Jednorazowe e-papierosy stały się ostatnio gorącym tematem. Ministra zdrowia chce ich zakazać, a rząd zapowiedział, że prace nad ustawą już trwają. W debacie dużo miejsca poświęca się zdrowiu użytkowników, natomiast kwestia wpływu zużytych jednorazówek na środowisko to temat poboczny. W samej tylko Wielkiej Brytanii w ciągu tygodnia na śmietniku ląduję ok. 5 milionów sztuk, z czego 17% z nich trafia do recyklingu. Polska branża vapingowa podjęła już działania lobbingowe w sprawie zatrzymania ustawy. 

“Vapują” przede wszystkim młode osoby

Popularność e-papierosów to w Polsce wciąż nowe zjawisko. Według badania “Palenie papierosów i wapowanie wśród młodzieży szkolnej” z końca 2023 roku, po e-papierosy sięga blisko połowa uczniów (47,6%), z czego co piąty (21,3%) korzysta z jednorazówek głównie ze względu na szeroką dostępność oraz atrakcyjne, słodkie smaki. Zgodnie z raportem Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych w 2023 roku sprzedano w naszym kraju ponad 100 mln sztuk jednorazowych papierosów (w 2022 roku było to “zaledwie” 32 mln).

Zdaniem prof. Piotra Skubały z Uniwersytetu Śląskiego e-papieros jest czołowym kandydatem do tytułu najbardziej niebezpiecznego produktu dla środowiska. Ponadto recykling jednorazówek jest drogi i trudny – są one wykonane z materiałów, które trudno oddzielić. W tej opinii wtóruje mu Scott Butler, dyrektor brytyjskiego ośrodka badawczego Material Focus. 

– Szkodliwość jednorazowych e-papierosów dla środowiska wynika przede wszystkim z ich jednorazowości. Używanie ich to marnowanie cennych zasobów. To są ogromne ilości litu, które trafiają na wysypisko, a to bardzo cenny pierwiastek – zauważył w rozmowie z PAP prof. Piotr Skubała. 

Polski Związek Pracodawców Branży Vapingowej (ZPBV) ma inne zdanie na ten temat. Według przedstawicieli organizacji w ostatnich miesiącach wokół e-papierosów narosło wiele nieprawdziwych informacji. Ich zdaniem w 2023 roku sprzedano jedynie 62 mln sztuk e-papierosów, a zakaz sprzedaży jednorazowych e-papierosów spowoduje wytworzenie się szarego rynku jednorazówek, ponadto obiegowa opinia na temat ich szkodliwości jest przesadzona. 

– Nasza branża działa legalnie, w odróżnieniu od szarej strefy, gdzie nie znamy składu i często przekraczane są dopuszczalne normy, np. zawartości nikotyny – stwierdził Maciej Powroźnik, prezes ZPBV. 

Czy jednorazowe e-papierosy są szkodliwe dla środowiska?

Czytając raport brytyjskiej organizacji Greenpeace, trafiamy na informację: 

– W Wielkiej Brytanii każdego tygodnia wyrzucamy do kosza prawie 5 milionów jednorazowych e-papierosów – to mniej więcej 8 sztuk na sekundę. Liczba jednorazówek wyrzucanych do kosza każdego roku mogłaby wypełnić 22 boiska piłkarskie. Część trafia do środowiska jako śmieci, część do recyklingu, a reszta kończy na wysypiskach – raport Greenpeace. 

Największym mankamentem jednorazówek jest brak możliwości ponownego wykorzystania akumulatora z powodu braku portu ładowania. Dodanie takiej możliwości sprawiłoby, że ten sam elektryczny papieros mógłby zostać naładowany nawet 300 razy. 

W samym 2022 roku w Wielkiej Brytanii wyrzucono ponad 40 ton litu zamkniętego w plastikowym e-papierosie. Z takiej ilości pierwiastka można wyprodukować do 5000 akumulatorów do samochodów elektrycznych. 

ZPBV znów zgłasza dementi w sprawie fałszywych oskarżeń o zanieczyszczanie środowiska, choć, jak przyznają autorzy oświadczenia: “zdajemy sobie sprawę również z naszej odpowiedzialności jako branży wobec środowiska”, to jednak sprostowania do głównego zarzutu, czyli szkodliwości jednorazowego wykorzystania papierosów, nie znajdziemy:

– Producenci, importerzy i dystrybutorzy papierosów elektronicznych, jako wprowadzający baterie w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach, są zobowiązani do zorganizowania i sfinansowania zbierania, przetwarzania, recyklingu i unieszkodliwiania zużytych baterii oraz właściwego gospodarowania zużytymi bateriami. Ponadto zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, producenci, importerzy i dystrybutorzy papierosów elektronicznych, wprowadzający produkty w opakowaniach, są zobowiązani do zapewnienia recyklingu odpadów opakowaniowych, a także prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych – czytamy w stanowisku Związku Pracodawców Branży Vapingowej wobec planowanego zakazu w zakresie sprzedaży e-papierosów jednorazowych.

Źródło: PAP, greenpeace.org.uk, zpbv.pl/

Fot: Canva, archiwum prywatne

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.