Od 21 maja w Polsce zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia. Kontrola obejmie cały system dostarczania wody – od ujęć i wodociągów po instalacje w budynkach i wodę płynącą z kranu. Za jakość kranówki mają odpowiadać już nie tylko wodociągi, ale i samorządy oraz zarządcy nieruchomości.

Opóźniona nowelizacja

Nowelizacja przepisów to zakończenie kilkuletniego procesu wprowadzania unijnych regulacji, które miały zacząć obowiązywać w Polsce już w 2023 roku. Brak ich wdrożenia skutkował skargą Komisji Europejskiej do Trybunału Sprawiedliwości UE oraz zagrożeniem nałożenia sankcji finansowych na Polskę. 

Od 21 maja 2026 roku nowe prawo finalnie wejdzie w życie i ma uporządkować system nadzoru nad jakością wody pitnej oraz zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców.

Firmy będą raportować zużycie wody jak emisje CO₂. Powstają globalne standardy

Kto jest odpowiedzialny za jakość wody pitnej?

Dotychczas odpowiedzialność za jakość wody pitnej spoczywała głównie na przedsiębiorstwach wodociągowych. Po zmianach zakres ten zostanie rozszerzony – wodociągi nadal będą kontrolować parametry wody na etapie uzdatniania i dystrybucji, jednak teraz obowiązki obejmą również samorządy oraz zarządców budynków – w tym wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe.

Jedną z kluczowych zmian jest wprowadzenie tzw. oceny ryzyka w całym łańcuchu dostaw. Od teraz konieczne będzie monitorowanie nie tylko samej jakości wody, ale także infrastruktury, przez którą przepływa. Chodzi m.in. o stan techniczny rur, możliwość ich korozji, obecność osadów oraz wpływ materiałów instalacyjnych na stan chemiczny wody.

Kontrola i modernizacja infrastruktury

Według danych Państwowego Instytutu Geologicznego w Polsce działa około 21 tys. ujęć wód podziemnych. Dostarczają one około 70-75% wody pitnej do sieci wodociągowych. To właśnie woda podziemna stanowi podstawowe źródło zaopatrzenia dla większości miast, a jej jakość na końcowym etapie dystrybucji zależy w dużej mierze od stanu lokalnych instalacji budynkowych.

Nowe przepisy nakładają także obowiązek prowadzenia monitoringu operacyjnego oraz szybkiego reagowania na zagrożenia. W przypadku wykrycia nieprawidłowości dostawcy wody będą zobowiązani do natychmiastowego powiadomienia zarówno konsumentów, jak i służb sanitarnych. Samorządy będą musiały także przeciwdziałać tzw. wykluczeniu wodnemu, czyli sytuacjom, w których mieszkańcy mają ograniczony dostęp do bezpiecznej wody pitnej.

Branża zwraca uwagę, że największym wyzwaniem będą starsze budynki, gdzie wiele instalacji wodnych nie było modernizowanych od kilkudziesięciu lat, co może oznaczać konieczność kosztownych przeglądów, dezynfekcji systemów, a nawet wymianę części infrastruktury.

Nowe standardy bezpieczeństwa

Nowe regulacje mają zwiększyć bezpieczeństwo konsumentów i ujednolicić standardy jakości wody w całym kraju. Jednocześnie oznaczają znaczące rozszerzenie odpowiedzialności i dodatkowe koszty dla samorządów oraz zarządców budynków. Ich skuteczność będzie zależała nie tylko od kontroli w łańcuchu dostaw wody pitnej, ale także od stanu technicznego tysięcy lokalnych instalacji. 

Zgodnie z nowymi przepisami pierwszy obowiązkowy raport oceny ryzyka dla ujęć wody ma zostać złożony przez samorządy do końca 2026 roku.

Zobacz też: Rośnie nielegalny pobór wód podziemnych. 14 mln zł kar od Wód Polskich w latach 2025-2026

Źródła: Portal Samorządowy, Wody Polskie, Komisja Europejska, PIB

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.