Rok 2024 obfitował w różne kataklizmy: powodzie, pożary, osuwiska, susze… Zmiany klimatu przejawiały się na całym świecie w różny sposób. Katastrofy naturalnie nie ominęły też Polski. Co się wydarzyło w 2024 roku?

Afganistan i Pakistan pod wodą

Między marcem a wrześniem w Afganistanie i Pakistanie doszło do powodzi, w wyniku których zginęło prawie 1100 osób (700 w Afganistanie, a niemal 400 – w Pakistanie). Co więcej, zginęły dziesiątki tysięcy sztuk bydła domowego, co w kraju zmagającym się z głodem jest nie lada problemem.

Co spowodowało ten kataklizm? Ulewne opady deszczu, które nadeszły po wyjątkowo suchej zimie. 

Powódź w Rio Grande do Sul w Brazyli

Przełom kwietnia i maja był czasem rekordowych powodzi w południowej Brazyli. Zmarły 143 osoby, około 800 zostało rannych, a blisko 700 tysięcy musiało być ewakuowanych. Akcja ratunkowa, która wówczas trwała, była największą w kraju w ciągu ostatnich 30 lat. 

Mordercza powódź w Brazylii. Takiego zjawiska nie było od 80 lat

Susza w Ameryce Południowej

W czerwcu na równinie Pantanal w Ameryce Południowej, czyli największych na świecie tropikalnych mokradłach, rozpoczął się bardzo wczesny sezon pożarowy. Ogień pojawił się również podczas pory deszczowej, która w ubiegłym roku była wyjątkowo sucha – odnotowano sumę opadów na poziomie 60% poniżej średniej.

Z kolei we wrześniu na terenie Amazonii ogłoszono stan klęski żywiołowej w związku z suszą. Była ona na tyle poważna, że na tereny objęte kataklizmem trzeba było transportować wodę pitną. 

Ekstremalne upały nad Morzem Śródziemnym

W lipcu z ekstremalnymi upałami zmagały się Grecja, Hiszpania, Portugalia, Francja, Maroko i Włochy. Zmarły przynajmniej 23 osoby, z czego 21 odnotowano w samym Maroku po upałach sięgających 48 stopni. 

Zobacz też: Ziemia wysycha. ONZ alarmuje

Tajfun Yagi

We wrześniu nad Wietnamem przeszedł tajfun Yagi. 127 osób zginęło, 750 zostało rannych, a ponad 50 uznano za zaginione. Co więcej, tajfun zniszczył prawie 210 tysięcy hektarów upraw i zabił 734 tysiące sztuk bydła i drobiu. W prowincji Yen Bai ewakuowano ponad 59 tysięcy mieszkańców – woda zalała tam prawie 18 tysięcy domów. W stolicy kraju – Hanoi – woda osiągnęła poziom nieodnotowany od 2008 roku. 

Powódź w Hiszpanii

Na przełomie października i listopada na wschodzie Hiszpanii rozpętały się powodzie, w wyniku których zmarło 231 osób i 3 zaginęły. Była to jedna z najbardziej śmiercionośnych katastrof tego typu w historii Hiszpanii.

Czytaj też: Hydrolodzy są jednomyślni: powodzie w Hiszpanii to skutek zmian klimatu 

Potężne huragany na Atlantyku

Sezon huraganowy przyniósł 18 nazwanych burz o prędkości wiatru minimum 63 km/h. 11 z nich przekształciło się w huragany o prędkości 119 km/h, a 5 – powyżej 179 km/h. Najwięcej zniszczeń przyniosły: Beryl, Helene, Milton i Debby.

Helene była huraganem 4.kategorii i był najbardziej śmiercionośny od 2005 roku – zabił ponad 228 osób. Towarzyszyły mu opady, które wywołały powodzie w Karolinie Północnej. Milton uderzył we Florydę krótko po przejściu Helene i miał 5. kategorię. W jego wyniku życie straciło 35 osób. 

Beryl był huraganem 5.kategorii i w jego wyniku zmarło 36 osób. Debby z kolei przyniosła ze sobą intensywne opady deszczu i przyczyniła się do śmierci przynajmniej 4 osób. 

Powódź w Europie Środkowej

We wrześniu Europę Środkową nawiedziły powodzie, które były wywołane przez długotrwałe ulewy, generowane przez niż genueński Boris. Żywioł najpierw zalał Austrię i Czechy, a następnie dotarł do Polski, Rumunii, Słowacji, Niemiec i Węgier. Kataklizm najbardziej dotknął Polskę i Czechy. Według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, wrześniowa powódź w południowo-zachodniej części kraju zniszczyła lub uszkodziła 11 tys. domów jednorodzinnych i 2150 budynków wielorodzinnych. Straty liczone są w miliardach złotych.

W Polsce zginęło 9 osób. Generalnie, powódź w kilku krajach zabrała życie co najmniej 27 osób.

Oczywiście, to nie jedyne katastrofy naturalne, które wydarzyły się w ubiegłym roku. Ponadto, świat doświadczył również m.in. cyklonu Chido na Majotcie, będącej francuskim terenem zamorskim na Oceanie Indyjskim, osuwiska w Papui-Nowe Gwinei, powodzi w Chinach, tornada w Stanach Zjednoczonych, pożary w Kalifornii lub trzęsienia ziemi w Japonii. 

Przeczytaj też: Globalne ocieplenie sprawia, że huragany są bardziej niebezpieczne

Dobre wiadomości

Pomimo licznych kataklizmów, warto pamiętać o pozytywnych zmianach, które miały miejsce w ubiegłym roku. Wielka Brytania zamknęła swoją ostatnią elektrownię węglową, nastąpił

globalny wzrost zielonej energii, w Ekwadorze rzeki, góry, fale i wieloryby uzyskały osobowość prawną, wylesianie Amazonii spadło do najniższego od 9 lat poziomu… Mimo tych optymistycznych aspektów, należy mieć na uwadze postępujące zmiany klimatu i, na miarę naszych możliwości, zapobiegać im. 

– Musimy nadal inwestować w sposoby pomagania ludziom w unikaniu niebezpieczeństw – ostrzega dr Mariam Zachariah, badaczka z World Weather Attributtion. – Zmniejszenie zużycia węgla, ropy i gazu, tych samych paliw, które intensyfikują te wydarzenia, jest ważnym krokiem w tym kierunku. Kolejnym jest stworzenie warunków do lepszego radzenia sobie z ekstremalnymi warunkami pogodowymi. Jeśli nie będziemy działać na obu frontach, koszty zmian klimatu będą nadal rosły.

– Katastrofy klimatyczne są znakiem ostrzegawczym tego, co nadejdzie, jeśli nie przyspieszymy odejścia od paliw kopalnych – dodaje. – Pokazują one również pilną potrzebę podjęcia działań adaptacyjnych, zwłaszcza na globalnym Południu, gdzie zasoby są szczególnie ograniczone, a ludzie są najbardziej narażeni na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Czytaj też: 2024 rok: co dobrego wydarzyło się dla klimatu i środowiska?

Źródło: christianaid.org.uk, bbc.com, smoglab.pl, tvn24.pl, rmf24.pl, naukaoklimacie.pl

Fot.: Canva (dmytrogilitukha, kasto, bravo1954/Getty Images)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.