Współczesne miasta przechodzą wiele istotnych zmian, związanych zarówno z chęcią zmniejszenia ich negatywnego wpływu na środowisko, jak również urbanizacyjnej sprawności i łatwości w poruszaniu się. Jedną z tego typu idei jest woonerf – specjalny typ ulicy, która przy okazji jest również deptakiem, parkingiem i miejscem spotkań mieszkańców. Czym dokładnie są woonerfy i w jaki sposób mogą poprawić jakość ruchu w mieście?

Woonerf, czyli ulica do mieszkania

Słowo “woonerf” pochodzi z języka holenderskiego i w wolnym tłumaczeniu oznacza “ulica do mieszkania”. Idea ta narodziła się właśnie w Holandii, w latach 70. XX wieku. Zauważono, że zwiększająca się w mieście Delft liczba samochodów prowadzi do zmniejszenia się bezpieczeństwa pieszych w rejonach mieszkalnych i przy miejscach takich jak szkoły. Inżynierowie i urbaniści zaprojektowali więc specjalny typ ulicy, na której poruszanie się piechotą było znacznie bezpieczniejsze.

Warto zaznaczyć, że woonerf nie jest po prostu deptakiem czy chodnikiem, a faktycznie ulicą. Dopuszczeni są tam do ruchu niemal wszyscy jego uczestnicy, którzy dzielą wspólną przestrzeń. Nie ma podziału na jezdnię i chodnik, brak krawężników. Piesi, rowerzyści i kierowcy poruszają się po jednej przestrzeni. Takie rozwiązanie może z pozoru wydawać się niebezpieczne czy wręcz szalone, jednak w rzeczywistości woonerfy są zaprojektowane tak, aby zadbać o komfort i bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu.

Jak woonerfy poprawiają bezpieczeństwo na drodze?

Dzieje się to przede wszystkim dzięki uniemożliwieniu kierowcom aut czy innych pojazdów mechanicznych przyspieszenia do dużych prędkości. Z reguły w woonerfach panuje ograniczenie prędkości do 20 km/h, a utrzymanie tego przepisu jest ułatwiane przez odpowiednią budowę ulicy. Droga, którą musi pokonać samochód na woonerfie jest zwykle falowana, przebiega między zieleńcami czy ławkami. Te ograniczenia są oczywiście fizyczne, ale również optyczne, bowiem wymagają od kierowcy większej uwagi. Jeżeli w jakimś miejscu na długości ulicy jest możliwość rozwinięcia większej prędkości, instalowane są dodatkowe elementy zwalniające.

Jak zwracają uwagę urbaniści i projektanci, tego typu rozwiązanie jest skuteczniejsze niż klasyczne ulice z postawionymi w niektórych miejscach progi zwalniające. Te bowiem mają charakter jedynie punktowy – kierowcy zwalniają tuż przed nimi, a po przejechaniu znowu przyspieszają. Tymczasem na woonerfie niska prędkość samochodu jest wymuszona przez konieczność zachowania czujności. Poruszający się dookoła piesi i rowerzyści, a także falowany kształt drogi sprawiają, że kierowca musi poruszać się wolniej na całej długości tego typu ulicy.

Gdzie znaleźć woonerfy w Polsce?

Idea pochodzi z Holandii, jednak szybko zyskała popularność również w innych krajach, takich jak Niemcy czy Stany Zjednoczone. Do Polski woonerfy zawitały dekadę temu – w czerwcu tego roku obchodziliśmy dziesiątą rocznicę otwarcia pierwszego tego typu ciągu komunikacyjnego w naszym kraju. Znajduje się on w Łodzi na ulicy 6 Sierpnia i powstał dzięki zwycięskiemu projektowi w budżecie obywatelskim miasta. Porównanie tego, jak ulica 6 Sierpnia wyglądała przed i po powstaniu woonerfu znajdziecie poniżej:

W przeciągu dekady woonerfy zaczęły się pojawiać w wielu innych polskich miastach. W Łodzi taką metamorfozę przeszły ulice Piramowicza i Traugutta, w Gdyni ulica Abrahama, a w Krakowie – ul. Krupnicza. Centrum Warszawy również niedawno ubogaciło się o woonerf – stała się nim ul. Bracka.

– Czytaj także: Warta miliardy podwodna superautostrada uzyskała pozwolenie na budowę

Źródła: obserwatorium.miasta.pl, elle.pl, polskieradio.pl, zm.org.pl

Fot. Canva (Wirestock), krakow.pl

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.