W Dolomitach – paśmie górskim w północno-wschodniej części Włoch – ma wkrótce stanąć nowoczesne, samowystarczalne schronisko górskie wykonane z drewna. Obiekt jest obecnie prezentowany w Mediolanie w związku z zimowymi igrzyskami. Ma pokazać, jak może wyglądać przyszłość zrównoważonej architektury wysokogórskiej.

Zrównoważone schronisko w Alpach

Projekt Cortina 2026 jest odpowiedzią na rosnące wyzwania klimatyczne i coraz większą presję turystyczną w Alpach. Tradycyjne schroniska wymagają doprowadzania energii, wody i infrastruktury technicznej, co w wysokogórskich warunkach oznacza kosztowne i trwałe ingerencje w środowisko. Nowa koncepcja zakłada zupełnie inne podejście – budynek ma być prefabrykowany, możliwy do przetransportowania w całości i posadowiony w terenie bez rozległych prac ziemnych.

Topniejąca zmarzlina zmienia góry. Co to oznacza dla schronisk i szlaków?

Ekologia i niezależność energetyczna

Konstrukcja wykorzystuje naturalne materiały oraz nowoczesne technologie, które mają ograniczać straty ciepła i zużycie energii w ekstremalnych warunkach wysokogórskich. Schronisko zostało zaprojektowane jako autonomiczne – ma działać niezależnie od tradycyjnych sieci energetycznych czy wodociągowych, opierając się na odnawialnych źródłach energii i systemach magazynowania. W praktyce oznacza to, że na dachu i elewacji zostaną zamontowane panele fotowoltaiczne, które dostarczą energii elektrycznej w ciągu dnia, a systemy akumulatorów o dużej pojemności pozwolą magazynować tę energię i wykorzystywać ją po zmroku czy w pochmurne dni. W obiekcie planuje się także zastosowanie systemów pasywnego ogrzewania i wentylacji, które wykorzystują naturalne przepływy powietrza i izolację konstrukcyjną, aby zminimalizować zapotrzebowanie na dodatkowe źródła ciepła.

Na miejscu przewidziano także rozwiązania umożliwiające oszczędne gospodarowanie wodą, takie jak systemy zbierania i filtrowania wody opadowej oraz technologie ograniczające zużycie wody w instalacjach sanitarnych. Do jego budowy użyto wytrzymałego drewna klejonego krzyżowo, stali i bardzo lekkiego materiału izolacyjnego o doskonałych parametrach cieplnych. Taka konstrukcja jest nie tylko mocna, ale również stosunkowo łatwa do przetransportowania i energooszczędna, co ma ogromne znaczenie w trudno dostępnych lokalizacjach. Wnętrze zaprojektowano tak, by było przytulne i sprzyjało odpoczynkowi po górskich wędrówkach, a duże panoramiczne okna pozwolą podziwiać panoramę Dolomitów, wzmacniając kontakt z otoczeniem.

Mobilne schronisko w Dolomitach

Równie ważnym aspektem są bezpieczeństwo i mobilność, dlatego schronisko zostało wyposażone w system łączności awaryjnej oraz automatyczny czerwony sygnał świetlny, który ułatwia jego lokalizację z powietrza w trudnych warunkach pogodowych, nie ingerując przy tym w okoliczny krajobraz.

Obecnie obiekt służy jako pawilon wystawowy w Mediolanie, jednak po zakończeniu zimowych Igrzysk Olimpijskich zostanie przetransportowany helikopterem do Dolomitów i zamontowany na stałe. Takie podejście pokazuje, że współczesna architektura wysokogórska może być mobilna, bezpieczna i przyjazna środowisku.

Eko-budownictwo wysokogórskie w Polsce

Podczas gdy we Włoszech powstają eko‑schroniska, w polskich górach już dziś pojawiają się pierwsze praktyczne przykłady wykorzystania odnawialnych źródeł energii w tradycyjnej infrastrukturze turystycznej. Na Hali Ornak w Tatrach działa jedna z najwyżej położonych instalacji fotowoltaicznych w Polsce – panele o mocy około 10,9 kWp z systemem magazynowania energii zasilały tam schronisko PTTK, które nie jest podłączone do sieci publicznej. Dzięki temu możliwe było ograniczenie pracy głośnych generatorów diesla i częściowe uniezależnienie obiektu od zewnętrznych źródeł energii, co jest szczególnie ważne w sezonie, gdy odwiedza go nawet kilka tysięcy turystów dziennie.

To pokazuje, że w polskich górach nawet tradycyjne schroniska mogą korzystać z odnawialnej energii. W przyszłości podobne rozwiązania – połączone z nowoczesną architekturą i zaawansowanymi systemami magazynowania energii – mogłyby znaleźć szersze zastosowanie również w polskich Karpatach czy Sudetach, wzmacniając bezpieczeństwo i komfort turystów przy minimalnym wpływie na krajobraz.

Zobacz też: Bambus jako ekologiczna alternatywa dla betonu i stali. Nowe standardy budownictwa

Źródła: National Geographic, Tygodnik Podhalański, Olimpijski.pl 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.