W dobie globalnej dekarbonizacji coraz więcej kopalń węgla jest zamykanych. Celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej oraz obniżenie emisji CO2. Tereny, na których niegdyś wydobywano węgiel stanowią ogromny, niewykorzystany obszar, który według GEM można przekształcić w elektrownie słoneczne.

Coraz więcej opuszczonych kopalni węgla

Badacze z Global Energy Monitor zidentyfikowali 312 kopalni węgla z całego świata, zamkniętych od 2020 roku oraz 134, które do końca dekady mają zostać wyłączone z użytku. Zajmowany przez nie łączny obszar lądowy wynosi 5820 km kw. Górnictwo odkrywkowe przynosi wiele negatywnych skutków dla środowiska, zmienia obszary w zanieczyszczone pustkowia, pozbawione wierzchniej warstwy gleby. To ogromne marnotrawstwo ziemi, którą według raportu GEM można efektywnie zagospodarować.

OZE tańsze niż gaz i węgiel mimo cofnięcia dotacji w USA. Raport LCOE+ 2025

Nowe życie starych elektrowni

Opuszczone obszary elektrowni węglowych, które stopniowo odchodzą w zapomnienie z powodu wysokich emisji dwutlenku węgla, są świetnym terenem do umieszczenia paneli słonecznych. To przykład zrównoważonego wykorzystania zdegradowanych przestrzeni pod cele energetyki odnawialnej,  możliwy do realizacji przez głównych producentów węgla, takich jak Australia, USA, Indonezja oraz Indie. Jak poinformował GEM, w 2024 roku na całym świecie zainstalowano 599 GW mocy energii słonecznej. W fazie rozwoju jest ponad 2000 GW projektów solarnych na skalę przemysłową. Całkowita zainstalowana moc fotowoltaiczna pod koniec ubiegłego roku przekroczyła 2 TW.

Ponowne wykorzystanie kopalni na potrzeby rozwoju energii słonecznej oferuje rzadką szansę na połączenie rekultywacji gruntów, tworzenia lokalnych miejsc pracy i wdrażania czystej energii w ramach jednej strategii. Przy właściwych wyborach ta sama ziemia, która napędzała erę przemysłową, może pomóc w zasilaniu rozwiązań klimatycznych, których teraz pilnie potrzebujemy – powiedział Cheng Cheng Wu, kierownik projektu ds. śledzenia transformacji energetycznej w GEM.

Przeszkodą jest konflikt na tle użytkowania gruntów. Koncepcji wykorzystywania paneli fotowoltaicznych na terenach kopani węglowych sprzeciwiają się zwłaszcza lobbyści z branży rolniczej i przemysłowej. Jedną z głównych obaw jest utrata miejsc pracy, związana ze stopniowym odchodzeniem od przemysłu węglowego. Według GEM częściowym kompromisem będzie wykorzystanie terenów poeksploatacyjnych, które są już przygotowane do zagospodarowania, a 96% ostatnio zamkniętych kopalni znajduje się w odległości mniejszej niż 10 km od sieci energetycznej.

Ponadto zmiana sprzyjałaby nowym zatrudnieniom. GEM twierdzi, że istnieje możliwość utworzenia 259 700 stałych miejsc pracy w sektorze wytwórczym, handlu hurtowym, usługach profesjonalnych oraz dystrybucji. Do tego dochodzi 317 500 tymczasowych miejsc pracy w sektorze budowlanym. Łącznie stanowisk do obsadzenia będzie więcej, niż liczba osób, którą przemysł węglowy zwolni do 2035 roku. To świetne prognozy także dla pracowników.

Jak Chiny wykorzystują stare kopalnie węgla?

Według raportu GEM przekształcanie terenów wykorzystywanych do wydobywania energii odkrywkowej w projekty związane z wytwarzaniem energii słonecznej, w ciągu ostatnich lat gwałtownie wzrosło w 15 krajach. Światowym liderem są bez wątpienia Chiny. 90 byłych kopalni węgla działają jako farmy słoneczne o łącznej mocy 14 GW. Dodatkowo 46 projektów o łącznej mocy 9 GW jest w fazie planowania. Tego typu działania cieszą się w Chinach silnym wsparciem rządowym oraz finansowaniem publicznym. Mają szansę rozwiązać problemy nadwyżki mocy produkcyjnych w sektorze produkcji paneli słonecznych. Przy spowolnieniu popytu na sprzęt solarny w regionach i magazynach wypełnionych niesprzedanymi panelami, użytkowanie terenów kopalni węgla jest szansą na połączenie celów klimatycznych z ulgą gospodarczą.

To nie jest panaceum na nadmiar podaży, ale to sprytny sposób na rozpoczęcie montażu paneli i promowanie idei transformacji tam, gdzie jest to najbardziej potrzebne – powiedział Ryan Driskell Tate, zastępca dyrektora w GEM.

Już w 2012 roku producenci chińskiego sprzętu solarnego, JinkoSolar, podjęli tego typu działania, dostarczając panele na potrzeby farmy słonecznej zbudowanej na terenie byłej kopalni w Niemczech. Według Citigroup problem z nadwyżką mocy produkcyjnej paneli słonecznych w Chinach może pogłębić się w drugiej połowie roku z powodu spowolnienia krajowych instalacji oraz wyższych ceł ze strony USA i Unii Europejskiej. Wykorzystywanie zamkniętych kopalni węgla pod kątem elektrowni słonecznych to nie tylko szansa gospodarcza, ale i ukłon w stronę OZE. Niewykorzystywane, zanieczyszczone tereny już wkrótce mogą stać się źródłem zielonej energii.

Zobacz też: Fakty i mity o fotowoltaice. Co naprawdę warto wiedzieć przed montażem PV?

Źródła: The Guardian, myNEWS

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.