Instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii

Poznaj orientacyjne koszty

Spadek przepływu rzek nawet o 35%. Zamykanie kopalń i zmiany klimatu zagrażają polskim rzekom 

Spadek przepływu rzek nawet o 35%

Spadek przepływu rzek nawet o 35%. Zamykanie kopalń i zmiany klimatu zagrażają polskim rzekom 

Zamknięcie kopalń węgla kamiennego na Górnym Śląsku w połączeniu z postępującymi zmianami klimatu ma obniżyć poziom wód w regionalnych rzekach. Jak wynika z najnowszych badań naukowców z IMGW-PIB oraz AGH w Krakowie, do 2049 roku miesięczne przepływy niskie w Przemszy mogą spaść nawet o 35%. 

Paradoks transformacji: czystsze, ale wysychające rzeki

Zaprzestanie wydobycia węgla w 17 kopalniach Górnośląskiego Zagłębia Węglowego do 2049 roku bez wątpienia ograniczy presję środowiskową wynikającą z odprowadzania mocno zasolonych wód kopalnianych. Analizy opublikowane w czasopiśmie Journal of Hydrology wskazują na drugą stronę tego procesu. Przez dekady pracy kopalń, zrzuty technologiczne sztucznie zasilały okoliczne cieki wodne. Ich nagłe odcięcie, w zestawieniu z niekorzystnymi trendami klimatycznymi, wywoła odczuwalny deficyt wody w dorzeczu górnej Wisły.

Naukowcy z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW-PIB) oraz Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH) wykorzystali zaawansowany model hydrologiczny SWAT, dziewięć projekcji klimatycznych oraz algorytmy uczenia maszynowego. 

Z symulacji wynika, że choć w miesiącach wiosenno-letnich zmiany klimatu mogą sporadycznie podnosić poziomy wód, to jesienią nastąpi ich gwałtowny spadek. W konsekwencji miesięczne przepływy niskie zmaleją nawet o 35% (4,5 m³/s) w Przemszy oraz o 15% (1,4 m³/s) w Wiśle. Najtrudniejsza sytuacja wystąpi w listopadzie, gdy ryzyko pojawienia się ekstremalnych suszy w Przemszy wzrośnie aż sześciokrotnie.

Nowe podejście do zarządzania zasobami wodnymi

Wyniki badań pokazują, że proces wygaszania górnictwa nie może ograniczać się wyłącznie do kwestii gospodarczych i energetycznych. Redukcja przepływów w rzekach stanowi bezpośrednie zagrożenie dla stabilności biologicznej ekosystemów oraz ogranicza zdolności samooczyszczania się wód. Dodatkowo może to utrudnić zaopatrzenie w wodę lokalnego przemysłu i ludności w okresach długotrwałych suszy.

Jako zalecenia badacze wskazują, że kluczowe staje się natychmiastowe uwzględnienie reżimu hydrologicznego w długoterminowych planach adaptacyjnych regionu. Z tego powodu konieczna ma być weryfikacja pozwoleń wodnoprawnych, rozwój lokalnej retencji oraz wdrożenie elastycznych systemów zarządzania zasobami wodnymi Górnego Śląska. 

Naukowcy ostrzegają, że bez odpowiednich działań wygaszanie kopalń, zamiast rozwiązać problemy ekologiczne, stworzy nowe wyzwania dla bezpieczeństwa wodnego południowej Polski.

Zobacz też: Renaturyzacja rzek w Polsce opóźniona o 20 lat. 80 tys. barier blokuje rzeki

Źródła: Science Direct, IMGW, Journal of Hydrology

Fot. Canva (mikolajn) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.