Pantanal, zwany również Arką Noego, to wyjątkowe miejsce na Ziemi. Stanowi schronienie dla zwierząt, które często nie znalazłyby go nigdzie indziej. Jego istnienie stanęło jednak pod znakiem zapytania. Dlaczego największe mokradło na świecie może wkrótce zniknąć?

Największe bagno świata

Pantanal to największy na świecie obszar mokradeł. Znajduje się na terenie Brazylii, Boliwii i Paragwaju, wielkością dorównuje ponad połowie terytorium Polski. To także jeden z ostatnich prawie nietkniętych rezerwatów przyrody. 

Jest niezwykle bogaty pod względem zamieszkujących w nim rodzajów roślin oraz zwierząt. Samych gatunków ptaków wylicza się tam ok. 600, z kolei roślin szacuje na ponad 2200.

Dla wielu z tych organizmów jest to też jedyne miejsce, w którym są w stanie przetrwać.

Zamieszkany przez jaguary, tukany, flamingi, kondory, olbrzymie wydry i pancerniki, czy też papugi mierzące nawet metr, Pantanal to istny raj na ziemi.

– Pantanal jest jak Arka Noego. Jest domem dla zwierząt, które znikają … miejscem, w którym gatunki zagrożone wyginięciem mogą przetrwać – powiedział portalowi The Guardian Pierre Girard, profesor na Uniwersytecie Federalnym w Mato Grosso.

Niestety, w ostatnim czasie jego dalsze istnienie stanęło pod znakiem zapytania. Co jest tego przyczyną?

• Zobacz też: Najpiękniejsze bagna i mokradła w Polsce. To prawdziwe miejsca mocy

Pantanal może zniknąć

Już w czerwcu bieżącego roku alarmowaliśmy, że największe mokradło świata jest poważnie zagrożone. Przyczyną tego stanu był zapowiadany powrót do realizacji projektu Hidrovia. To plan pięciu krajów dorzecza La Plata, których celem jest przekształcenie rzek w kanał żeglugowy. Jego zbudowanie ma ułatwić przewóz towarów – transport zbóż, cukru, cementu, żelaza i manganu z obszarów produkcyjnych w Brazylii, Paragwaju i Boliwii do portów oceanicznych. 

Brazylijski rząd planuje prace na 700 kilometrach górnej części rzeki Paragwaj – przepływającej przez Pantanal. W 2022 i 2023 roku wydano wstępne licencje na budowę w nim obiektów portowych.

Naukowcy ostrzegają! To bezsensowna tragedia

Dziesiątki naukowców biją na alarm, ostrzegając, że kontynuacja projektu Hidrovia może wywołać niszczycielskie skutki wpływając na bogactwo naturalne, a nawet zagrażając istnieniu największego bagna na świecie. Ponad 40 naukowców podpisało się pod artykułem opublikowanym w czasopiśmie Science of the Total Environment, opisując niszczycielskie skutki modyfikacji rzeki, które ich zdaniem doprowadzą do “bezsensownej tragedii”, na zawsze odmieniając oblicze Pantanalu.

Realizacja budowy szlaku morskiego i udostępnienie go dla dużych jednostek pływających niesie ze sobą konieczność przekształcania struktury rzeki – pogłębienia jej naturalnie płytkich odcinków i niszczenia brzegów, między innymi w celu budowy portów. To trwale zmieniłoby naturalny cykl powodzi i zmniejszyło obszar terenów mokrych – wskazują naukowcy. – Pogłębienie tego obszaru spowodowałoby poważną degradację światowej różnorodności biologicznej i kulturowej Pantanalu.

Nawet 46 st. Celsjusza! Antycyklon Charon gotuje Europę. Ambasada RP apeluje do turystów

Wzrasta zagrożenie pożarami

To, na co również zwrócili uwagę badacze, to wpływ uprzemysławiania terenu, ingerencji w naturalne środowisko i zmniejszenie terenu podmokłego w połączeniu z postępującymi zmianami klimatu. Taka mieszanka może wpłynąć iście niszczycielsko, potęgując niemal niemożliwe do opanowania, ogromne pożary i tak już coraz bardziej trawiące ten Raj na ziemi. 

Od początku sierpnia, blisko 1,5 mln hektarów Pantanalu zostało objęte pożarem. Pod tym względem rok 2024 był dla tego terenu najgorszym w historii – w okresie od stycznia do 23 czerwca mieliśmy do czynienia z 3262 zgłoszonymi pożarami. To największa ilość tego rodzaju zjawisk od początku prowadzenia pomiarów, czyli 1998 roku. Dalsza ingerencja w biom i osuszanie terenów podmokłych może istotnie pogłębić ten problem.

Zwolennicy projektu Hidrovia wskazują, że transport produktów drogą morską będzie o wiele szybszy niż lądową, za pośrednictwem ciężarówek. Czy handel i chęć zarobku ostatecznie przeważą nad unikatowym środowiskiem naturalnym?

Blisko 50 tys. Europejczyków umarło z powodu ekstremalnych temperatur

Źródła: guardian.com, polskieradio24.pl

Fot. pixabay.com (sabino-jose); canva.com (dmytrogilitukha)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.