Status UNESCO uchodzi za jedną z najważniejszych form ochrony dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Badania wykazują jednak, że gwałtowny wzrost ruchu turystycznego po uzyskaniu tego wyróżnienia może prowadzić do degradacji środowiska, przeciążenia infrastruktury i konfliktów z lokalnymi społecznościami.

Status UNESCO a wzrost turystyki

Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO obejmuje obecnie 1248 obiektów w blisko 170 krajach, z czego około 972 stanowią dobra kulturowe, ponad 235 przyrodnicze, a pozostałe mają charakter mieszany. Sam wpis często przekłada się jednak na wyraźny wzrost liczby odwiedzających. Analizy publikowane przez UNESCO, IUCN oraz Światową Organizację Turystyki pokazują, że w pierwszych latach po wpisie liczba turystów może wzrosnąć od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu procent, szczególnie w mniej znanych wcześniej lokalizacjach.

Z ekonomicznego punktu widzenia oznacza to większe wpływy dla lokalnej gospodarki i nowe miejsca pracy, a jednocześnie większa liczba odwiedzających wiąże się z rosnącym zużyciem energii i wody oraz większą produkcją odpadów.

Nadmierna turystyka wymusza zmiany. Kraje wprowadzają opłaty, algorytmy i ograniczenia

Obiekty UNESCO monitorują turystykę

Największym problemem staje się nadmierna koncentracja ruchu turystycznego. UNESCO od kilku lat zwraca uwagę, że jest ono jednym z głównych zagrożeń dla wielu obiektów wpisanych na listę.

Dobrym przykładem jest Wenecja, gdzie liczba odwiedzających wielokrotnie przewyższa liczbę stałych mieszkańców. Władze miasta wprowadziły opłatę dla jednodniowych turystów oraz ograniczenia dla dużych statków wycieczkowych. Podobne działania podejmują m.in. Machu Picchu w Peru, gdzie obowiązują limity wejść i określone trasy zwiedzania, a także Park Narodowy Galapagos, który stale monitoruje wpływ ruchu turystycznego na unikalną faunę i florę.

Czy Polska odczuwa skutki nadmiernej turystyki?

Polska posiada obecnie 17 obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, w tym m.in. historyczne centra Krakowa i Warszawy, Kopalnię Soli w Wieliczce i Bochni, Zamek Krzyżacki w Malborku oraz Puszczę Białowieską.

Na razie większość polskich obiektów nie doświadcza tak silnej presji jak najbardziej znane miejsca Europy Zachodniej. Wyjątkiem pozostaje Stare Miasto w Krakowie, które od lat mierzy się z problemem masowej turystyki, szczególnie w sezonie letnim. Miasto prowadzi działania ograniczające negatywne skutki nadmiernego ruchu turystycznego, m.in. poprzez regulację najmu krótkoterminowego czy rozwój turystyki poza ścisłym centrum. W przypadku obiektów przyrodniczych, takich jak Puszcza Białowieska, większym wyzwaniem pozostaje pogodzenie ochrony cennych siedlisk z udostępnianiem ich odwiedzającym. Dyrekcja parku oraz służby ochrony przyrody stosują limity wejść (w obszarach ochrony ścisłej) na wybrane szlaki i wyznaczają strefy o ograniczonym dostępie.

Specjaliści są zgodni, że wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi ochrony dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Jednocześnie rosnąca popularność tych miejsc pokazuje, że prestiż musi iść w parze z odpowiedzialnym zarządzaniem.

Zobacz też: Obszary Natura 2000 w Polsce niewystarczająco chronione. Kontrola NIK ujawnia zaniedbania

Źródła: BBC, UNESCO, Magiczny Kraków, gov.pl 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.