W Polsce wchodzi w życie ustawa o zdrowiu zwierząt, która ma dostosować krajowe przepisy do unijnych regulacji dotyczących chorób zakaźnych zwierząt. Nowe prawo wprowadza m.in. obowiązek rejestracji miejsc utrzymywania bezdomnych zwierząt. Organizacje społeczne zwracają uwagę, że w przepisach zabrakło definicji domów tymczasowych.

Nowe przepisy weterynaryjne

Ustawa o zdrowiu zwierząt została przyjęta przez parlament i podpisana przez prezydenta w 2026 roku. Jej głównym celem jest wdrożenie do polskiego porządku prawnego przepisów unijnego rozporządzenia dotyczącego zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, znanego jako tzw. „Animal Health Law”. Regulacje mają poprawić nadzór nad miejscami, w których przebywają zwierzęta, oraz usprawnić działania służb weterynaryjnych w przypadku zagrożeń epidemiologicznych.

Nowe przepisy zaczynają obowiązywać 18 marca. W praktyce oznacza to, że podmioty objęte regulacjami będą musiały dostosować się do nowych wymogów w ciągu kilku miesięcy od wejścia ustawy w życie.

Obowiązkowe chipowanie psów i kotów w Polsce. KROPiK i nowe zasady dla schronisk

Regulacje dla schronisk

Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie definicji zakładów utrzymujących bezdomne zwierzęta. W praktyce oznacza to, że schroniska będą traktowane jako podmioty prowadzące działalność wymagającą zgłoszenia do powiatowego lekarza weterynarii. Placówki tego typu będą musiały m.in.:

• zgłosić działalność do Inspekcji Weterynaryjnej,
• zapewnić stałą opiekę weterynaryjną,
• prowadzić szczegółową dokumentację dotyczącą zwierząt, ich zdrowia i adopcji,
• spełniać określone wymagania dotyczące warunków utrzymania zwierząt.

Inspekcja weterynaryjna zyska również szersze kompetencje kontrolne. W przypadku stwierdzenia naruszeń możliwe będą decyzje administracyjne, nakazy usunięcia nieprawidłowości, a także kary finansowe.

Co z domami tymczasowymi?

Największe kontrowersje dotyczą jednak domów tymczasowych, czyli prywatnych mieszkań lub domów, w których wolontariusze opiekują się bezdomnymi zwierzętami do czasu adopcji. Taka forma pomocy jest w Polsce bardzo rozpowszechniona, ale wciąż nie ma jasnej definicji w przepisach. Oznacza to, że w niektórych interpretacjach organizacje korzystające z takiego rozwiązania mogą zostać uznane za prowadzące zakład utrzymujący bezdomne zwierzęta. W takim scenariuszu podmioty te musiałyby zostać zarejestrowane w Inspekcji Weterynaryjnej i spełnić wymagania podobne do tych, które obowiązują schroniska. Dla wielu organizacji byłoby to praktycznie niemożliwe, ponieważ wolontariusze działają w prywatnych mieszkaniach i domach, bez infrastruktury wymaganej dla placówek instytucjonalnych.

Skala problemu w Polsce

Według danych Najwyższej Izby Kontroli liczba bezdomnych zwierząt w Polsce może sięgać nawet około 940 tys. Jednocześnie w schroniskach przebywa około 120 tys. psów i kotów. Oznacza to, że znaczna część zwierząt trafia do innych form opieki, takich jak domy tymczasowe lub niewielkie azyle prowadzone przez organizacje społeczne. Wolontariusze podkreślają, że bez tej formy pomocy system opieki nad bezdomnymi zwierzętami byłby znacznie mniej efektywny. Domy tymczasowe pozwalają ograniczyć przepełnienie schronisk, a zwierzęta mają większe szanse na adopcję dzięki socjalizacji w warunkach domowych.

Resort rolnictwa oraz Inspekcja Weterynaryjna zapowiadają przygotowanie wytycznych interpretacyjnych, które mają doprecyzować stosowanie nowych przepisów. Jednocześnie trwają prace nad regulacjami na poziomie Unii Europejskiej dotyczącymi dobrostanu zwierząt, które mogą w przyszłości wprowadzić definicje takich form opieki jak domy tymczasowe czy azyle. Do czasu ich wprowadzenia część organizacji obawia się, że nowe przepisy mogą w praktyce utrudnić działalność wolontariuszy i organizacji społecznych zajmujących się pomocą bezdomnym zwierzętom.

Zobacz też: Dopłaty dla rolników do budowy kojców dla psów. Druga szansa dla ustawy łańcuchowej?

Źródła: Malbork Nasze Miasto, gov.pl, NIK

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.