W 2025 roku sektor biogazowy notuje wyraźny wzrost inwestycji i liczby nowych projektów – zarówno ze strony inwestorów, jak i samorządów, które szukają sposobów na ograniczenie kosztów odpadów i zapewnienie lokalnych źródeł energii. W całej Europie biometan staje się paliwem strategicznym, a ponad 20 państw przyjmuje już własne strategie jego produkcji. Polska dysponuje jednym z największych zasobów biomasy w UE – co blokuje rozwój i napływ rekordowych inwestycji?

Bariery dla biometanu w Polsce

Biogazownie stają się jednym z kluczowych elementów polskiej transformacji energetycznej, a rok 2025 pokazuje dynamiczne zmiany w tym sektorze. Na początku roku w Polsce działało już 415 biogazowni – 181 rolniczych oraz pierwsza biometanownia w Brodach – a ich łączna moc zainstalowana przekroczyła 320 MW. Pojawiają się także nowe inwestycje, takie jak np. rozbudowa instalacji w Dzierżkach, budowa biogazowni w Łężycach, czy inne projekty Polskiej Grupy Biogazowej. Mimo rosnącego rynku, sektor zmaga się również z wieloma wyzwaniami, takimi jak: trudności z przyłączeniami do sieci, ograniczeniami infrastrukturalnymi oraz niestabilnością regulacyjną. Wraz z rosnącą liczbą instalacji, narasta również fala dezinformacji – wokół biogazowni powstaje wiele mitów, które często hamują rozwój nowych projektów. Warto zatem oddzielić fakty od nieprawdy w kontekście dynamicznego rozwoju polskich biogazowni.

Nowa biogazownia w Łężycach stoi przed wyzwaniami: konkurencja rośnie, gminy tną koszty

MIT: Biogazownie “śmierdzą” i obniżają wartość nieruchomości

Uciążliwy zapach to jeden z najczęściej powtarzanych mitów wokół biogazowni i wynika głównie z doświadczeń ze źle zaprojektowanymi obiektami. Nowoczesne biogazownie są w pełni zamknięte i wyposażone w systemy hermetyzacji, podciśnieniową wentylację i biofiltry neutralizujące zapachy. W wielu przypadkach poziom uciążliwości zapachowej jest niższy, niż dla standardowych kompostowni, a instalacje działające obok osiedli lub zakładów produkcyjnych nie naruszają komfortu życia mieszkańców. Dodatkowo badania rynkowe pokazują, że bliskość nowoczesnej biogazowni nie wpływa na ceny nieruchomości.

FAKT: Biogazownie zmniejszają emisje i ilość odpadów

Biogazownie pełnią podwójną funkcję: energetyczną i środowiskową. Przetwarzają odpady organiczne, które w przeciwnym razie trafiłyby na składowiska, gdzie rozkładają się w sposób niekontrolowany, emitując metan – gaz cieplarniany ponad 80 razy silniejszy niż CO₂ w perspektywie 20 lat. Dzięki instalacjom fermentacji beztlenowej metan jest wychwytywany i wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej, ciepła lub biometanu. W efekcie biogazownie pomagają gminom osiągać unijne poziomy recyklingu, stabilizują lokalne systemy odpadów i zmniejszają koszty wynikające z braku spełnienia norm środowiskowych. To jedna z nielicznych technologii OZE, która jednocześnie pozyskuje zieloną energię i wspiera działania ekologiczne.

MIT: Biogazownie są niebezpieczne dla zdrowia

Mit o tzw. “bombie metanowej”, która zagraża ludzkiemu zdrowiu funkcjonuje w przestrzeni publicznej od lat, mimo że instalacje te należą do najbardziej monitorowanych i kontrolowanych obiektów przemysłowych w Polsce. Proces fermentacji jest stabilny, prowadzony w zamkniętych komorach, a tanki są wyposażone w czujniki ciśnienia, systemy bezpieczeństwa, automatyczne zawory i przechodzą regularne przeglądy. Ryzyko wycieku czy zapłonu jest znacznie mniejsze niż w kotłowniach, ciepłowniach lub magazynach paliw, które powszechnie funkcjonują w miastach. Badania epidemiologiczne nie wykazały, aby biogazownie wpływały negatywnie na zdrowie mieszkańców.

FAKT: Biogazownie są opłacalne, ale blokuje je infrastruktura

Według Stowarzyszenia Elektryków Polskich nowoczesne biogazownie są w stanie funkcjonować rentownie dzięki sprzedaży energii, nawozów pofermentacyjnych oraz usług zagospodarowania odpadów – nawet bez dotacji. Problemem nie są więc koszty technologii, lecz bariery strukturalne: odmowy przyłączeń do sieci elektroenergetycznych, brak infrastruktury do efektywnego wykorzystywania ciepła, powolne procedury środowiskowe i planistyczne oraz brak stabilnych regulacji dotyczących biometanu. Dopóki te bariery nie zostaną usunięte, inwestycje będą realizowane wolnej, a firmy i samorządy będą narażone na straty.

MIT: Biogazownie konkurują z rolnictwem

W Polsce obowiązuje restrykcyjne prawo określające, jakie substraty mogą być wykorzystywane w biogazowniach. Instalacje opierają się głównie na odpadach: oborniku, gnojowicy, resztkach rolnych, odpadach spożywczych i komunalnych. Udział roślin energetycznych jest ograniczony, a wykorzystywanie produktów spożywczych – nieopłacalne i niezgodne z kierunkiem europejskiej polityki żywnościowej. Co więcej, biogazownie wspierają lokalne rolnictwo, stabilizując gospodarkę nawozami i zapewniając odbiór odpadów, które inaczej generowałyby koszty i emisje.

FAKT: Polska ma duży, niewykorzystany potencjał biogazowni

Chociaż Polska dysponuje jednym z największych zasobów biomasy w Unii Europejskiej, wykorzystuje jedynie ułamek możliwości. Szacunkowe dane mówią o potencjale produkcyjnym sięgającym 8 mld m³ biogazu rocznie, co mogłoby zasilić nawet 5-6 tys. instalacji, pokrywając ok. 30% krajowego zapotrzebowania na energię. Zamiast tego działa niespełna 500 instalacji, w tym tylko jedna biometanownia. Oznacza to, że krajowy sektor biogazowy znajduje się dopiero na wczesnym etapie rozwoju. Europa coraz bardziej stawia na biometan jako na kluczowe paliwo strategiczne, a Polska – dzięki naturalnym warunkom – może stać się regionalnym liderem, jeśli usunięte zostaną bariery infrastrukturalne i regulacyjne.

Zobacz też: Biometan w Polsce. Dlaczego pierwsza biometanownia podłączona do sieci powstała dopiero teraz?

Źródła: Polska Grupa Biogazowa, gov.pl, Komisja Europejska, BOŚ, biogazownie.pl, Portal Samorządowy

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.