W Ministerstwie Energii rozpoczął działalność Zespół ds. Transformacji Ciepłownictwa. Organ doradczy, w którego skład weszli przedstawiciele administracji, przedsiębiorstw i nauki, ma opracować kompleksowe rekomendacje dla modernizacji sektora i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski.

Ciepłownictwo w centrum zmian

W siedzibie Ministerstwa Energii 24 września odbyło się pierwsze posiedzenie Zespołu ds. Transformacji Ciepłownictwa. Spotkaniu przewodniczył minister Miłosz Motyka wraz z podsekretarzem stanu Konradem Wojnarowskim, który został wyznaczony na przewodniczącego nowo powołanego organu. Zespół utworzono na mocy zarządzenia ministra energii z 19 września 2025 roku. 

Jego głównym celem jest opracowanie spójnych rekomendacji i wskazanie kierunków transformacji polskiego ciepłownictwa – sektora, który odpowiada zarówno za bezpieczeństwo energetyczne kraju, jak i komfort codziennego życia milionów Polaków. Minister Miłosz Motyka podkreślił, że transformacja ciepłownictwa to proces o fundamentalnym znaczeniu dla polskiej gospodarki.

Dzięki jego modernizacji jesteśmy w stanie chronić polskie rodziny przed wzrostem cen ciepła oraz wypełniać zobowiązania wynikające z prawa unijnego. (…) Jesteśmy przekonani, że przygotowane rekomendacje będą odpowiadały na realne potrzeby społeczne i wyzwania rynku – mówił Miłosz Motyka, Minister Energii.

Tymczasowym rozwiązaniem problemu wysokich cen energii systemowej jest wprowadzenie bonu ciepłowniczego, który czeka na podpis prezydenta. Będzie on skierowany punktowo do gospodarstw domowych o niskich dochodach – szacuje się, że program trafi do około 400 tysięcy osób.

Bon ciepłowniczy 2025/2026: komu przysługuje, ile wynosi i jak złożyć wniosek?

Zadania i kierunki prac

W skład zespołu weszli przedstawiciele administracji rządowej, przedsiębiorstw ciepłowniczych, sektora energetycznego oraz środowisk akademickich. W opinii ministerstwa, takie grono ekspertów ma zapewnić szerokie spojrzenie i znalezienie rozwiązań uwzględniających interesy państwa, prywatnego biznesu oraz oczekiwania społeczne.

Do głównych zadań będzie należało przygotowanie propozycji zmian legislacyjnych oraz działań pozalegislacyjnych i analiza potencjału rynku ciepła. W tym obszarze zapowiedziano budowę w Elektrociepłowni Żerań w Warszawie akumulatora ciepła, który ma być największą tego typu instalacją w Europie. Instalacja będzie w stanie zasilić w ciepło nawet 75 tys. mieszkań podczas zimy już w 2027 roku. Innym kierunkiem prac nowej komórki Ministerstwa Energii będzie praca nad oceną kondycji ekonomicznej przedsiębiorstw ciepłowniczych i przygotowywanie mapy drogowej dostosowywania polskiego prawa do unijnych wytycznych w tym obszarze.

Priorytet został położony na stworzenie kompleksowego planu wsparcia finansowego – od dotacji, przez preferencyjne pożyczki, po gwarancje bankowe – by umożliwić polskim podmiotom samorządowym i prywatnym skuteczniejsze znajdowanie finansowania swoich projektów. Kluczowe jest także opracowanie mechanizmów integrujących sektor ciepłowniczy z elektroenergetyką, a eksperci wskazują, że do ciepłownictwa powinno się używać nadwyżek energii z OZE, dzięki czemu unikałaby ona marnowania, kiedy wciąż sieć magazynów energii jest niewystarczająca dla potrzeb sektora. Włączenie nadwyżek zielonej energii elektrycznej do systemów ciepłowniczych ma pomóc w stabilizacji krajowego systemu elektroenergetycznego i zmniejszeniu emisji.

Nadwyżki z fotowoltaiki dla ciepłowni? Polska traci 600 GWh energii przez redukcje mocy

Efektywność wsparcia państwa

Ciepłownictwo w Polsce wymaga nie tylko modernizacji infrastruktury, ale także wdrożenia nowoczesnych technologii. Obejmuje to m.in. znalezienie rozwiązań wspierających efektywność energetyczną budynków i systemów ciepłowniczych, w tym cyfryzację sektora. Ważną rolę w tym procesie mają odegrać samorządy, które odpowiadają za lokalne planowanie energetyczne.

Na podkreślenie zasługuje fakt, że za wsparcie gospodarstw domowych w wymianie źródeł ciepła oraz termomodernizacji odpowiada program ,,Czyste Powietrze” realizowany przez rozproszoną sieć Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW). Niestety dotychczas program mierzy się z problemami, które wynikają po części z obaw przed skorzystaniem z dotacji, a po części z niejednolitego systemu przyjmowania i oceniania wniosków, co zniechęca i utrudnia możliwość wzięcia udziału. Wydaje się jednak, że nowo powstały zespół będzie miał ograniczoną możliwość realnej poprawy tej sytuacji, ponieważ WFOŚiGW podlegają pod Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ). Pozostaje pytanie, czy powołanie zespołu przełoży się na realne tempo modernizacji ciepłownictwa, czy skończy się na kolejnym rozproszeniu kompetencji?

Zobacz też: NFOŚiGW wydaje miliony na biura premium. Beneficjenci Czystego Powietrza zmuszani do zwrotów dotacji

Źródła: ME, MKiŚ, NFOŚiGW, PAP, Polskie Towarzystwo Energii Cieplnej

Fot. Canva (Valeriy Honcharuk)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.