Susze, fale upałów i narastające skutki zmian klimatu sprawiły, że tegoroczny sezon pożarów w Europie jest bezprecedensowy. Spalony obszar przekroczył milion hektarów, a emisje CO₂ osiągnęły poziom porównywalny z roczną produkcją całego europejskiego państwa średniej wielkości. Czy Europie uda się odwrócić ten groźny trend?

Pożary pustoszą Unię Europejską

W tym roku sezon pożarów okazał się najtragiczniejszym w skutkach z dotychczasowych.  Na miesiąc przed umownym końcem ,,sezonu pożarów” wiemy już z oficjalnych danych, że ogień pochłonął 1 015 024 hektary – pokazują dane z Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów (Effis). Wynik ten pobił poprzedni rekord wynoszący 988 544 hektarów przez cały 2017 rok. Przed nami jeszcze kolejne tygodnie, w których pogoda będzie sprzyjała powstawaniu zagrożenia pożarowego. 

Najwięcej pożarów wystąpiło w Hiszpanii, Portugalii i krajach Europy Południowo-Wschodniej, m.in. w Grecji i na Bałkanach, gdzie upały i susze prowadziły do gwałtownego rozprzestrzeniania się ognia. W wielu miejscach pomimo dysponowania specjalistycznym sprzętem, w tym samolotami gaśniczymi, w akcjach przeciwpożarowych uczestniczyli także zwykli ludzie. Wiele wiosek zostało zrównanych z ziemią, domy nie nadają się do zamieszkania, a rolnicy nie zbiorą plonów. Łącznie aż czterokrotnie większy obszar ziemi znalazł się w ogniu niż średnio działo się to w ciągu ostatnich dwóch dekad.

Nowy trend urlopowy w Europie. Upały i pożary zmieniają sezon turystyczny

Skutki dla ekosystemów

Według obliczeń Effis w wyniku pożarów do atmosfery zostało wyemitowanych aż 37 mln ton dwutlenku węgla. To ekwiwalent rocznej emisji przez około dziesięciomilionowy europejski kraj jak Szwecja albo Portugalia. Pobite zostały także rekordy dotyczące zanieczyszczeń w powietrzu takich jak pył zawieszony PM 2,5, co doprowadza ekspertów do przekonania, że pożary są znacznie bardziej niebezpieczne dla zdrowia niż wcześniej sądzono. 

W Hiszpanii, która była szczególnie dotknięta pożarami, wzrost emisji gazów cieplarnianych doszedł do najwyższego poziomu od 23 lat, czyli sprzed ery wielkich inwestycji w OZE. Ilości unoszącego się dymu z pożarów lasów były tak duże, że obserwowało jego przemieszczanie się nad Atlantyk i dalej aż do Ameryki Północnej.

Powody gromadzą się od lat

Zmiany klimatu spowodowane aktywnością człowieka doprowadziły do podniesienia się temperatury na Ziemi. W miesiącach letnich prowadzi to do fal upałów, które przez wiele dni utrzymują temperatury powyżej 40°C w krajach basenu Morza Śródziemnego. Przedłużające się okresy suszy doprowadzają do pustynnienia, ale po wilgotnej wiośnie roślinność bujnie się rozrosła. Było to jednak chwilowe – ciepło wysuszyło liście, trawy i drzewa, co sprawiło, że ogień zyskał dodatkowe paliwo. 

Eksperci wskazują, że każdego roku wzrasta prawdopodobieństwo pobicia kolejnych rekordów. Chociaż mało prawdopodobne jest to, by tak katastrofalne skutki przytrafiały się co rok, to nie ulega wątpliwości, że za kilka lat będziemy mierzyć się z kolejnymi wielkimi pożarami. Stopniowo odchodzi się od polityki osuszania mokradeł, na rzecz rewitalizacji takich miejsc i przywrócenia naturalnej harmonii w lądowym środowisku wodnym. Władze apelują także o rozsądek i zwiększają kary za nieostrożnie obchodzenie się z ogniem, aby skuteczniej zapobiegać nieodpowiedzialnemu zachowaniu. 

Zobacz też: Zaostrzenie przepisów przeciwpożarowych 2025. Wyższe mandaty i koniec z naganą

Źródła: EFFIS, Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, IQAir, The Guardian, Wodne Sprawy, Euro News, 

Fot: Canva (Yelantsevv)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.