Każdy większy konflikt w regionach produkujących ropę i gaz szybko odbija się na globalnych rynkach energii. Napięcia na Bliskim Wschodzie ponownie uruchomiły dyskusję o bezpieczeństwo energetyczne oraz ceny energii także w Polsce. Choć nasz kraj nie importuje ropy bezpośrednio z regionu konfliktu, globalne rynki energii są ze sobą silnie powiązane. Eksperci podkreślają, że rozwój odnawialnych źródeł energii może ograniczać wpływ takich kryzysów na rachunki odbiorców.

Konflikty zbrojne a wyższe ceny energii

Globalny system energetyczny w dużej mierze wciąż opiera się na paliwach kopalnych. Ropa naftowa, gaz ziemny czy węgiel są surowcami handlowanymi na rynkach międzynarodowych, a ich ceny reagują na napięcia polityczne, sankcje czy przerwy w dostawach. Bliski Wschód pozostaje jednym z kluczowych regionów dla światowego rynku ropy i gazu. Szacuje się, że przez Cieśninę Ormuz – jeden z najważniejszych szlaków transportu surowców – przepływa około 20% globalnych dostaw ropy naftowej. Każda eskalacja konfliktu w regionie natychmiast podnosi więc ryzyko wzrostu cen paliw na światowych rynkach, co z kolei przekłada się na koszty produkcji energii elektrycznej i paliw w wielu krajach, również w Europie.

W Polsce system energetyczny nadal w dużym stopniu opiera się na paliwach kopalnych, przede wszystkim węglu i gazie. Oznacza to, że ceny energii są wrażliwe na wahania na globalnych rynkach surowców. Jeżeli ceny gazu lub ropy rosną na świecie, zwiększają się koszty produkcji energii, transportu i ogrzewania. W efekcie rosną także rachunki polskich odbiorców.

Węgiel w Polsce coraz droższy. Spada wydobycie, rośnie rola OZE w energetyce

Wzrost OZE i spadki cen energii

Jednocześnie w ostatnich latach widać rosnącą rolę odnawialnych źródeł energii. W czerwcu 2025 roku OZE po raz pierwszy wyprodukowały w Polsce więcej energii elektrycznej niż elektrownie węglowe. W tym miesiącu odpowiadały za około 44,1% produkcji energii elektrycznej, podczas gdy udział węgla wyniósł około 43,7%.

W całym drugim kwartale 2025 roku udział węgla w produkcji energii spadł do około 45%, a coraz większą rolę zaczęły odgrywać farmy wiatrowe i instalacje fotowoltaiczne. Rosnący udział odnawialnych źródeł wpływa również na ceny energii na rynku hurtowym. W drugim kwartale 2025 roku średnia cena energii elektrycznej w Polsce wyniosła około 375 zł za MWh, podczas gdy rok wcześniej było to około 409 zł za MWh.

OZE zwiększa stabilność systemu

Jednym z głównych powodów spadku cen jest to, że energia z wiatru i słońca nie wymaga zakupu paliwa. W przypadku elektrowni opartych na węglu, gazie czy ropie koszt produkcji energii w dużej mierze zależy od ceny surowca. Tymczasem w odnawialnych źródłach energii głównym kosztem jest budowa instalacji – np. farmy wiatrowej czy fotowoltaicznej – a po jej uruchomieniu energia powstaje dzięki naturalnym zasobom, takim jak wiatr i promieniowanie słoneczne.

Oznacza to, że ceny energii z OZE są w dużej mierze z góry określone przez koszt instalacji, a nie przez wahania cen paliw na światowych rynkach. Dlatego rozwój odnawialnych źródeł energii coraz częściej postrzegany jest nie tylko jako element polityki klimatycznej, ale również strategii bezpieczeństwa energetycznego.

Lokalne OZE i magazyny energii

Istotne znaczenie ma także lokalna produkcja energii. Im więcej powstaje jej w kraju, np. w lokalnych instalacjach prosumenckich – tym mniejsza wrażliwość systemu na kryzysy w innych regionach świata. Rozwój rozproszonego OZE może więc stabilizować rynek energii i ograniczać skutki geopolitycznych napięć. 

Coraz większą rolę zaczynają również odgrywać magazyny energii, które pozwalają gromadzić nadwyżki produkcji z wiatru i słońca i oddawać je do sieci w okresach większego zapotrzebowania. Takie rozwiązania zwiększają stabilność systemu energetycznego i ograniczają konieczność korzystania z droższych źródeł opartych na paliwach kopalnych, których ceny w okresach napięć zbrojnych mogą ulegać wahaniom.

Energia odnawialna w dobie konfliktów

Choć konflikty na Bliskim Wschodzie mogą wpływać na ceny energii na świecie, ich skutki dla gospodarstw domowych zależą w dużej mierze od struktury krajowego systemu energetycznego. System oparty na paliwach kopalnych jest bardziej podatny na wstrząsy geopolityczne i skoki cen surowców. Z kolei rozwój odnawialnych źródeł energii – opartych na lokalnych zasobach wiatru i słońca – może ograniczać tę wrażliwość. W tym kontekście transformacja energetyczna coraz częściej postrzegana jest nie tylko jako działanie klimatyczne, ale także jako narzędzie ochrony gospodarki i stabilności rachunków za energię.

Zobacz też: Magazyny energii tanieją szybciej niż OZE. Co to oznacza dla polskich projektów?

Źródła: Forum Energii, Komisja Europejska, gospodarka.sos.pl, samar.pl 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.