Ochrona środowiska Bobry jako inżynierowie środowiska. Jak biomimikra tam wspiera wodne ekosystemy 05 stycznia 2026 Ochrona środowiska Bobry jako inżynierowie środowiska. Jak biomimikra tam wspiera wodne ekosystemy 05 stycznia 2026 Przeczytaj także Ochrona środowiska Ochrona środowiska w Polsce w 2025 roku: sukcesy, wyzwania i kontrowersje Rok 2025 w Polsce przyniósł mieszane doświadczenia w systemie ochrony środowiska. W ciągu dwunastu miesięcy toczyły się spory o inwestycje i parki narodowe, wdrażano regulacje dotyczące odpadów i gospodarki wodnej, a część działań dotknęły opóźnienia lub kontrowersje. Rok ten pokazał, że polska ochrona środowiska wymaga konsekwentnych i skutecznych rozwiązań, by przynieść wymierne efekty. Ochrona środowiska Konsekwencje zamarzniętych jezior. Czym jest przyducha zimowa i jak jej zapobiegać? Prognoza pogody długoterminowej wskazuje, że w kolejnych tygodniach mieszkańcy Polski mogą spodziewać się mrozu oraz opadów śniegu. Dla miłośników sportów zimowych jest to długo wyczekiwany czas relaksu, dla kierowców – okres zwiększonej ostrożności. Z kolei flora i fauna wodna może potrzebować ratunkowej interwencji człowieka by przetrwać do wiosny. Bobry pełnią w Polsce funkcję naturalnych inżynierów środowiska – ich tamy magazynują wodę, tworzą siedliska dla wielu gatunków i łagodzą skutki suszy oraz powodzi. Coraz częściej ich działania stają się inspiracją dla ludzi w ramach biomimikry, czyli naśladowania rozwiązań przyrodniczych w celu poprawy funkcjonowania ekosystemów. Reklama Spis treści ToggleBobry jako „inżynierowie środowiska”Biomimikra bobrowych tamDziałania bobrów w PolsceOchrona bobra europejskiego Bobry jako „inżynierowie środowiska” Bobry od dawna pełnią kluczową funkcję w kształtowaniu ekosystemów wodnych. Ich tamy nie tylko magazynują wodę, ale również tworzą zróżnicowane siedliska dla roślin i zwierząt, wspomagają retencję wód gruntowych, łagodzą skutki suszy i powodzi oraz zwiększają bioróżnorodność. Badania prowadzone w Ameryce Północnej wykazały, że konstrukcje przypominające tamy bobrów budowane przez ludzi mogą skutecznie wspierać regenerację wody podczas upalnych miesięcy oraz wspomagać ochronę ryb i ptaków wodnych. W Polsce brakuje ośrodków dla dzikich zwierząt. Kraków buduje centrum edukacyjno-rehabilitacyjne Biomimikra bobrowych tam Koncepcja prowizorycznych tam bobrowych opiera się na zasadzie biomimikry – naśladowaniu naturalnych rozwiązań wykształconych przez zwierzęta w celu poprawy funkcjonowania ekosystemów. W praktyce polega to na budowie niewielkich struktur z drewna lub wierzby w korytach strumieni i dopływów rzek, które imitują działanie naturalnych tam bobrów. Takie konstrukcje spowalniają przepływ wody, zatrzymują osady, zwiększają retencję wód gruntowych i poprawiają mikroklimat lokalnych terenów podmokłych. Badania wskazują, że dzięki temu możliwe jest odbudowywanie siedlisk dla ryb, ptaków i innych zwierząt wodnych, a także ograniczenie skutków suszy i powodzi, szczególnie w regionach poddanych intensywnej eksploatacji lub dotkniętych zmianami klimatu. Działania bobrów w Polsce W Polsce bobry również od dawna odgrywają rolę naturalnego wsparcia dla środowiska. Ich tamy, budowane na mniejszych rzekach i potokach, tworzą rozległe mokradła, które poprawiają retencję wód i ograniczają skutki suszy w regionach rolniczych, a także chronią przed powodziami w dolinach rzecznych. Przykładem może być Dolina Biebrzy, gdzie bobry przyczyniły się do podniesienia poziomu wód gruntowych i poprawy warunków siedliskowych dla ptaków wodnych oraz licznych gatunków ryb. Badania przeprowadzone przez naukowców z Instytutu Ekologii PAN wykazały, że tamy bobrowe zwiększają różnorodność biologiczną i poprawiają jakość wód, ograniczając erozję brzegów. W efekcie naturalne działania bobrów w Polsce pokazują, że biomimikra może mieć realny potencjał przy odbudowie lokalnych ekosystemów i zwiększeniu odporności środowiska na zmiany klimatu. Ochrona bobra europejskiego Mimo że populacja bobrów w Polsce znacznie wzrosła w ostatnich dekadach i od lat stanowi jeden z sukcesów ochrony przyrody, zwierzęta te nadal stoją w obliczu realnych zagrożeń. Bóbr europejski jest objęty częściową ochroną gatunkową, co oznacza, że jego zabijanie i niszczenie żerowisk jest zasadniczo zabronione, ale możliwe za zgodą Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W praktyce w 2025 roku RDOŚ wydawały pozwolenia na odstrzały bobrów w miejscach, gdzie zwierzęta czyniły szkody – np. na podkarpaciu planowano odstrzelenie 555 osobników ze względu na niszczenie wałów i infrastruktury, co spotkało się z krytyką ekologów i organizacji przyrodniczych. Inne nadleśnictwa wnioskowali o odstrzał nawet 120 bobrów w woj. świętokrzyskim z powodu szkód w okolicach zbiorników retencyjnych, jednak część tych działań zatrzymała interwencja społeczna. Krytycy ostrzegają, że polityka eliminowania bobrów zamiast rozwiązywania konfliktów może osłabić ich potencjał jako „inżynierów środowiska” wspierających retencję wody i bioróżnorodność, szczególnie w kontekście zmian klimatycznych i rosnącej presji na zasoby wodne. Zobacz też: Wilki boją się ludzkiego głosu. Co naprawdę pokazują najnowsze badania o ich dystansie do człowieka? Źródła: PAN, New Atlas, Biebrzański Park Narodowy, RDOŚ Fot: Canva Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.