana systemu opustów na net-billing skłoniła właścicieli mikroinstalacji fotowoltaicznych do szukania sposobów na efektywne zarządzanie wyprodukowaną energią. W poprzednim modelu obowiązywało tzw. rozliczenie ilościowe — energia za energię — z możliwością odebrania do 80% oddanej energii w zależności od wielkości instalacji. W systemie net-billing energia oddana do sieci jest wyceniana po zmiennym kursie rynkowym i rozliczana w złotówkach, co przekłada się na mniejsze korzyści finansowe dla prosumentów.

W tej sytuacji kluczowym parametrem staje się autokonsumpcja – czyli udział energii wyprodukowanej i zużytej na miejscu, bez oddawania jej do sieci. Według danych Instytutu Energetyki Odnawialnej, w gospodarstwach domowych poziom autokonsumpcji przy standardowej instalacji PV bez dodatkowych urządzeń wynosi średnio tylko 22–28%. Wprowadzenie dodatkowych odbiorników energii, takich jak grzałki CWU czy pompy ciepła, może zwiększyć ten wskaźnik nawet do 70–80%.

Reasumując średni poziom autokonsumpcji w domach jednorodzinnych bez magazynów energii to zaledwie 20–30%. Można go jednak znacząco zwiększyć poprzez zastosowanie systemów podgrzewania ciepłej wody użytkowej zasilanych energią z PV.

Magazyn energii w domu – czy naprawdę warto?

Ciepła woda jako bufor energetyczny

Podgrzewanie wody użytkowej z nadwyżek energii to jedno z najprostszych i najtańszych rozwiązań zwiększających autokonsumpcję. W praktyce, bojler z grzałką elektryczną pełni funkcję „magazynu ciepła” – przyjmując nadmiar energii w ciągu dnia i oddając ją w postaci ciepłej wody przez kolejne godziny.

Nowoczesne systemy, takie jak Columbus Aqua, automatycznie zarządzają przepływem energii w domu. To inteligentny system sterowania grzałką elektryczną do podgrzewania wody użytkowej, który wykorzystuje nadwyżki energii z instalacji PV i współpracuje z falownikiem oraz aplikacją mobilną. Urządzenie uruchamia grzałkę tylko wtedy, gdy fotowoltaika produkuje nadmiar prądu, dzięki czemu nie obciąża sieci i działa wyłącznie wtedy, gdy jest to opłacalne.

Efektywność i opłacalność

Szacuje się, że w przeciętnym domu jednorodzinnym zapotrzebowanie na ciepłą wodę wynosi od 2 do 4 kWh dziennie. Taka ilość energii może być z łatwością pokrywana z nadwyżek produkowanych przez instalację PV w miesiącach od marca do października.

Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie kosztów ogrzewania wody o kilkadziesiąt procent rocznie – zwłaszcza jeśli wcześniej wykorzystywano do tego celu kocioł gazowy, bojler elektryczny zasilany z sieci lub podgrzewacz przepływowy. Z analiz KAPE wynika, że średnie roczne zużycie energii na podgrzewanie CWU w domu jednorodzinnym dla 4-osobowej rodziny wynosi od 1000 do 1500 kWh. Zasilenie tej potrzeby wyłącznie z nadwyżek produkcyjnych PV może więc wygenerować oszczędności rzędu tysiąca złotych rocznie. Co istotne, rozwiązania takie jak Columbus Aqua nie wymagają gruntownych zmian w instalacji hydraulicznej – mogą być integrowane z istniejącym zasobnikiem.

Sterowanie i integracja z systemem PV

Nowoczesne sterowniki do podgrzewania wody użytkowej działają w oparciu o algorytmy, które wykrywają nadwyżki energii i uruchamiają grzałkę dopiero w momencie ich wystąpienia. W przypadku systemu Columbus Aqua, sterownik współpracuje z falownikiem fotowoltaicznym, analizując na bieżąco ilość energii dostępnej dla gospodarstwa domowego.

Dodatkowo, integracja z aplikacją Columbus Intelligence pozwala na kontrolę zużycia energii, planowanie godzin pracy urządzenia i monitorowanie oszczędności w czasie rzeczywistym. To podejście nie tylko zwiększa efektywność całego systemu, ale też umożliwia użytkownikowi pełną kontrolę nad gospodarką energetyczną w domu.

Rozwiązanie dostępne od ręki

W kontekście rosnących cen energii i dynamicznie zmieniającego się rynku prosumenckiego, maksymalizacja lokalnego zużycia energii elektrycznej staje się jednym z głównych celów nowoczesnego zarządzania energią w budynkach mieszkalnych.

Podgrzewanie ciepłej wody użytkowej z nadwyżek PV to rozwiązanie relatywnie tanie, łatwe w implementacji i szybkie w działaniu. Dodatkowo, może być dobrym wstępem do dalszych inwestycji – np. w pompę ciepła czy domowy magazyn energii.

Małe zmiany, duże efekty

Wysoka efektywność energetyczna nie zawsze wymaga dużych inwestycji. Czasem klucz do większych oszczędności tkwi w optymalnym wykorzystaniu tego, co już posiadamy – jak nadwyżki energii z instalacji PV. Technologia może wspierać codzienną oszczędność w sposób niewidoczny, ale odczuwalny. Jak pokazuje raport Forum Energii, podgrzewanie wody użytkowej to obecnie drugie po ogrzewaniu pomieszczeń źródło zużycia energii końcowej w gospodarstwach domowych – stanowi średnio 17-20% całkowitego zużycia. 

To mały krok w stronę większej niezależności, który może mieć realne znaczenie w bilansie energetycznym domu.

Zobacz też: Domowe magazyny energii – 5 faktów i 5 mitów

Źródło: Columbus Energy, Forum Energii, KEPE, IEO, GUS, URE, 

Fot.: CE

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.