Ochrona środowiska Nowoczesne budki dla ptaków. Jak druk 3D i grzybnia wspierają ochronę gatunków? 04 kwietnia 2026 Ochrona środowiska Nowoczesne budki dla ptaków. Jak druk 3D i grzybnia wspierają ochronę gatunków? 04 kwietnia 2026 Przeczytaj także Ochrona środowiska Koale odbudowują populację i odporność genetyczną. Skuteczna ochrona przyrody w Australii Jeszcze sto lat temu koale z australijskiego stanu Wiktoria były na skraju wyginięcia, a dziś zaskakują naukowców zdolnością do odbudowy zarówno liczebności, jak i różnorodności genetycznej. Dzięki temu stały się symbolem tego, jak wiele może zdziałać skuteczna ochrona przyrody. Ochrona środowiska Europa chce niemal wyeliminować „wieczne chemikalia”. Redukcja może sięgnąć 97% PFAS, czyli „wieczne chemikalia”, mogą zostać niemal wyeliminowane w UE. Nowe regulacje mogą ograniczyć emisje nawet o 97%. Tradycyjne budki lęgowe nie zawsze zapewniają optymalne warunki – pisklęta mogą być narażone na zimno, wilgoć lub drapieżniki. Naukowcy z Australii opracowali innowacyjne „protezy dziupli” drukowane w 3D z grzybni, które mają zapewnić ptakom lepsze warunki do wychowania młodych i realnie zwiększyć szanse na przetrwanie rzadkich gatunków. Reklama Biodegradowalne budki dla ptaków W Wielkiej Brytanii zespół z Deep Design Lab testuje budki wykonane z biodegradowalnego materiału roślinnego, zaszczepionego grzybnią. Ich struktura przypomina naturalną dziuplę – jest dobrze izolowana, odporna na drapieżniki i ogranicza wilgoć. Celem eksperymentu jest wsparcie populacji zagrożonych ptaków, takich jak sikora uboga, której liczebność spadła w ostatnich dekadach o połowę. Ekologiczne karmniki. Jak pomagać ptakom bez szkody dla środowiska Zagrożone gatunki korzystają z budek 3D Tradycyjne budki, nawet te certyfikowane, często okazują się nieskuteczne – zajmowane są przez silniejsze gatunki lub przepuszczają zimno i deszcz, co prowadzi do śmierci piskląt. Nowoczesne budki drukowane w 3D są projektowane z wykorzystaniem skanerów 3D naturalnych dziupli oraz algorytmów generatywnych, co pozwala dostosować je do potrzeb konkretnych gatunków. W testach porównawczych umieszczono dziesięć nowych budek obok dziesięciu tradycyjnych i obserwowano, które ptaki je wybierają oraz jak rozwija się potomstwo. Materiał z grzybni wykazuje też wysokie właściwości ekologiczne – zmniejsza emisję CO₂, ogranicza odpady i zużycie energii w porównaniu z plastikiem. Badania terenowe pokazują, że tradycyjne budki lęgowe są zajmowane przez zagrożone gatunki w zaledwie 1-2% przypadków. Z kolei wstępne testy nowych budek drukowanych w 3D z grzybni wykazały, że wskaźnik zasiedlenia dla sikory ubogiej wzrósł do około 9%, co oznacza niemal pięciokrotny wzrost w porównaniu z klasycznymi konstrukcjami. Dodatkowo temperatura wewnątrz grzybowych dziupli utrzymywana jest w bardziej stabilnym zakresie, ograniczając wahania nawet o 60% w stosunku do zwykłych budek drewnianych, co znacząco poprawia przeżywalność piskląt w pierwszych tygodniach życia. Nowoczesne budki w Polsce? Podobne innowacje mogłyby wspierać lokalną ochronę przyrody także w Polsce. W naszym kraju pod ścisłą ochroną gatunkową są np. sikory bogatki, kowaliki czy sójki, które tracą naturalne dziuple w wyniku wycinki starych drzew i urbanizacji. Stosowanie nowoczesnych budek, inspirowanych brytyjskim projektem, mogłoby zwiększyć przeżywalność rodzimych ptaków i wspierać edukację ekologiczną w społecznościach lokalnych. Pokazuje to, jak nauka i technologia mogą wspierać ochronę przyrody. Zobacz też: Pierwszy na świecie “ptakomat” w Warszawie. Nowe podejście do ochrony dzikich ptaków Źródła: National Geographic, InfoWET Fot: Canva Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.