W Polsce ruszają prace nad ustawą, która wprowadzi obowiązkowe chipowanie i centralny rejestr psów i kotów. Nowe przepisy mają nie tylko ułatwić odnajdywanie zagubionych zwierząt, ale też wzmocnić kontrolę nad schroniskami, zwiększyć odpowiedzialność właścicieli i ograniczyć bezdomność czworonogów. 

Obowiązkowe chipowanie dla psów i kotów

Prace nad wprowadzeniem w Polsce obowiązkowego chipowania i rejestracji psów i kotów wchodzą w decydującą fazę. Posłowie sejmowej nadzwyczajnej komisji ds. zwierząt zapowiadają szybkie procedowanie przepisów dotyczących Krajowego Rejestru Oznaczonych Psów i Kotów (KROPiK), który ma objąć wszystkie zwierzęta domowe w kraju. Projekt zakłada, że każdy pies – a docelowo także kot – będzie musiał zostać oznakowany mikroczipem i wpisany do centralnej publicznej bazy danych.

Z punktu widzenia prawa oznaczałoby to jedną z największych zmian w systemie ochrony zwierząt od lat. Obecnie chipowanie w Polsce jest dobrowolne, a rejestry mają charakter rozproszony – funkcjonują prywatne bazy, które nie są ze sobą połączone i nie mają mocy administracyjnej. W praktyce utrudnia to identyfikację właścicieli, egzekwowanie odpowiedzialności oraz skuteczne przeciwdziałanie bezdomności zwierząt.

Karetka dla psów i kotów. Czy Polska potrzebuje ambulansów weterynaryjnych?

Co oznacza chipowanie?

Chip to niewielki mikro-transponder wszczepiany zwierzęciu pod skórę, najczęściej w okolicach karku, który zawiera unikalny numer identyfikacyjny możliwy do odczytania za pomocą specjalnego czytnika. Sam chip nie przechowuje danych właściciela, ale pełni rolę bazy informacyjnej, dlatego jego skuteczność zależy od istnienia sprawnego rejestru i aktualnych danych. Planowane zmiany prawne – obowiązkowe chipowanie oraz utworzenie jednego spójnego rejestru – mają sprawić, że każdy pies i kot będzie przypisany do konkretnego opiekuna. W założeniu nowe przepisy mają nie tylko ułatwić odnajdywanie zagubionych zwierząt, ale także ograniczyć porzucenia, uszczelnić system kontroli, hodowli i handlu oraz umożliwić realne egzekwowanie odpowiedzialności właścicieli.

Mniej bezdomnych i zagubionych zwierząt

Rejestr ma być wykorzystywany m.in. przez samorządy, służby weterynaryjne, policję i schroniska. Właściciel zwierzęcia byłby zobowiązany nie tylko do zaczipowania pupila, ale także do aktualizowania danych – np. przy zmianie adresu, sprzedaży zwierzęcia lub jego śmierci.

Zwolennicy tego rozwiązania podkreślają, że chipowanie ma charakter prewencyjny, a nie represyjny i ma znacząco ograniczyć porzucanie zwierząt, nielegalny handel oraz tzw. pseudohodowle, a także ułatwić szybki powrót zagubionych psów i kotów do opiekunów. Jak wskazują dane Głównego Inspektoratu Weterynarii, nieprawidłowości wykrywane są w co dziesiątym skontrolowanym schronisku, a brak spójnego systemu identyfikacji zwierząt znacząco utrudnia nadzór.

Nowe zasady dla schronisk

Projektowane zmiany w prawie mają objąć nie tylko obowiązkowe znakowanie zwierząt, ale również gruntowną reformę zasad funkcjonowania schronisk. Obywatelski projekt „Stop łańcuchom, pseudohodowlom i bezdomności zwierząt” zakłada wprowadzenie obowiązkowego wolontariatu, który ma pełnić funkcję społecznej kontroli nad warunkami, w jakich przebywają zwierzęta. Wolontariusze mieliby stały dostęp do placówek i możliwość zgłaszania nieprawidłowości, co w założeniu ma poprawić standardy opieki i transparentność działań schronisk. Istotną zmianą byłoby także zwiększenie odpowiedzialności gmin, które musiałyby prowadzić regularne, półroczne kontrole, monitorować wskaźniki adopcji oraz płacić minimalną, ustawowo określoną stawkę dzienną za utrzymanie zwierzęcia – rosnącą wraz z czasem jego pobytu w schronisku. 

Projekt przewiduje ponadto limit odległości, w jakiej schronisko może znajdować się od miejsca znalezienia zwierzęcia, aby przeciwdziałać masowemu transportowi psów i kotów do najtańszych, często przepełnionych placówek. Nowe przepisy miałyby także wprowadzić wymagane kwalifikacje dla kierowników schronisk oraz określić maksymalną liczbę zwierząt przypadających na jednego opiekuna. Dodatkowo powstałby publiczny rejestr schronisk z danymi o liczbie zwierząt, personelu i warunkach bytowych. Wszystkie te rozwiązania mają na celu zwiększenie nadzoru, poprawę dobrostanu zwierząt i ograniczenie patologii, które od lat wskazywane są w raportach pokontrolnych.

Koszty dla opiekunów zwierząt

Wprowadzenie obowiązkowego chipowania zwierząt będzie jednak wiązało się z kosztami po stronie opiekunów. Zgodnie z zapowiedziami maksymalna cena oznakowania i wpisu do rejestru ma wynosić do 50 zł za jedno zwierzę, a brak dopełnienia obowiązku będzie zagrożony karą grzywny. Resort rolnictwa szacuje, że łącznie właściciele psów i kotów w Polsce wydadzą na ten cel około 766 mln zł. Jednocześnie przewidziano możliwość wsparcia finansowego ze strony samorządów – gminy będą mogły organizować bezpłatne akcje czipowania lub dofinansowania, jednak nie zostaną do tego zobowiązane ustawowo. 

Według autorów projektu nowy rejestr ma zmienić podejście do problemu bezdomności zwierząt, przenosząc większy nacisk na odpowiedzialność właścicieli oraz skuteczniejsze działania prewencyjne, a nie wyłącznie na interwencje realizowane już po trafieniu zwierząt do schronisk.

Zobacz też: Zimowe spacery z psem. Jak chronić łapy przed solą i mrozem?

Źródła: InfoWET, Portal Samorządowy, Ministerstwo Rolnictwa, gov.pl

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.