Fala zniszczeń wywołana cyklonem Senyar uderzyła w północną Sumatrę. Eksperci podkreślają, że przyczyny tragedii sięgają dekad zaniedbań w zarządzaniu lasami i ekspansji przemysłu. Zniszczenia ujawniają, jak długotrwałe wylesianie, osuszanie torfowisk i rosnące opady związane ze zmianami klimatu zwiększają podatność terenu na powodzie i osuwiska.

Cyklon w Sumatrze

Katastrofa, która dotknęła indonezyjską Sumatrę, coraz wyraźniej pokazuje, jak tragiczne w skutkach może być nałożenie się ekstremalnych zjawisk pogodowych na wieloletnią degradację środowiska. Powodzie i osuwiska wywołane przez rzadki cyklon nie są jedynie efektem intensywnych opadów – w opinii ekspertów i organizacji ekologicznych ich skala została spotęgowana przez masową wycinkę lasów, działalność górniczą oraz postępujące zmiany klimatu. Dla lokalnych społeczności oznacza to nie tylko setki ofiar śmiertelnych i tysiące zniszczonych domów, ale także utratę źródeł utrzymania, bezpieczeństwa żywnościowego i perspektyw na szybką odbudowę infrastruktury. 

Coraz częściej podobne zdarzenia stają się symbolem ceny, jaką mieszkańcy krajów płacą za eksploatację zasobów naturalnych i globalne ocieplenie, na które mają ograniczony wpływ.

Huragan Melissa zdewastował Jamajkę. Najpotężniejsza burza w historii wyspy pokazuje skutki zmian klimatu

Skutki katastrofy w Indonezji

Na przełomie listopada i grudnia 2025 roku na północnej części wyspy Sumatra uformował się rzadki cyklon tropikalny Senyar, który przyniósł ekstremalne opady deszczu i spowodował największą katastrofę naturalną w Indonezji od wielu lat. W najbardziej dotkniętych prowincjach – Aceh, Sumatra Północna i Zachodnia – rzeki gwałtownie wystąpiły z koryt, a spływająca woda wraz z błotem i kamieniami sprowokowała masowe powodzie i osuwiska terenu, niszcząc całe wsie, drogi, mosty i infrastrukturę krytyczną. Według najnowszych danych liczba ofiar śmiertelnych w Indonezji przekroczyła już 1 tys. osób, a setki nadal pozostają zaginione lub w stanie zagrożenia życia. Ogromne obszary zostały zalane lub zasypane, a prawie milion osób zostało przesiedlonych do prowizorycznych obozów i schronisk.

Część rejonów, szczególnie w prowincji Aceh była przez wiele dni odcięta od świata z powodu zniszczonych dróg i zerwanych linii komunikacyjnych, co znacznie utrudniało dotarcie służb ratunkowych i dostarczenie pomocy humanitarnej. Strażacy, wojsko i służby kryzysowe używali samolotów i helikopterów, aby dotrzeć do odizolowanych miejsc i ewakuować ludzi z podtopionych wiosek lub dostarczyć żywność, wodę i leki, podczas gdy rząd i organizacje międzynarodowe starają się zorganizować koordynację działań ratunkowych oraz odbudowę.

Skala zniszczeń jest ogromna – według agencji zarządzania kryzysowego (BNPB) w trzech prowincjach zniszczono lub uszkodzono dziesiątki tysięcy domów, setki placówek zdrowotnych, szkół i innych publicznych obiektów, co dodatkowo pogłębia społeczno-gospodarcze konsekwencje katastrofy. Nawet kilka tygodni po przejściu cyklon sytuacja nadal jest krytyczna – służby kontynuują poszukiwania zaginionych oraz odbudowę miasta. Prezydent Indonezji przewiduje, że powrót do względnego stanu sprzed przejścia cyklonu może zająć 2-3 miesiące, przy jednoczesnym przygotowaniu setek tymczasowych mieszkań dla osób bez dachu nad głową.

Konsekwencje niekontrolowanej działalności człowieka

Katastrofa na Sumatrze pokazuje, jak wylesienie i niekontrolowana działalność człowieka mogą drastycznie nasilać skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych. Eksperci podkreślają, że wycięcie milionów hektarów lasów, szczególnie w górskich i przybrzeżnych regionach zmniejsza zdolność terenów do wchłaniania wody, zwiększa erozję i ryzyko osuwisk, a także przyspiesza odpływ wód powodziowych. W połączeniu z nasilającymi się opadami wynikającymi ze zmian klimatu takie czynniki tworzą zagrożenie dla lokalnych społeczności. 

Naukowcy ostrzegają, że bez skutecznych działań ochronnych – zarówno w zakresie zrównoważonego zarządzania lasami, jak i adaptacji do ekstremalnych zjawisk pogodowych, podobne tragedie mogą stać się w Indonezji powszechnym zjawiskiem. Jednocześnie rośnie presja na władze, by wprowadziły długofalowe strategie zapobiegania katastrofom, obejmujące odbudowę lasów, kontrolę działalności górniczej i rolniczej oraz poprawę infrastruktury krytycznej, tak aby mieszkańcy mogli bezpiecznie przetrwać przyszłe cyklony.

Zobacz też: Arktyka ociepla się szybciej, niż przewidywano. COP30 apeluje o globalną ochronę oceanów

Źródła: BBC, Butler Nature, Euronews

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.