Z przeprowadzonych w ostatnich latach badań wynika, że substancje PFAS, zwane również “wiecznymi chemikaliami” znajdują się w wielu produktach, które spożywamy na co dzień. Te groźne związki chemiczne mogą negatywnie wpływać na rozrodczość czy rozwój płodu, zmniejszać skuteczność szczepionek i zwiększać prawdopodobieństwo poważnych dolegliwości nerek czy wątroby. Specjaliści twierdzą, że ich uniknięcie w diecie jest “niemal niemożliwe”.

Nabiał, mięso, napoje, owoce morza – wieczne chemikalia są wszędzie

PFAS to skrót od wyrażenia “perfluorinated alkylated substances”, które po angielsku oznacza związki perfluoroalkilowe. Za nazwą tą kryje się ponad 15 000 różnych substancji, używanych w wytwarzaniu produktów odpornych na wodę, plamy czy ciepło. Nazywa się je wiecznymi chemikaliami, ponieważ cechuje je wyjątkowa trwałość – nie akumulują się i nie rozkładają. Czyni je to oczywiście atrakcyjnym komponentem wielu produktów, ale przy okazji oznacza, że pozbycie się ich ze środowiska i organizmów żywych nie jest proste.

PFAS jest przez naukowców łączone ze zwiększonym prawdopodobieństwem zachorowania na nowotwór, powodowaniem defektów płodu, zmniejszaniem skuteczności szczepionek czy chorobami nerek i wątroby. Niestety PFAS znaleźć można w wielu produktach spożywczych i prawdopodobnie pochłaniamy olbrzymie ilości tych związków wraz z każdym posiłkiem. Wieczne chemikalia wykryto w jajkach, maśle, mleku, keczupie, odżywkach proteinowych, jarmużu, kawie, herbacie, wołowinie, sokach, ryżu czy owocach morza.

Szkodliwe substancje trafiają na nasze talerze różnymi drogami

Skąd tak dużo wiecznych chemikaliów w naszym jedzeniu i piciu? Część z substancji zaliczanych do PFAS została wycofana przez niektóre kraje z użytku w przemyśle spożywczym i nie tylko. Problem polega na tym, że związki te mają wiele dróg dojścia na nasze talerze. Wieczne chemikalia mogą znajdować się w pestycydach, którymi rolnik nawozi swoje uprawy. Wraz z plonami mogą trafiać do paszy dla zwierząt, których mięso spożywamy, a także ich mleka i jaj. PFAS znajdują się również w wielu opakowaniach na żywność, nie tylko tych plastikowych, ale też papierowych.

Wieczne chemikalia mogą więc przeniknąć do naszej żywności na wielu etapach jej produkcji, a z racji na swoją wytrzymałość przechodzą cały proces bez szwanku. Z pestycydów trafiają do roślin, z roślin do paszy, z paszy do krwi zwierząt i ich mięsa, mleka oraz jaj, by ostatecznie wylądować na naszych stoły. Dodatkowo na każdym z tych etapów może ich przybyć. Dlatego monitorowanie udziału PFAS w procesie produkcyjnym jest tak trudne, a władzom krajowym i międzynarodowym ciężko wyeliminować je z gospodarki.

Jak unikać wiecznych chemikaliów w żywności?

Najprostsza odpowiedź na to pytanie jest taka, że się nie da – substancje te znajdują się w zbyt dużej ilości produktów, aby móc unikać jedzenia każdego z nich. Istnieje jednak kilka porad, które pomogą nam przynajmniej ograniczyć ilość spożywanych substancji typu PFAS.

1. Jedz mniej żywności wysoko przetworzonej. Proces jej produkcji jest dłuższy i bardziej złożony, a więc PFAS mają więcej okazji aby przeniknąć do danego produktu.
2. Ogranicz produkty odzwierzęce. Podobnie jak w powyższym przypadku, gdy mowa o mięsie, jajach czy mleku, PFAS mają znacznie więcej dróg dotarcia do produktu w całym procesie jego powstawania. Warzywa zawierają mniej wiecznych chemikaliów.
3. Zjadaj ryby morskie i owoce morza. W morzach i oceanach PFAS są bardziej rozrzedzone, więc żyjące w nich stworzenia pochłaniają mniejsze ilości tych szkodliwych związków.

Jak już wspomnieliśmy powyżej, całkowite wyeliminowanie PFAS z diety jest we współczesnym świecie niemożliwe. Powyższe rady mogą jednak pomóc w zmniejszeniu ilości wiecznych chemikaliów, która trafia do naszych organizmów.

– Czytaj także: Zakazana w Unii substancja jednym ze składników ubrań. Czym są wieczne chemikalia?

Źródła: theguardian.com, legislature.vermont.gov, wral.com

Fot. Canva (PerfectLazybones, alle12, ALEAIMAGE)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.