W październiku tego roku studenci architektury krajobrazu Politechniki Krakowskiej zbudowali pierwsze na terenie uczelni ”glebarium”. W garści takiej gleby może żyć tyle mikroorganizmów, ile ludzi na świecie. O to, czym jest i jak stworzyć własne “glebarium”, zapytaliśmy inż. Darię Bernat, studentkę PK i współorganizatorkę akcji. 

5 grudnia obchodzimy Światowy Dzień Gleby. To dobra okazja żeby porozmawiać o tym, jak możemy o nią zadbać. Jako koło naukowe Landscapes, postanowiliście stworzyć na kampusie swojej uczelni “glebarium”. Co to właściwie jest?

“Glebarium” to miejsce, w którym zebrana biomasa się dekomponuje i przetwarza w cenną materię organiczną. Zwykle unika się tematu kompostowania biomasy, uważając ten proces za mało atrakcyjny i zapominając, że jest on niezbędny w tworzeniu gleby.

Nazwa z kolei nawiązuje do instalacji artystyczno-ekologicznej utworzonej przez pracownię Centrala na wystawie Antropocen w 2022 roku. Instalacja zainicjowała dyskusję na temat roli “brudnych” procesów w architekturze.

Jakie korzyści dla środowiska może przynieść tworzenie “glebarium”?

Zdekomponowana biomasa przekształca się w życiodajną glebę (kompost), która poprawia obieg azotu oraz węgla w przyrodzie, zatrzymuje wodę i jest miejscem do życia wielu mikroorganizmów glebowych. W 1m² może znaleźć się od 10 do 100 dżdżownic, które napowietrzają i użyźniają glebę, a także wspierają rozkład materii organicznej. Dodatkowo ziemia, która powstanie w “glebarium”, może zastąpić sztuczne nawozy i jest od nich dużo lepsza, bardziej jakościowa. 

Kolejnym plusem jest to, że takie “glebarium” pomoże przezimować drobnym zwierzętom, np. jeżom, a jeżeli wewnątrz znajdą się martwe kłody, staną się one domem dla wielu owadów. Jest to dużo lepsze i bardziej ekologiczne rozwiązanie niż kupne hotele dla owadów. 

Trzeba też pamiętać o tym, że posiadanie “glebarium” ogranicza emisje związane z transportem bioodpadów, ponieważ bioodpady są wykorzystywane na miejscu, zamiast pakowane w plastikowy worek i wywożone gdzieś daleko poza miasto.

• Czytaj więcej: Gleba – bogactwo, które niszczymy

Czy da się stworzyć “glebarium” samodzielnie, na przykład przed własnym domem lub blokiem mieszkalnym? Jak to zrobić?

Oczywiście, “glebarium” można wykonać samodzielnie przed własnym domem lub na innym terenie, na przykład działce ogrodowej. Wykonanie go jest bardzo proste i obejmuje dosłownie trzy podstawowe kroki. 

Na początku należy zadecydować o tym, gdzie chcemy umieścić nasze “glebarium”, a jego obrys wytyczyć na przykład niskim wiklinowym płotkiem, drewnianymi ściankami lub chociażby użyć do tego kłód. Między poszczególnymi płotkami można zrobić przerwy, które będą służyły za wejście dla drobnych zwierząt, np. jeży bądź płazów. 

Kolejnym krokiem jest uzupełnienie wnętrza “glebarium” o warstwy, które będą się naturalnie rozkładać. Dobrze, aby na samym spodzie znalazła się warstwa spłaszczonych kartonów, ale nie jest to konieczne, chociażby w przypadku, gdy głównym przeznaczeniem “glebarium” ma być schronienie dla jeży. Kartony służą głównie po to, aby nie wybiły się z ziemi rośliny, w tym gatunki inwazyjne. Do “glebarium” można wrzucać wszystko, co się rozkłada – drewno, wióry, zrębki drewniane, próchniejące kłody, jesienne liście, trawę i resztki roślinne, żołędzie, kasztany i tym podobne. 

Po tym kroku pozostaje nam już tylko ostatni – obserwacja jak nasze “glebarium” wspiera środowisko.

“Glebarium” wykonane przez studentów i studentki Politechniki Krakowskiej można oglądać przez cały rok, na kampusie uczelni, w godzinach jej otwarcia. Zlokalizowane jest ono nieopodal wydziału Inżynierii Środowiska PK, w Krakowie przy ul. Warszawskiej.

Fot.: Daria Bernat, canva.com

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.