Retencja wody w miastach staje się jednym z kluczowych tematów w debacie o adaptacji do zmian klimatu. Choć eksperci są zgodni, że zatrzymywanie deszczówki jest konieczne, obecne przepisy w Polsce nie nakładają jednoznacznych obowiązków na wszystkich inwestorów – szczególnie z sektora prywatnego. Problem polega na tym, że choć odpowiedzialność za zagospodarowanie wody spoczywa na właścicielu działki, w wielu przypadkach brakuje jasnych standardów retencji.

Kryzys wodny a rola deszczówki

Coraz częstsze ulewy, a jednocześnie okresy suszy sprawiają, że miasta szukają sposobów na zatrzymywanie wody opadowej. Jednym z rozwiązań jest rozwój tzw. błękitno-zielonej infrastruktury – ogrodów deszczowych, zielonych dachów, parków czy niewielkich zbiorników retencyjnych. 

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami to właściciel działki odpowiada za zagospodarowanie wody deszczowej, która trafia na jego teren. Problem polega jednak na tym, że w wielu przypadkach retencjonowanie wody nie jest wprost obowiązkiem wynikającym z przepisów.

Programy dopłat do deszczówki 2026. Gdzie można uzyskać wsparcie i ile można zaoszczędzić?

Obowiązkowa retencja w budynkach miejskich

W praktyce większość standardów retencyjnych dotyczy przede wszystkim projektów miejskich. Przykładem jest Poznań, który przyjął takie wytyczne w 2024 roku, ale obowiązują one głównie w inwestycjach realizowanych przez jednostki miejskie, np. przy budowie szkół czy obiektów kultury. Podobnie we Wrocławiu – Wrocławski Standard Zielonego Budynku określa zasady projektowania budynków publicznych, które powinny m.in. retencjonować wodę i być otoczone zielenią. 

W przypadku inwestycji prywatnych rozwiązania retencyjne są najczęściej efektem negocjacji lub dobrej woli inwestora. To właśnie ta luka w przepisach coraz częściej wskazywana jest przez ekspertów jako problem systemowy.

Co na to deweloperzy i mieszkańcy?

Jednocześnie część deweloperów i projektantów ma sceptyczne podejście do obowiązku retencjonowania wody. Architekci i firmy budowlane zwracają uwagę, że zielone dachy, ogrody deszczowe czy podziemne zbiorniki retencyjne zwiększają koszty inwestycji., co może przekładać się na wyższe ceny nieruchomości i stanowić barierę ekonomiczną dla mieszkańców. 

Z drugiej strony takie inwestycje wzmacniają wizerunek projektów jako proekologicznych i są coraz bardziej cenione przez klientów, szczególnie w segmencie mieszkań o wyższym standardzie. Eksperci wskazują, że rozwiązaniem mogłoby być wprowadzenie standardów retencyjnych jako aktu prawa miejscowego, który obowiązywałby przy wszystkich inwestycjach – zarówno publicznych, jak i prywatnych. Obecnie samorządy nie mają jednak jasnej podstawy prawnej, by narzucać takie wymogi w formie uchwały.

Adaptacja miast do zmian klimatycznych

Jednocześnie rośnie znaczenie polityk adaptacyjnych. Zgodnie z nowelizacją Prawa ochrony środowiska z listopada 2024 roku, miasta powyżej 20 tys. mieszkańców muszą do 2 stycznia 2028 roku opracować Miejskie Plany Adaptacji do zmian klimatu. Dokumenty te obejmują m.in. zarządzanie wodami opadowymi i zazielenianie miast, ale same w sobie nie wprowadzają jeszcze obowiązkowych standardów retencji dla wszystkich inwestorów.

W obliczu nasilających się zjawisk pogodowych eksperci podkreślają, że retencja wody powinna być realizowana w sposób rozproszony – zarówno na terenach publicznych, jak i prywatnych. Oznacza to konieczność włączenia w ten proces nie tylko samorządów, ale także deweloperów, projektantów i właścicieli gruntów. Coraz częściej pojawiają się więc postulaty zmian w prawie, które pozwoliłyby wprowadzić jasne i powszechnie obowiązujące standardy retencyjne w polskich miastach.

Zobacz też: 4 tys. lokalizacji pod elektrownie wodne i 5 tys. obiektów do likwidacji. Sprzeczne sygnały dla rzek

Źródła: Portal Samorządowy, gov.pl, Wodne Sprawy

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.