Półwysep Kamczatka, położony na rosyjskim Dalekim Wschodzie, w styczniu 2026 roku doświadczył epizodu intensywnych opadów śniegu, które w krótkim czasie doprowadziły do zamknięcia dróg, zakłóceń transportu i problemów z dostępem do infrastruktury. Choć region ten regularnie notuje bardzo wysoką pokrywę śnieżną, dynamika tego zdarzenia była nietypowa nawet na lokalne warunki. Eksperci podkreślają, że to właśnie tempo narastania opadów coraz częściej stanowi kluczowe wyzwanie w zmieniającym się systemie klimatycznym.

Nietypowy przebieg zimowego epizodu

Na przełomie stycznia nad Kamczatką utrzymywała się seria silnych układów niskiego ciśnienia znad Morza Ochockiego. W efekcie w ciągu kilku dni spadła ilość śniegu porównywalna z typową miesięczną normą opadów dla tego okresu. Pokrywa śnieżna narastała wyjątkowo szybko, lokalnie przekraczając poziomy uznawane za średnie wieloletnie dla środka zimy.

W regionie, gdzie śnieg zazwyczaj akumuluje się stopniowo przez wiele tygodni, kluczowe okazało się nie tyle to, ile śniegu spadło łącznie, lecz tempo jego przyrostu. Tak szybka kumulacja mas śniegu stanowi istotne obciążenie dla infrastruktury i systemów transportowych, nawet tam, gdzie są one projektowane z myślą o trudnych warunkach zimowych.

Katastrofa lodowcowa w Szwajcarii. Co topniejące Alpy mówią o przyszłości gór?

Dlaczego to nie jest „zwykła śnieżna zima”

Kamczatka od zawsze doświadcza obfitych opadów śniegu, jednak obecny epizod różni się od typowych zim swoją dynamiką. Dane klimatyczne wskazują, że w ostatnich dekadach rośnie nie tylko średnia temperatura powietrza, ale również intensywność krótkotrwałych, silnych opadów – zarówno deszczu, jak i śniegu.

Raporty IPCC oraz Światowej Organizacji Meteorologicznej wskazują, że wraz z postępującym ociepleniem klimatu w wielu regionach świata obserwuje się wzrost intensywności ekstremalnych opadów w porównaniu z drugą połową XX wieku. Zmiany te są szczególnie widoczne na wysokich szerokościach geograficznych, gdzie coraz częściej notuje się sytuacje, w których krótki epizod opadowy odpowiada za znaczną część sezonowej sumy opadów.

Związek z ociepleniem klimatu

Jednym z mechanizmów, który naukowcy uznają za zwiększający potencjał intensywnych opadów, jest zdolność cieplejszego powietrza do magazynowania większej ilości pary wodnej, co sprzyja obfitym opadom – jest to jeden z dobrze udokumentowanych aspektów obserwowanych zmian klimatu. Wraz ze wzrostem temperatury powietrze może zawierać średnio o około 7% więcej pary wodnej na każdy 1°C ocieplenia. Jednocześnie dane obserwacyjne wskazują na wyraźny trend wzrostowy temperatur powierzchni mórz w regionie północno-zachodniego Pacyfiku, w tym w obszarach istotnych dla kształtowania cyrkulacji atmosferycznej nad Kamczatką.

Gdy wilgotne masy powietrza napływają zimą nad obszary o temperaturach poniżej zera, skutkiem mogą być bardzo intensywne opady śniegu. W niektórych sytuacjach dodatkowym czynnikiem są zaburzenia cyrkulacji atmosferycznej, w tym prądu strumieniowego, które sprzyjają długotrwałemu utrzymywaniu się jednego układu pogodowego nad danym regionem, zwiększając ryzyko nagłych, kumulujących się epizodów opadowych.

Ostrożność wobec obrazów z sieci

Wraz z informacjami o sytuacji na Kamczatce w mediach społecznościowych pojawiła się fala sugestywnych zdjęć i nagrań. Część z nich nie ma potwierdzonego pochodzenia lub nosi cechy treści generowanych przez narzędzia sztucznej inteligencji. Problem dezinformacji wizualnej jest coraz częściej identyfikowany przez instytucje monitorujące przekaz dotyczący klimatu i zjawisk ekstremalnych.

W kontekście zmian klimatu obrazy te bywają wykorzystywane do wzmacniania z góry założonych tez – zarówno alarmistycznych, jak i negujących znaczenie obserwowanych trendów. Tymczasem rzetelna analiza takich zdarzeń powinna opierać się przede wszystkim na danych pomiarowych, statystykach i analizach wieloletnich, a nie na pojedynczych, efektownych wizualizacjach.

Zjawisko o wymiarze globalnym

Ekstremalne śnieżyce obserwowane w ostatnich latach w Ameryce Północnej, Europie Północnej czy Japonii pokazują, że Kamczatka nie jest odosobnionym przypadkiem. Dane klimatyczne wskazują, że średnia temperatura Ziemi wzrosła już o około 1,2°C względem epoki przedindustrialnej, a regiony arktyczne i subarktyczne ocieplają się znacznie szybciej niż średnia globalna. Zmianom tym towarzyszy rosnąca niestabilność systemu klimatycznego i częstsze występowanie zjawisk skrajnych.

Zasypana Kamczatka nie jest zaprzeczeniem obserwowanych zmian klimatu, lecz zjawiskiem zgodnym z mechanizmami opisywanymi w raportach IPCC i WMO. Ocieplenie systemu klimatycznego prowadzi do wzrostu zawartości wilgoci w atmosferze i zwiększa intensywność epizodów opadowych. Coraz większym wyzwaniem staje się dziś nie sama surowość zimy, lecz nieregularność i gwałtowność zjawisk pogodowych, które coraz częściej przekraczają zdolności adaptacyjne infrastruktury, nawet w regionach od dawna przyzwyczajonych do ekstremalnych warunków.

Zobacz też: Brak śniegu to problem. Jak zimy wpływają na wodę i rolnictwo

Źródło: IPCC AR6, WMO, Copernicus C3S, NOAA, Reuters, BBC News

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.