W czasopiśmie Global Change Biology opublikowano obszerne badania przeprowadzone w latach 2003-2022. Wynika z nich, że jedna piąta powierzchni oceanów pociemniała. Zmiana pozornie nieistotnej cechy, jaką jest kolor wody, niesie poważne konsekwencje dla życia morskiego. 

Zanik światła

Naukowcy z Uniwersytetu w Plymouth wskazują, że zanik światła przedostającego się do głębszych warstw mórz mają wpływ na tzw. sferę eufotyczną. Jest to obszar, gdzie promienie słoneczne wspierają procesy życiowe mieszkających tam organizmów. Głębokość tej strefy zmniejsza się, co niewątpliwie wpłynie na cały ekosystem, bo zamieszkuje ją aż 90% organizmów morskich.

Analizy satelitarne i modelowanie komputerowe przeprowadzone przez naukowców wskazują jednoznacznie – ciemnienie występuje zarówno w strefach przybrzeżnych, jak również na pełnym oceanie. Oznacza to, że osady oraz substancje spływające z lądu są przenoszone przez prądy morskie na coraz dalsze zakątki planety. To zjawisko objęło aż 75 mln km² oceanu – niemal połowę powierzchni lądów Ziemi. 

Zmiany klimatu uderzą najmłodszych. 50% dzieci z 2020 roku narażone na falę upałów

Skutki dla klimatu i życia morskiego 

W teorii światło słoneczne dociera na kilometr w głąb oceanu, w praktyce poniżej 200 metrów od powierzchni jest go już tak niewiele, że życie poniżej ustaje. Zmniejszenie tego pasu światła to szczególnie duży problem dla fitoplanktonu – zbiorczej grupy mikroskopijnych organizmów, który przeprowadza fotosyntezę generując niemal połowę tlenu na Ziemi. Nie bez znaczenia jest także możliwość magazynowania dwutlenku węgla – szacuje się, że oceany absorbują około 30% emisji z działalności człowieka. Jednocześnie fitoplankton stanowi podstawę pożywienia dla wielu ryb i innych organizmów. 

Ograniczony obszar, gdzie panują optymalne warunki do życia tego organizmu stanowi poważny problem i rodzi pytania o zdolność oceanów do regulacji klimatu oraz procesów w nim zachodzących. Ilość planktonu to również kluczowa kwestia dla łańcucha pokarmowego. Żywią się nim planktonożerne ryby i ssaki morskie, brak pożywienia wpłynie na ilość ryb, ich zdolności do rozmnażania się i szlaki migracyjne.  

Dlaczego to problem dla człowieka?

Choć zmiany w przejrzystości oceanów mogą wydawać się być odległe, to należy mieć świadomość, że ekosystem oceanów wpływa bezpośrednio na wszystkich ludzi. Osłabienie zdolności oceanów do pochłaniania dwutlenku węgla lub produkcji tlenu może znacząco przyspieszyć zmiany klimatu oraz doprowadzić do częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych. Zakłócenia w łańcuchu pokarmowym – wynikające ze zmniejszenia dostępnej przestrzeni życiowej – mogą wpłynąć na globalne bezpieczeństwo żywnościowe. Ryby i owoce morza stanowią podstawowe źródło białka dla wielu społeczeństw, szczególnie nadmorskich. 

Światełkiem nadziei jest fakt, że pomimo ogólnego zaciemnienia, około 10% powierzchni oceanu, stawało się jaśniejsze w ciągu ostatnich 20 lat. To tylko 37 milionów kilometrów kwadratowych, więc ogólna tendencja dalej nie napawa optymizmem. W tej chwili nie da się jeszcze określić, w jakim stopniu zmiany oceanu wpłyną życie na lądzie. Jednak z całą pewnością nie unikniemy wpływu tych zmian. Ocean to nie tylko środowisko naturalne ryb oraz planktonu, to fundament stabilności naszej planety, dzięki któremu możliwe jest na Ziemi życie. 

Zobacz też: Nurdle pod lupą: mikroplastik w Bałtyku i oceanach – skala, zagrożenia, rozwiązania

Źródła: Global Change Biology,

Fot. Canva (Ayden Zaki)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.