Nowe badania wskazują, że największy wpływ na globalne emisje mają nie tylko codzienne wybory konsumentów, ale także inwestycje, działania przedsiębiorstw oraz zgromadzony majątek najbogatszych ludzi świata. Aktywa należące do najbogatszego 1% społeczeństwa odpowiadają za około jedną czwartą globalnych emisji gazów cieplarnianych.

Nie tylko prywatne odrzutowce

Wpływ najbogatszych na klimat najczęściej koncentruje się na luksusowym stylu życia – prywatnych samolotach, jachtach czy wielkich rezydencjach. Naukowcy zwracają jednak uwagę, że to tylko niewielka część problemu – znacznie większe znaczenie mają emisje związane z posiadanymi aktywami. Chodzi o udziały w koncernach energetycznych, funduszach inwestycyjnych, przedsiębiorstwach przemysłowych czy nieruchomościach związanych z wysokimi emisjami gazów cieplarnianych.

Według analiz Greenpeace najbogatszy 1% mieszkańców świata odpowiada za około 40% wszystkich emisji związanych z własnością aktywów. Oznacza to, że wpływ tej niewielkiej grupy na globalne emisje można porównywać do emisji całych państw.

Superemitery metanu: 20% instalacji odpowiada za większość emisji na świecie

Dług klimatyczny najbogatszych

Organizacja oszacowała również tzw. dług klimatyczny najbogatszych. Wyliczenia pokazują, że szkody klimatyczne związane z emisjami generowanymi przez aktywa najbogatszych ludzi świata mogą sięgać nawet 950 miliardów dolarów rocznie. W tej kwocie zawarte są koszty związane z falami upałów, suszami, powodziami, utratą plonów, zniszczeniami infrastruktury oraz skutkami zdrowotnymi wywoływanymi przez zmiany klimatu.

Problem nierówności klimatycznych potwierdzają również wcześniejsze analizy Sztokholmskiego Instytutu Środowiska. Według ich szacunków najbogatszy procent populacji odpowiada za więcej emisji niż dwie trzecie najuboższej części ludzkości razem wziętej. Badania opublikowane w 2025 roku wykazały ponadto, że najbogatsze grupy społeczne odpowiadają za około dwie trzecie wzrostu globalnego ocieplenia od 1990 roku. Wynika to zarówno z wysokiego poziomu konsumpcji, jak i z inwestycji w wysokoemisyjne sektory gospodarki.

Banki finansują paliwa kopalne

Według raportu Banking on Climate Chaos największe światowe banki przeznaczyły w 2025 roku około 900 mld dolarów na finansowanie projektów związanych z paliwami kopalnymi. Dzieje się to mimo deklaracji składanych w ramach Porozumiena Paryskiego oraz podczas kolejnych szczytów klimatycznych ONZ. Organizacje ekologiczne wskazują, że dopóki banki będą finansowały sektor ropy, gazu i węgla, tempo globalnej transformacji energetycznej pozostanie niewystarczające.

Warto zauważyć, że według danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) inwestycje w czystą energię po raz pierwszy przekroczyły globalnie 2 biliony dolarów rocznie. Mimo to finansowanie paliw kopalnych nadal utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie.

Ograniczenie śladu węglowego przedsiębiorstw

Dla porównania, polskie gospodarstwa domowe odpowiadają za około 13-14% krajowych emisji gazów cieplarnianych (głównie poprzez ogrzewanie budynków i transport). Jednak znaczna część emisji związanych z konsumpcją oraz inwestycjami pozostaje w globalnych łańcuchach dostaw i sektorze finansowym.

To sprawia, że ważne staje się nie tylko indywidualne ograniczanie śladu węglowego, ale także odpowiedzialność inwestorów, funduszy i właścicieli dużych przedsiębiorstw. Wśród proponowanych rozwiązań pojawiają się podatki majątkowe, opłaty od luksusowych emisji, większa przejrzystość inwestycji oraz ograniczenie finansowania nowych projektów związanych z paliwami kopalnymi.

Zobacz też: Dzieciństwo w 35°C. Fale upałów zmieniają codzienność najmłodszych

Źródła: The Guardian, Greenpeace, IEA, Banking on Climate Chaos

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.