Epizody silnych mrozów, coraz częściej pojawiające się w warunkach ocieplającego się klimatu, ujawniają słabości gatunków nieprzystosowanych do nagłych spadków temperatur. Zjawisko to było widoczne zarówno w południowych Stanach Zjednoczonych, gdzie chłód sparaliżował inwazyjne iguany, jak i w Polsce, gdzie mróz ogranicza przetrwanie obcych gatunków zwierząt.

Silne mrozy w południowych Stanach Zjednoczonych

W Stanach Zjednoczonych trwa jedna z najostrzejszych zim w ostatnich dziesięcioleciach, która objęła swym zasięgiem ogromne obszary kraju – od północnych stanów, przez środkowy zachód, aż po południowe rejony, które rzadko doświadczają siarczystych mrozów. Meteorolodzy wskazują, że duża fala arktycznego powietrza przesunęła się daleko na południe, powodując rekordowo niskie temperatury w miejscach takich jak Floryda, gdzie w niektórych miastach zanotowano najniższe temperatury od kilkunastu lat, a lokalnie – najniższe w historii pomiarów. Silne mrozy i opady śniegu dotknęły miliony ludzi, spowodowały zakłócenia w ruchu drogowym, odwołania lotów i wzrost zapotrzebowania na energię w wielu regionach.

Nietypowe warunki pogodowe odbiły się także na środowisku naturalnym i lokalnej faunie, szczególnie w południowych stanach, gdzie takie zimno jest rzadkością. Na Florydzie temperatury spadły poniżej zera, co wywołało niezwykłe zjawisko – zielone legwany zaczęły spadać z drzew, sparaliżowane i odrętwiałe przez chłód.

Silne mrozy w Polsce mimo ocieplenia klimatu. IMGW wyjaśnia paradoks zimy

Zamarzające iguany

Iguany zielone to gatunek inwazyjny, nie pochodzący z Florydy, który przez dziesięciolecia zadomowił się na południu stanu i stanowi zagrożenie dla rodzimych ekosystemów. W warunkach lokalnej słonecznej zimy gady te unikają poważnych konsekwencji chłodu, jednak podczas obecnej fali arktycznego mrozu – ich metabolizm, jako zmiennocieplnych zwierząt, został gwałtownie zahamowany, co powoduje, że tracą przytomność, upadają i stają się łatwym celem dla drapieżników lub przypadkowych przechodniów. 

U tego gatunku stan odrętwienia następuje już po kilku godzinach ekspozycji na temperatury bliskie 0°C, przy czym pełne „zamrożenie” mięśni i utrata zdolności poruszania się zwykle następuje po 4-6 godzinach w takich warunkach. Dłuższa ekspozycja przy temperaturach sięgających -2°C i niżej może prowadzić do śmierci zwierzęcia, jeśli nie zostanie szybko zabrane w bezpieczne warunki.

Reakcja organizacji i mieszkańców

W odpowiedzi na tę nietypową sytuację Florida Fish and Wildlife Conservation Commission (FWC) wydała tymczasowe zezwolenia, które umożliwiły mieszkańcom chwilowe i humanitarne zabieranie sparaliżowanych iguan w wyznaczonych obszarach. W ciągu zaledwie kilku dni odnotowano tysiące takich przypadków, a ostateczna liczba zabezpieczonych gadów sięgnęła kilku tysięcy. 

FWC podkreśla, że iguany zostaną humanitarnie uśmiercone lub przekazane licencjonowanym hodowcom. Celem działań jest przede wszystkim ograniczenie negatywnego wpływu inwazyjnego gatunku na środowisko naturalne Florydy oraz zabezpieczenie lokalnej gospodarki przed szkodami, jakie mogą wyrządzać te obce gady. Urzędnicy ostrzegają również, by mieszkańcy nie probowali ogrzewać iguan w domach – nagłe odzyskanie sprawności może prowadzić do agresywnych zachowań, zagrażających ludziom i zwierzętom domowym.

Inwazyjne gatunki w Polsce

Ekstremalne mrozy w Polsce, takie jak te odnotowane w lutym 2026 roku, ujawniają również wyzwania jakie stoją przed dziką fauną w obliczu nagłych zmian klimatu. Silne spadki temperatury mogą drastycznie ograniczyć aktywność i przetrwanie zwierząt, szczególnie gatunków inwazyjnych, które przybyły do Polski z dużo cieplejszych obszarów. W krajowych ekosystemach problem ten dotyczy m.in. szopa pracza i norki amerykańskiej, czyli obcych drapieżników, które konkurują z rodzimymi gatunkami o siedliska i pożywienie, zwłaszcza podczas niskich temperatur. Problematycznym insektem stała się również biedronka azjatycka, która w okresach zbliżających się mrozów znajduje schronienie w ludzkich domach. Natomiast wśród ptaków zagrożone są gawrony, które z roku na rok mają coraz większe trudności ze znalezieniem pożywienia i przetrwaniem silnych mrozów. 

Takie zdarzenia pokazują, że nagłe fale zimna w połączeniu z długoterminowym ociepleniem klimatu mogą zmieniać dynamikę rodzimych i obcych gatunków, wymuszając na ekosystemach szybką adaptację i prowadząc do nieprzewidywalnych skutków ekologicznych.

Zobacz też: Migracje ptaków w Europie przyspieszają. Lubelskie żurawie w centrum uwagi naukowców

Źródła: National Geographic, BBC, gov.pl, Reuters

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.