Ochrona środowiska Nowoczesne budki dla ptaków. Jak druk 3D i grzybnia wspierają ochronę gatunków? 04 kwietnia 2026 Ochrona środowiska Nowoczesne budki dla ptaków. Jak druk 3D i grzybnia wspierają ochronę gatunków? 04 kwietnia 2026 Przeczytaj także Ochrona środowiska Martwe ryby na rzece Parsęta. Czy turbiny elektrowni wodnej szkodzą łososiom? Wiosenna wędrówka łososi na rzece Parsęta napotyka poważne przeszkody. W okolicach elektrowni wodnej w Rościnie pojawiają się martwe i okaleczone ryby. Lokalni mieszkańcy i organizacje ekologiczne alarmują, że infrastruktura energetyczna może zagrażać ich migracji. Ochrona środowiska UE chce ulg ETS dla producentów nawozów. Warunek: zielony amoniak i niższe emisje Unia Europejska zmienia politykę klimatyczną wobec nawozów roślinnych – jednego z najbardziej emisyjnych sektorów przemysłu. Rozważane jest zwiększenie darmowych uprawnień do emisji CO₂ dla producentów nawozów w zamian za równoległy rozwój niskoemisyjnej produkcji w Europie. Tradycyjne budki lęgowe nie zawsze zapewniają optymalne warunki – pisklęta mogą być narażone na zimno, wilgoć lub drapieżniki. Naukowcy z Australii opracowali innowacyjne „protezy dziupli” drukowane w 3D z grzybni, które mają zapewnić ptakom lepsze warunki do wychowania młodych i realnie zwiększyć szanse na przetrwanie rzadkich gatunków. Reklama Biodegradowalne budki dla ptaków W Wielkiej Brytanii zespół z Deep Design Lab testuje budki wykonane z biodegradowalnego materiału roślinnego, zaszczepionego grzybnią. Ich struktura przypomina naturalną dziuplę – jest dobrze izolowana, odporna na drapieżniki i ogranicza wilgoć. Celem eksperymentu jest wsparcie populacji zagrożonych ptaków, takich jak sikora uboga, której liczebność spadła w ostatnich dekadach o połowę. Ekologiczne karmniki. Jak pomagać ptakom bez szkody dla środowiska Zagrożone gatunki korzystają z budek 3D Tradycyjne budki, nawet te certyfikowane, często okazują się nieskuteczne – zajmowane są przez silniejsze gatunki lub przepuszczają zimno i deszcz, co prowadzi do śmierci piskląt. Nowoczesne budki drukowane w 3D są projektowane z wykorzystaniem skanerów 3D naturalnych dziupli oraz algorytmów generatywnych, co pozwala dostosować je do potrzeb konkretnych gatunków. W testach porównawczych umieszczono dziesięć nowych budek obok dziesięciu tradycyjnych i obserwowano, które ptaki je wybierają oraz jak rozwija się potomstwo. Materiał z grzybni wykazuje też wysokie właściwości ekologiczne – zmniejsza emisję CO₂, ogranicza odpady i zużycie energii w porównaniu z plastikiem. Badania terenowe pokazują, że tradycyjne budki lęgowe są zajmowane przez zagrożone gatunki w zaledwie 1-2% przypadków. Z kolei wstępne testy nowych budek drukowanych w 3D z grzybni wykazały, że wskaźnik zasiedlenia dla sikory ubogiej wzrósł do około 9%, co oznacza niemal pięciokrotny wzrost w porównaniu z klasycznymi konstrukcjami. Dodatkowo temperatura wewnątrz grzybowych dziupli utrzymywana jest w bardziej stabilnym zakresie, ograniczając wahania nawet o 60% w stosunku do zwykłych budek drewnianych, co znacząco poprawia przeżywalność piskląt w pierwszych tygodniach życia. Nowoczesne budki w Polsce? Podobne innowacje mogłyby wspierać lokalną ochronę przyrody także w Polsce. W naszym kraju pod ścisłą ochroną gatunkową są np. sikory bogatki, kowaliki czy sójki, które tracą naturalne dziuple w wyniku wycinki starych drzew i urbanizacji. Stosowanie nowoczesnych budek, inspirowanych brytyjskim projektem, mogłoby zwiększyć przeżywalność rodzimych ptaków i wspierać edukację ekologiczną w społecznościach lokalnych. Pokazuje to, jak nauka i technologia mogą wspierać ochronę przyrody. Zobacz też: Pierwszy na świecie “ptakomat” w Warszawie. Nowe podejście do ochrony dzikich ptaków Źródła: National Geographic, InfoWET Fot: Canva Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.