Już od 1 października 2025 roku w Polsce zacznie obowiązywać system kaucyjny obejmujący plastikowe opakowania i butelki. Pomimo obaw części przedsiębiorców przed krótkim czasem na wdrożenie oraz wskazywaniem niejasności w ustawie nic nie wskazuje na to by jej wejście w życie miało się opóźnić. Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) opublikowało wyjaśnienia dla zainteresowanych tematem.

Kogo obejmie ustawa?

W październiku, gdy w życie wejdzie ustawa pojawią się w sklepach pierwsze opakowania z oznaczeniem systemu kaucyjnego. Każdy sklep, który będzie sprzedawał produkty z tym oznaczeniem zobowiązany jest do przystąpienia do programu i podpisania umowy z operatorem tak, aby do 1 października ustalić zakres współpracy i przygotować swoje przedsiębiorstwo na nowe zmiany. 

W umowie z operatorem powinny znaleźć się: kluczowe informacje dotyczące terminów rozliczeń pobranej i zwróconej kaucji, sposoby raportowania o ilości sprzedanych i zwróconych produktów objętych kaucją, wysokość kwoty pobranych, zwróconych i niezwróconych kaucji oraz wysokość handling fee, czyli przysługującego placówce wynagrodzenia za prowadzenie punktu zbiórki. 

Listę operatorów posiadających zezwolenie na prowadzenie systemu można znaleźć na stronie MKiŚ w zakładce ,,system kaucyjny-operatorzy”. Operatorzy oferują także automaty, które mogą stanąć w sklepie, by klienci mogli prowadzić self-service. Obowiązki przedsiębiorców będą się różnić w zależności od wielkości sklepu i oferowanego asortymentu.

System kaucyjny startuje 1 października. Czy pomoże oczyścić polskie rzeki z plastiku?

Podział na sklepy duże i małe

Ustawodawca podzielił obowiązki dla przedsiębiorców na podstawie oferowanej powierzchni. Duże sklepy, powyżej 200 m², mają obowiązek przyjmować wszystkie opakowania w ramach systemu kaucyjnego. Małe sklepy, do 200 m²,  będą zobowiązane tylko do pobierania kaucji, ale zachęca się by dobrowolnie przystąpić także do programu jako punkt zbiórki. Mogłyby ograniczyć się tylko do zbierania tych opakowań, które mają w swoim asortymencie lub zacząć przyjmować wszystkie.

Dodatkowo sklepy prowadzące sprzedaż napojów w szklanych butelkach objętych kaucją będą zobowiązane do prowadzenia na swojej powierzchni punktu zbiórki niezależnie od powierzchni. 

W zależności od możliwości sklepu, właściciel powinien wybrać i określić z operatorem sposób prowadzenia zbiórki. Może to się odbywać ręcznie przy kasie lub w punkcie obsługi klienta. Można również skorzystać z oferowanych przez operatorów automatów, które przyjmują opakowania od klientów.

Co zyskają konsumenci?

Należy pamiętać, że konsumenci, którzy po oddaniu zwrotnych opakowań w automacie otrzymają bon na zakupy, mogą zażądać jego wymieny na formę pieniężną w kasie lub punkcie obsługi klienta na co sklep musi się zgodzić. Ma to sprawić, że chętnych do recyklingu będzie więcej, a oprócz dorosłych we wprowadzanie obiegu zamkniętego opakowań będą mogły włączyć się dzieci ,,zarabiając” w ten sposób pierwsze pieniądze.   

System kaucyjny to rozwiązanie, które działa już w wielu krajach Europy i sprawdza się w praktyce. Dzięki temu wspieramy gospodarkę obiegu zamkniętego, zmniejszamy emisję CO₂ i ograniczamy liczbę porzuconych odpadów wokół nas – powiedziała wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska. 

Wprowadzenie systemu ma przynieść Polsce wiele korzyści. Oprócz ograniczenia ilości surowców używanych do produkcji opakowań plastikowych, aluminiowych i szklanych, wprowadzone prawo ograniczy śmiecenie w lasach i na terenach zielonych w miastach. Opakowania dzięki systemowi nie trafiają do odpadów, lecz stają się wartościowym surowcem, a zaczynają być surowcem, o który należy dbać i wykorzystać ponownie. 

Zobacz też: Traktat ONZ o plastiku zablokowany w Genewie. Państwa naftowe wstrzymują globalne porozumienie

Źródła: MKiŚ, 

Fot. Canva (JackF, Chonestock)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.