Wypalanie traw, nieostrożne obchodzenie się z ogniem czy palenie tytoniu w niedozwolonych miejscach od lat należą do najczęstszych przyczyn pożarów. Od początku 2026 roku takie zachowania będą oceniane surowiej, a nowe przepisy mają na celu ograniczyć ryzyko pożarów, które mogą nieść poważne konsekwencje dla ludzi i środowiska.

Bezpieczeństwo pożarowe – nowe przepisy

Z początkiem 2026 roku weszły w życie istotne zmiany w przepisach regulujących odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu pożarowemu. Nowelizacja kodeksu wykroczeń oraz kodeksu postępowania w sprawach o wykroczeniach, obowiązująca od 2 stycznia 2026 roku znacząco zaostrza sankcje finansowe i rozszerza katalog kar za zachowania stwarzające ryzyko pożaru. Celem zmian jest zwiększenie skuteczności prawa w zapobieganiu pożarom, zwłaszcza w okresach podwyższonego zagrożenia.

Państwowa Straż Pożarna stawia na zieloną energię: OZE w komendach, oszczędności i efekty

Wyższe grzywny, surowsze kary

Nowe regulacje koncentrują się przede wszystkim na czynach, które mogą prowadzić do powstania lub rozprzestrzeniania się pożarów – zarówno w przestrzeni publicznej, jak i na terenach leśnych, rolnych oraz zurbanizowanych. Obejmują m.in. wypalanie traw i pozostałości roślinnych, nieostrożne obchodzenie się z ogniem, rozniecanie ognisk w niedozwolonych miejscach, palenie tytoniu poza wyznaczonymi strefami czy zaniedbania w zakresie ochrony przeciwpożarowej obiektów. Ustawodawca zdecydował się nie tylko na wielokrotne podniesienie maksymalnych grzywien nawet do 30 tys zł, ale także na wprowadzenie kary ograniczenia wolności, rezygnując z wcześniejszej nagany, która została uznana za nieskuteczną. 

Nowelizacja obejmuje zarówno zachowania umyślne, jak i wynikające z lekkomyślności lub braku nadzoru, które mogą doprowadzić do powstania pożaru albo utrudnić jego gaszenie. Surowsze kary będą dotyczyć m.in. wypalania traw, liści i pozostałości roślinnych – zwłaszcza w okolicach zabudowań – a także lasów, łąk i torfowisk. Przepisy obejmą również palenie tytoniu poza wyznaczonymi strefami, nieprawidłowe korzystanie z urządzeń mogących wywołać zapłon oraz zaniedbania właścicieli i zarządców obiektów w zakresie obowiązków przeciwpożarowych.

Ryzyko wypalania traw

Wypalanie traw i rozniecanie niekontrolowanego ognia jest niebezpieczne nie tylko wiosną czy latem, ale także zimą, co często bywa bagatelizowane. W okresie zimowym roślinność może wydawać się wilgotna lub obumarła, jednak przy braku pokrywy śnieżnej, niskiej wilgotności powietrza i silnym wietrze ogień bardzo łatwo wymyka się spod kontroli. Płomienie mogą szybko przenieść się na pobliskie nieużytki, budynki gospodarcze i lasy, stwarzając realne zagrożenie dla ludzi i zwierząt. Dodatkowo zimą dojazd służb ratunkowych bywa utrudniony ze względu na oblodzone drogi i gorszą widoczność, co wydłuża czas reakcji i zwiększa ryzyko strat. 

Najnowsze statystyki strażackie pokazują, jak poważne konsekwencje ma nieodpowiedzialne wypalanie roślinności – nawet poza sezonem wiosennym. W 2025 roku w okresie zaledwie od 1 stycznia do 30 marca odnotowano ponad 15 tys przypadków pożarów traw, a w niektórych regionach interwencje zdarzały się w setkach przypadków jednego dnia.

Wprowadzenie surowszych kar i znaczące podniesienie grzywien ma zatem zwiększyć realną odpowiedzialność za czyny, które dotychczas były bagatelizowane. Nowe regulacje mają również ułatwić służbom egzekwowanie przepisów i umożliwić szybkie reagowanie na zagrożenia, zanim przerodzą się one w poważne ryzyko dla ludzi, infrastruktury i środowiska.

Zobacz też: Ochrona środowiska w Polsce w 2025 roku: sukcesy, wyzwania i kontrowersje

Źródła: lasy.gov, Nauka w Polsce, policja.gov, infor.pl

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.