Europa uruchamia pierwsze konsultacje dotyczące ogólnounijnej strategii w zakresie syntezy jądrowej. Podczas posiedzenia Okrągłego Stołu organizacja Fusion for Energy przedstawiła konkretne propozycje rozwiązań i inwestycji, które mają na celu wsparcie rozwoju europejskiej energii jądrowej. Wśród nich znajduje się rozbudowa międzynarodowego projektu ITER, rozwijającego energię fuzyjną oraz inwestycje w mniejsze projekty i podmioty, w celu komercjalizacji europejskiego rynku fuzji jądrowej.

Fuzja jądrowa przyszłością zielonej energii

Fuzja jądrowa, czyli inaczej synteza jądrowa, to proces łączenia dwóch lekkich jąder atomowych, celem wytworzenia ogromnej ilości energii. Reakcja ta zachodzi wewnątrz Słońca oraz innych gwiazd, co jest ich podstawowym źródłem światła i ciepła. Postęp technologiczny pozwala na wykorzystanie procesu do pozyskiwania ogromnych zasobów czystej energii elektrycznej. Według szacunków ITER, 60 kg paliwa fuzyjnego może zastąpić nawet 250 tys. ton ropy naftowej. Synteza jądrowa nie emituje gazów cieplarnianych ani nie uwalnia szkodliwych związków do atmosfery, zapewnia natomiast stałe, niezawodne źródło zasilania i może stanowić potencjalnie niewyczerpywalny zasób energii.

IAEA i Bank Światowy: pierwsza od dekad współpraca dla rozwoju energii jądrowej

Potencjał projektu ITER

Projekt ITER, czyli Międzynarodowy Eksperymentalny Reaktor Termojądrowy to efekt współpracy europejskiej organizacji Fusion for Energy (F4E). Jest największym w historii eksperymentem syntezy jądrowej, który łączy instytucje badawcze i partnerów przemysłowych z całego świata, w tym z USA, UE, Chin, Indii, Japonii, Rosji i Korei Południowej. Dzięki inwestycjom w tym obszarze możliwe jest kształtowanie konkurencyjnego przemysłu jądrowego, zdolnego do produkcji wysokiej jakości komponentów. Celem jest udowodnienie, że synteza jądrowa może być bezemisyjnym źródłem energii na dużą skalę

Jednym z owoców projektu ITER jest reaktor typu tokamak – eksperymentalny obiekt w kształcie torusa, który przy wykorzystaniu pola magnetycznego utrzymuje wewnątrz temperaturę 150 milionów stopni Celsjusza, bez ryzyka przegrzania ścian reaktora. To przełom nie tylko w efektywności pozyskiwania energii z fuzji jądrowej, ale także pod względem bezpieczeństwa.

Szanse dla europejskiej energii jądrowej

Podczas posiedzenia Okrągłego Stołu F4E w Barcelonie odbyły się pierwsze europejskie konsultacje dotyczące ogólnounijnej strategii w zakresie syntezy jądrowej. Wydarzenie zgromadziło ponad 200 przedstawicieli polityki UE, przemysłu, MŚP, start-upów i laboratoriów związanych z dziedziną energetyki jądrowej. Uczestnicy spotkania podkreślili, że projekt ITER nie jest punktem końcowym dla europejskiego atomu. By zapewnić Europie stabilny rozwój potrzeba więcej równolegle realizowanych projektów, które będą wypełniać luki technologiczne oraz utrzymywać zaangażowanie członków łańcucha dostaw. W czasie gdy globalny wyścig w dziedzinie fuzji jądrowej jest napędzany przez USA i Chiny, Europa powinna przeznaczyć odpowiednie środki finansowe, by nie zostać daleko w tyle. Aby to było możliwe konieczne jest rozsądne gospodarowanie Wieloletnimi Ramami Finansowymi UE na lata 2028-2034 i uwzględnienie w nich rozwoju atomu.

Konieczne kroki i działania

Na podstawie zewnętrznych badań kontrakty udzielone przez F4E w latach 2008-2017 zaowocowały ponad 400 nowymi technologiami, narzędziami i procesami, a także przyczyniły się do powstania co najmniej 20 startupów i spółek joint venture. Wzrosły również globalne inwestycje w sektorze prywatnym, osiągając prawie 10 mld euro. To znak, że działania Europy na rzecz rozwoju fuzji jądrowej nie stoją w miejscu, a dalsze inwestycje mają potencjał zwiększyć konkurencyjność europejskich dostawców. Ważne jest również wsparcie sektora publicznego w celu wzmocnienia współpracy między instytucjami państwowymi, a prywatnymi podmiotami. Dzięki temu rozwój w kierunku niskoemisyjnej energii będzie przynosił kolejne efekty i dawał możliwość nowych inwestycji. To ważny kierunek dla zrównoważonego rozwoju oraz poszukiwania bezemisyjnych źródeł zasilania. Europa ma potencjał, by odegrać kluczową rolę w rozwoju fuzji jądrowej w nadchodzących dekadach.

Zobacz też: Blackout w Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej. Czy grozi nam zagrożenie nuklearne? 

Źródła: Innovation News Network, Fusion for Energy, Komisja Europejska, Energy Reporters

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.